พระเจ้า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 73 / 121

…นาม ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้า ถึงกิเลสที่ยังละไม่ได้ว่า ธรรมอะไรหนอในภายใน ที่ข้าพระองค์ ยังละไม่ได้ พระเจ้าข้า ฯ แต่สำหรับพระอรหันต์ไม่มีการพิจารณากิเลส ที่ยังเหลือ เพราะกิเลสทั้งหลายท่านละได้หมดแล้ว ฯ เพราะ…

การพิจารณานิพพานนั้นต้องพิจารณากิเลสที่ละได้แล้วและที่ยังเหลือ พระเสขะบางท่านพิจารณา แต่พระอรหันต์ไม่มีการพิจารณากิเลสที่ยังเหลือ โดยปัจจเวกขณญาณมี ๑๕ สำหรับพระเสขะและ ๔ สำหรับพระอรหันต์ กล่าวถึงความบ

…พระราชทานธรรมิการักขาแก่ผู้ประพฤติพรตทั่วไป แม้แก่ผู้ที่ไม่ทรงนับถือนี้ เป็น ข้อนี้มีพระราชบรรหารของพระเจ้าอชาตศัตรูบรม ประเพณีของพระมหากษัตริย์เจ้าในอดีตกาล บพิตร พระเจ้ามคธรัฐ ตรัสเล่าถวายสมเด็จพระผู้มีพระ…

…าณาจักร โดยทรงเน้นการรักษาความถูกต้องในพระพุทธศาสนาและการสนับสนุนคณะสงฆ์ในมณฑลหัวเมือง โดยอ้างอิงถึงพระเจ้าอาชาติสัตรูบรมบพิตรที่ได้มีการพูดคุยกับสมณะและการทำการแบ่งแยกในระหว่างพระอรหันต์ในอดีต รวมถึงการสร้า…

… กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) จาตุทิศสงฆ์นี้ ท่านกล่าวสรรเสริญในกฏทันตสูตร ว่า มีผลานิสงส์ยิ่งกว่ามหายัญของพระเจ้ามหา วิชิตราชในอดีตนอกพุทธุปบาทกาลที่ทรงบำเพ็ญเป็นการใหญ่ บริจาคทานพัสดุแก่ปฏิคาหกทั่วไป ไม่เลือกบุคค…

บทความนี้กล่าวถึงอานิสงส์ของการทานในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในกฏทันตสูตรที่มีความสำคัญมากกว่าการบริจาคอื่นๆ เห็นได้ว่า การบริจาคธรรมทานเป็นสิ่งที่มีค่าที่สุดในการสนับสนุนและส่งเสริมพระพุทธศาสนา รวมถึงปรั

…าณวโรรส) ๑๓ สมภารเจ้า ว่าเป็นเอกอัครศาสโนปถัมภกทั่วกันไป เป็นพระเกียรติยิ่งใหญ่ขจรทั่วภูมิมณฑลคล้าย พระเจ้าอโศกมหาราชในอดีตกาล ก็แลการได้เศวตคชสารมาเป็นพระราชพาหนะเชิดชูพระบรม ของพระมหากษัตริย์เจ้า ผู้มีหัตถ…

บทความนี้กล่าวถึงพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสเกี่ยวกับการพัฒนาเกษตรกรรม และการจัดตั้งกระทรวงและพระราชบัญญัติใหม่ที่ช่วยเสริมสร้างความเป็นอยู่ของประชาชนในพระราชอาณาจักร นอกจ

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ២៦ พระเจ้าพรรดิราช ผู้สามารถในราชกิจฝ่ายทหารและพลเรือน อันเป็นหน้าที่ของตนเป็นตัวอย่าง ก็อาจจะดำรงเอกราช ถ้าสม…

พระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส เป็นเรื่องราวที่เกี่ยวกับความสามารถในการปกครองและบริหารทั้งในด้านทหารและพลเรือน รวมทั้งการป้องกันไม่ให้เกิดความวุ่นวายในราชอาณาจักร โดยเฉพาะเหต

…โตปเทศปกรณ์นอกพุทธสมัย ดัง ได้สดับมา ยังมีพระนครหนึ่ง นามว่า ปาตลีบุตร ตั้งอยู่ ณ ฝั่งแม่น้ำภาษีรถี พระเจ้าสุทัสนราช เสวยราชสมบัติครองรัชสีมาณาจักร ทรงพระคุณปรีชาสามารถในราชกิจทั้งปวง วันหนึ่งท้าวเธอ ได้ทรงส…

ในบทความนี้กล่าวถึงบทบาทของการศึกษาในสมัยโบราณ โดยเฉพาะการศึกษาของพระราชบุตร ซึ่งพระเจ้าสุทัสนราชได้ทรงเห็นคุณค่าแห่งการศึกษาและเลือกหาผู้มีความสามารถในการสอนให้กับพระราชบุตร เพื่อให้เกิดป…

…ง อื่น ข้อนี้น่าเป็นที่ชื่นชมยินดีของพุทธศาสนิกชนทั้งหลาย อีกประการหนึ่ง ได้ทรงพระกรุณาโปรดให้สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าอัษฎารค์ เดชาวุธ กรมขุนนครราชสีมา ทรงบรรพชาเป็นสามเณร ข้อนี้ แม้เป็นแต่บุตรสงเคราะห์…

พระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ได้ทรงแสดงความสำคัญแก่พระพุทธศาสนา และได้โปรดให้สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าอัษฎารค์ เดชาวุธ ทรงบรรพชาเป็นสามเณร เพื่อสะท้อนความนิยมในพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ ทรง…

…(๑) มาสาธกพอเป็นอุทาหรณ์ ความสังเขปโดยประสงค์ว่า อตีเต พาราณสีย์ พฺรหฺมทตฺเต รชช์ กาเรนเต ในอดีตกาล พระเจ้าพรหมทัตต์ เสวยราชสมบัติใน เมื่องพาราณสี พระองค์ได้พระยาเศวตกุญชรเป็นราชพาหนะเชือกหนึ่ง แต่พระเกียรติ…

…บทบาทในการปกครองของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยนำเสนอเหตุการณ์ในอดีตเช่นเรื่องราวของพระเจ้าพรหมทัตต์ และอลินจิตตกุมาร ที่บรรยายถึงการต่อสู้เพื่อป้องกันแผ่นดิน การรักษาความสงบและความรักของประช…

…เพน จะบรรลุธรรมเป็นที่สิ้นสังโยชน์ได้โดยลำดับ ดังนี้ สพฺพสโยชนกุขย์ ๔๒ ตามเรื่องนี้ สันนิษฐานได้ว่า พระเจ้าพรหมทัตต์เป็นที่รักใคร่นับถือของประชาชนและ ความจงรักนั้น มีอนุสนธิสืบเนื่องต่อมาถึงพระอลื่นจิตตกุมาร…

บทความนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่ทรงเป็นที่รักของประชาชนและบทบาทในการปกครองพระราชวงศ์ โดยเน้นการทรงบำเพ็ญญาติ และความมีมิตรธรรมต่อพระราชวงศ์และข้าราชการ การทรงทำห

…ู่ได้ ขอ สัตว์เหล่านั้นได้โภชนาหารอันเป็นที่เจริญใจทั่วหน้ากัน ด้วยน้ำจิตกล่าวคือบุญฤทธิ์ของเราเถิด พระเจ้าติโลกวิชัย มีพระราชอัธยาศัยอันงาม ในยามที่ทรงพระปรารภถึงหมู่สัตว์ จัดว่ามีพระเมตตา เป็นปุเรจาริก ได้…

บทความนี้กล่าวถึงการแผ่เมตตาที่มีต่อสัตว์ทั้งหลาย โดยอ้างอิงถึงความเมตตาของสมเด็จพระเจ้าแผ่นดิน และการบำเพ็ญกุศลเพื่อให้สัตว์ได้รับผลบุญและโภชนาหารที่เพียบพร้อม การแผ่เมตตานั้นแบ่งออกเป็นป…

…ผู้ไม่ฉลาด ในวิธีทำ ซ้ำจะกลับให้โทษ ก็อาจเป็นได้, ดุจพวกศากยราชต้อนรับปราศรัย วิฑูฑภกุมารพระราชโอรส พระเจ้าปเสนทิโกศลราช ที่กุมารเข้าพระทัยไปว่าประมาทหมิ่น จนถือ เป็นสาเหตุเจ็บแค้น แต่พอได้ราชมบัติก็ยกพยุหแส…

ในบทความนี้ กล่าวถึงการปฏิสันถารอันเป็นเครื่องมือในการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีในสังคม โดยยกตัวอย่างเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์ว่าด้วยพระมหาสมณเจ้าและพระเถระที่ใช้การปฏิสันถารเพื่อสร้างความสงบและส่งเสริมไมต

…ต่เพียงได้เข้าเฝ้าและรับพระราชดำรัสก็มีปีติชื่นบานีพระคุณ เป็นอัศจรรย์ ต้องกันกับอัจฉริยัพภูตธรรมของพระเจ้าจักรพรรดิราช ดังแสดงไว้ในมหาปรินิพพาน สูตร * มีใจความว่า ราชบริษัท ๔ เหล่า คือ กษัตริย์ พราหมณ์ คฤหบ…

บทความนี้กล่าวถึงพระราชปฏิสันถารและพระราชจริยารัฏฐาภิบาลของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่มีพระปรีชาในการให้ความสุขแก่ประชาชน และพัฒนาคุณภาพชีวิตในพระราชอาณาจักร สะท้อนให้เห็นถึงความเกรีย

…ู่แล้ว ก็กลับจะเสื่อมเสียไป ภัยอันตรายก็ได้ช่อง ที่จะเกิดมี ข้อนี้ พึงสาธกด้วยทีฆาวุชาดกตอนต้น ครั้งพระเจ้าพรหมทัตผู้ครองแคว้นกาสีเสด็จกรีฑาพล เพื่อจะ ไปตีโกศลรัฐ, พระเจ้าที่มีติผู้ผ่านสมบัติในอาณาจักรนั้น ท…

…ิบัติงาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของการเตรียมพร้อมและการจัดการกับสถานการณ์ในอนาคต ผ่านเรื่องเล่าของพระเจ้าอชาติศัตรูและพระเจ้าพรหมทัต ที่แสดงให้เห็นถึงความเสียหายที่เกิดจากการไม่รู้จักกาลและความสำคัญของการเ…

…ศษ ส่วนปรสมัยในเมืองต่างประเทศโดยกาลนิยม สมด้วยโบราณขัตติยราชประเพณี ดังมีแจ้งในอรรถกถาพระธรรมบทว่า พระเจ้าปเสนทิผู้ครอง (๑) ที. ปา. ๑๑/๒๐๓.

บทความนี้กล่าวถึงแนวทางการอบรมบุตรตามคำสอนของพระพุทธเจ้าที่มุ่งหวังให้นำทางให้บุตรหลานสามารถอยู่ในสังคมได้ดี โดยแบ่งออกเป็น 5 สถานที่สำคัญ เช่น ห้ามจากบาป, ให้ศึกษาศิลปะ, การมีครอบครัวที่ดีและการจัดสร

…ารประดับพระบรมเดชานุภาพ ในการปราบปฏิปักษ์ และพิทักษ์รักษารัฐมณฑล กับทั้งประชาราษฎรแม้นด้วยพระโอรสของพระเจ้าจักรพรรดิราชผู้เกิด สำหรับพระประดับพระบารมีธรรมมีคำสรรเสริญในจักรวัติสูตรว่า ปโรสหสฺส โข ปนสฺส ปุต ต…

บทความนี้นำเสนอพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ซึ่งเป็นพ่อของพระราชโอรสที่มีบทบาทสำคัญในการปกครองและการรักษาความสงบในพระราชอาณาจักร ภายใต้การประรองราชอำนาจของพระองค์ และการพั

…กันอันเป็นไปโดยราชธรรม ใน ประชาชนผู้ฟัง บารมีทั่วไปทุกหมู่ ตลอดถึงเดรัชฉานบางเหล่าที่ควรบำรุงไว้ ถึงพระเจ้าแผ่นดินเฉพาะประเทศ อันหนึ่ง ๆ ต่างก็ต้องมีกำลังไว้พร้อมมูล ดังพระเจ้ากาสีในที่หาวิชาดกซึ่งกล่าวแล้วใ…

…บาทของพระมหากษัตริย์ในการปกครองประชาชนด้วยราชธรรมและการรักษาความสงบในยุคพุทธกาล โดยยกตัวอย่างกรณีของพระเจ้าพิมพิสารที่ดำเนินการห้ามไม่ให้ผู้รับบวชหลีกเลี่ยงจากการเป็นราชภัฏ เพื่อไม่ให้กระทบต่อราชกิจและศาสนกิ…

…่นเล่าจะมาเป็นที่พึ่ง, วิริเยน ทุกขมจุเจติ (๒) ถึงยาม ตกทุกข์ยาก จะล่วงทุกข์นั้นได้ ก็เพราะเพียร ดุจพระเจ้าวัฏฏคามณีอภัย ผู้ผ่านสมบัติในลังหา เมื่อ ราวพุทธศาสนกาล ๔๓๗ ปี เสียพระนครแก่พวกทมิฬ ต้องเสด็จประสาตไ…

…วคิดของความเพียรและการพึ่งพาตนเองในพุทธศาสนา โดยอ้างถึงพระพุทธภาษิตและตัวอย่างจากประวัติศาสตร์ เช่น พระเจ้าวัฏฏคามณีที่ไม่ย่อท้อในการต่อสู้อันยาวนานเพื่อฟื้นฟูพระนคร ความหมายของการพึ่งพาตนเองถูกนำเสนอว่าคือก…

… ตัดขาดจากความสมาคม นิยมนับถือของโลก ครั้นเสด็จละโลกนี้ไปแล้ว จะมีคติเป็นอย่างไร ก็ ไม่ต้องพยากรณ์. พระเจ้าอชาติศัตรูได้เสวยวิบากอันเผ็ดร้อนเช่นนี้ ก็เพราะสมาคมกับพระ เทวทัตต์ผู้เป็นปาปมิตร ในศุกลปักษ์ฝ่ายขา…

เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์และศึกษาความเป็นไปของพระราชาในมุมมองทางศาสนา โดยเฉพาะเรื่องราวของพระโสดาปัตติผลและการเผชิญกับอุปสรรคในชีวิต การเน้นย้ำถึงความสำคัญของมิตรภาพและการสมัครสมานของพระราชาและพระเ

…วชิรญาณวโรรส) ๘๙ พระเนตรเห็นผลแห่งพระเมตตาและความจงรักของทวยราษฎร์เป็นที่เบิกบาน พระราชหฤทัยแม้น กับพระเจ้าอโศกมหาราช ซึ่งได้พระนามว่า เทวาน ปิโย ปิยทสฺสี เป็นที่รักของเทวดามนุษย์ ทั้งหลาย ได้ทอดพระเนตรเห็นผ…

…า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ทอดพระเนตรเห็นผลแห่งพระเมตตาและความจงรักของประชาชน ด้วยพระราชหฤทัยที่เบิกบาน พระเจ้าอโศกมหาราชมองเห็นประโยชน์จากทางพระราชจรรยา สัญลักษณ์แห่งความสุขและความเป็นมงคลที่เกิดจากการทำงานอันด…

…นทะเพียรไปเกลี้ยกล่อมโมคคัลลีบุตรมาณพมาบวได้สมประสงค์ ฉะนี้. อีกเรื่องหนึ่ง ทีฆาวุกุมารพระราชโอรสของพระเจ้าที่มีติผู้ครองโกศลรัฐ ประสูติเมื่อพระ ชนกเสียราชสมบัติแก่พระเจ้าพรมหทัตผู้ครองแคว้นกาสีแล้ว ตั้งพระห…

เนื้อหาเกี่ยวกับการส่งพระเถระประกาศพระศาสนาและการฟื้นคืนราชสมบัติของทีฆาวุกุมาร พระมหาชนกได้ยกตัวอย่างอุทาหรณ์เพื่อสอนเคราะห์ว่าบุรุษผู้บัณฑิตควรมีความหวังในความสำเร็จ โดยไม่ควรเบื่อหน่าย พระชินสีห์ได