พระเจ้า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 74 / 121

…้ว ทรงบำเพ็ญพุทธกิจ เสด็จจาริกแสดงพระธรรมเทศนาโปรดสัตว์มาโดย ประทับอยู่ ณ ราชคฤห์มหานคร ข่าวขจรไปถึงพระเจ้าสุทโธทนะพระพุทธบิดา ณ กรุงกบิลพัสดุ์ พระองค์มีราชประสงค์จะได้ทัสนาการพระราชโอรส อันได้ตรัสรู้เป็นพระ…

…ีการยกตัวอย่างเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา เช่น การเชิญพระพุทธเจ้าจากพระบิดา และเหตุการณ์ของพระเจ้าอโศกในการจัดการพระสงฆ์ที่ไม่ปรองดอง โดยนำเสนอว่า การเลือกใช้คนที่ไม่เหมาะสมอาจทำให้เกิดผลลัพธ์ที่ไม่…

…วังวะทรงแสดงการ ได้ตรัสเทศนาถึงเรื่องพรเจ้ามหาวิชิตราช ในกฏทันตสูตรสีลขันธวรรค ทีฆนิกาย มีใจความว่า พระเจ้ามหาวิชิตราชทรงดำเนินพระราโชบาย เพื่อระงับการเบียดเบียนกันและกัน อันเป็นเสี้ยนหนามแห่งแผ่นดิน กล่าวคื…

ข้อความนี้กล่าวถึงความสำคัญของสหกรณ์ในสังคมโดยมีพระพุทธภาษิตอ้างอิงถึงความมีสุขโดยไม่ประสบปัญหา การทำงานร่วมกันเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อความเจริญรุ่งเรืองของทั้งสกุลและคณะ สอดคล้องกับหลักการต้องปราศจากการเบ

…สู่สวัสดี จาริกไปถึงไหน ยังประโยชน์ให้เกิด ไปถึงนั้น จึงมีคำสรรเสริญเรียกพระบรมศาสดาว่า พระธรรมราชา พระเจ้าแห่งธรรม เรียกพระ สารีบุตรว่า พระธรรมเสนาบดี จอมทัพฝ่ายธรรม เรียกพระสงฆ์ว่า ธรรมเสนา กองทัพฝ่ายธรรม …

เนื้อหาเกี่ยวกับความสำคัญของการประพฤติธรรมรวมถึงสหกรณ์ภายในชุมชนและการทำงานร่วมกันของสมเด็จพระสงฆ์และรัฐบาลเพื่อพัฒนาความเจริญรุ่งเรืองของประเทศ โดยวิจารณ์การจัดตั้งคณะรัฐบาลที่มีวัตถุประสงค์เพื่อความ

…สชาดกว่า พระยาหงส์โพธิสัตว์ มีนามว่า ธตรฐได้ยกสมบัติของพระมหากษัตริย์เจ้าขึ้นตั้ง เป็นปุจฉาทูลถามแด่พระเจ้ากรุงพาราณสีโดยคาถาประพันธ์มีอาทิดังนี้ว่า กจจิ นุ โภโต กุสล กจจิ รฏฐมิท ผีต กรุจิ โกโต อนาม ธมฺเมน อ…

…ออุบายการปกครองของพระมหากษัตริย์ผ่านเนื้อเรื่องในหังสชาดก โดยมีการถามตอบระหว่างพระยาหงส์โพธิสัตว์และพระเจ้ากรุงพาราณสีเกี่ยวกับการปกครองรัฐและความสุขของประชาชน พระราชกุมารและการสร้างฐานะที่ดีในอนาคตก็ถูกกล่า…

…ยนั้น คือวิธีปกครองพระราชอาณาจักร จักถวายวิสัชนา สาธกในเบื้องต้นนี้ด้วยจักกวัตติวัตร ในจักกวัตตสูตร พระเจ้าจักรพรรดิ พระราชาผู้ยังจักรรัตนะ จักรแก้วคือจักรอันประเสริฐ มีพลานุภาพมาสารถครอบงำทุกประเทศในโลกให้อ…

เนื้อหาเกี่ยวกับจักกวัตติวัตรที่เป็นวิธีการปกครองอาณาจักรตามหลักธรรมของสมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราช โดยยกหลักธรรมที่ต้องปฏิบัติ เพื่อสร้างความมั่นคงและความผาสุกให้กับแผ่นดิน เน้นถึงการเคารพธรรมใน

…ธรรมธรรมดา ในทศชาติชาดก เฉพาะ นารทชาดก ท่านแสดงถึงบารมีข้อนี้ คือข้ออุเบกขาบารมี นี้ เรื่องย่อมีว่า พระเจ้าอังคติราชแห่งวิเทหะ ทรงฟังคำสอนของคุณาชีวกแล้วทรงเห็นผิดไปตามว่าบุญ บาปไม่มี เป็นต้น พระรุจาราชธิดาถ…

อุเบกขาในปัญญาเป็นการพิจารณาและค้นคว้าที่มีความมัธยัสถ์กลางๆ เมื่อค้นพบสิ่งต่างๆ จึงไม่ต้องยึดมั่นอีกต่อไป ในบริบทของวิปัสสนา ผู้ที่ดำเนินการวิปัสสนารู้ได้ถึงไตรลักษณ์ จึงสามารถวางใจได้อย่างอุเบกขา นอ

…อว่า วิธูรบัณฑิต เป็นผู้ทรงปัญญาหาผู้ เสมอเสมือนมิได้วันหนึ่งท้าวสักกเทวราช วรุณนาคราช พระยาครุฑ และพระเจ้าธนัญชัย พร้อม กันสมาทานอุโบสถศีลในพระราชอุทยานเมืองอินทะปัตตะแห่งกุรุรัฐ เมื่อออกจากที่อยู่ของตน ก็ …

สัจจบารมี หมายถึง ความจริงและการรักษาสัญญา โดยในทศชาติชาดก วิธุรบัณฑิตได้แสดงคุณธรรมการรักษาคำพูดและความซื่อตรง ในบริบทของการลงโทษความไม่สงบในโลก ด้วยเหตุการณ์ที่พระราชาทั้ง ๔ และทรงสรรเสริญคุณธรรมต่า

…มบัติจนมีพระชนมายุเข้าสู่วัยชราภาพแล้ว ก็ทรงมอบราชสมบัติให้แก่พระราชโอรส แล้วพระองค์ก็ออกทรงผนวช แต่พระเจ้าเนมิราชทรงบำเพ็ญทานอยู่เป็นนิตย์ ทรงมีพระราช ปุจฉาในปัญญาว่า ทานกับพรหมจรรย์อย่างไหน จะมีผลมาก ไม่มี…

เนื้อหาเกี่ยวกับแนวทางในการทำดีและการตั้งใจมุ่งมั่นในอธิษฐานตามหลักธรรมที่พระเจ้าเนมิราชเคยปฏิบัติ เรื่องของการตั้งใจเพื่อผลแห่งความดี และการมองเห็นความจริงผ่านประสบการณ์ของพระองค์ …

…ว ก็กลับจะเสื่อมเสียไป ภัยอันตรายก็ได้ช่อง ที่จะเกิดมี ข้อนี้ พึงสาธกด้วยทีฆาวุชาดกตอนต้น น้อย ครั้งพระเจ้าพรหมทัตผู้ครองแคว้นกาสีเสด็จกรีฑาพล เพื่อจะ ไปตีโกศลรัฐ, พระเจ้าที่มีติผู้ผ่านสมบัติในอาณาจักรนั้น ท…

…ารบำเพ็ญพระราชจรรยา และบทบาทสำคัญในการประสานงานระหว่างพระราชาและประชาชน โดยยกตัวอย่างจากเรื่องราวของพระเจ้าพรหมทัตในตำนาน พระราชาที่มีปัญญาสามารถหลีกเลี่ยงภัยและเก็บรักษาทรัพย์สมบัติของแคว้นได้อย่างไร

…ข้าวเปลือกย่อมไม่มี เมื่อราษฎรทำนาได้ผลดี ประเทศย่อมมีความสมบูรณ์ การบำรุงกสิกรรมจึงเป็นราชกรณียะของพระเจ้าแผ่นดิน ชื่อว่า สสสเมธ์ ประการหนึ่ง ราชบุรุษ ผู้รับราชการทั้งฝ่ายเสนาทั้งฝ่าวเสนี ย่อมไม่มีโอกาสที่จ…

เนื้อหาพูดถึงสี่สังคหวัตถุเป็นแนวทางการพัฒนารัฐสมบัติที่สำคัญ โดยเน้นที่เกษตรกรรม การค้า และการสนับสนุนประชาชนเพื่อสร้างความสามัคคีในชาติ พระมหากษัตริย์มีบทบาทในการบำรุงรักษาป้องกันโจรภัยและสร้างความม

…ำต้องปรารถนาในหน้าที่กันทำ เพื่อบำรุงรักษาชุมชนนั้นให้มั่งคนแข็งแรง แม้ในจักร วัติสูตรท่านก็แสดงว่า พระเจ้าจักรพรรดิราชมีจาตุรงคินีเสนากองทัพ ๔ เหล่า คือ พลช้าง พลม้า พลรถ แลพลเดินเท้า สำหรับระกอบกับจักรรัตน…

…ปกป้องและประมวลการบังคับใช้ราชธรรมเพื่อความเจริญของประชาชน ทั้งยังมีการยกตัวอย่างจากพระราชประวัติของพระเจ้าพิมพิสารที่เกี่ยวกับพระราชบัญญัติห้ามพระภิกษุไม่ให้รับบวชบุคคลจากราษฎรเพื่อรักษาความสงบในแคว้นมคธ โด…

…ิโนปเทศปกรณ์ออกพุทธสมัย กิร ดังได้สดับ มายังมีพระนครหนึ่งนามว่า ปาตลีบุตร ตั้งอยู่ ณ ฝั่งแก่ภาคีรถี พระเจ้าสุทัศนราชเสวยราช สมบัติครองรัสซีมาณาจักร ทรงพระครูปรีชาสามารถในราชกิจทั้งปวง วันหนึ่งท้าวเธอได้ทรงสด…

เนื้อหาเกี่ยวกับความสำคัญของการศึกษาและการมีสติในการบริหารราชการ โดยเฉพาะการให้ความสำคัญกับการศึกษาของพระราชบุตร ซึ่งมีพระราชบิดาทรงสั่งให้มีการประชุมปราชญ์เพื่อนำเสนอการศึกษาให้แก่พระราชบุตร เพื่อสร้

…อมอนุเคราะห์ด้วยไมตรีจิต คิดความเจริญให้ กุลบุตรนั้นเป็นอันหวังวุฒิ ได้ไม่พึงมีความเสื่อมทรามเลย แม้พระเจ้าพรรดิราช ผู้ปกครองปฐพีมณฑลมีสมุทรสาคร ๔ เป็นขอบเขต ก็ยังต้องทรงบำเพ็ญจักรวัติวัตร ยึดเหนี่ยวน้ำใจราช…

บทความนี้แสดงถึงการสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการปกครองด้วยธรรมะผ่านประวัติศาสตร์พระเจ้าพรหมทัตต์ในกรุงพาราณสี ที่มีความยุติธรรมและสร้างความสงบสุขให้แก่ประชาชน แม้ในยามทุกข์ยาก ก็ยังสามารถ…

…ปุพเพน จะพึงบรรลุธรรมเป็นที่สังโยชน์ได้โดยลำดับ ดังนี้. สพฺพสโยชนกขย่ ។ ตามเรื่องนี้ สันนิษฐานได้ว่าพระเจ้า พรหมทัตต์เป็นที่รักใคร่นับถือของประชาชน แลความจงรักนั้น มีอนุสนธิสืบเนื่องต่อมาถึงพระอ ลีนจิตตกุมาร…

พระเจ้า พรหมทัตต์ทรงเป็นที่รักและเคารพจากประชาชน การบำเพ็ญกุศลธรรมของพระองค์ทำให้เข้าถึงความก้าวหน้าของจิตใ…

…สถาพร สมเด็จพระบรมศาสดาจะแสดงการบำรุงสหกรณ์ อันเป็นรัฐ ประศาสนนัยครั้งโบราณกาล ได้ตรัสเทศนาถึงเรื่องพระเจ้ามหาวิชิตราชในกูฏทันสูตร ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค มีใจความว่า พระเจ้ามหาวิชิตราชดำเนินพระราโชบาย เพื่อระง…

บทอธิบายเกี่ยวกับบทบาทของสหกรณ์ในประวัติศาสตร์ไทยและพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการที่พระมหาวิชิตราชใช้สหกรณ์ในการสนับสนุนการทำงานและสร้างความแข็งแกร่งในรัฐ พร้อมทั้งอธิบายว่าแม้กระทั่งในการประพฤติธรรม สหกรณ

…ิ นำเข้าสู่สวัสดี จาริกไปถึงไหน ยังประโยชน์ให้เกิดถึงนั่น มีคำสรรเสริญ เรียกพระศาสดาว่า พระธรรมราชา พระเจ้าแห่งธรรม เรียกพระสารีบุตรว่า พระธรรมเสนาบดี จอมทัพฝ่ายธรรม เรียกพระสงฆ์ว่า ธรรมเสนากองทัพฝ่ายธรรม เท…

เนื้อหานี้พูดถึงบทเรียนจากพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับสหกรณ์และความสำคัญของการอยู่ร่วมกันอย่างสงบในสังคม โดยเน้นที่การทำงานร่วมกันของพระสงฆ์ในการประกาศธรรมและรักษาความสงบในแต่ละสังคม เพื่อสร้างประโยชน์แล

…ะชาราษฎร์ต้องอยู่ด้วยความหวาดเสียว วางใจในชีวิตร่างกายแลทรัพย์สมบัติลงมิได้ ๓๑๒ เพราะ เหตุนั้น เมื่อพระเจ้ามหาวิชิตราชทรงพระปรารภจะบูชามหายัญพราหมณ์ปุโรหิต จึงกราบทูลขอ เพื่อทรงระงับโจรผู้ร้ายเสี้ยนหนามแห่งแ…

บทความนี้กล่าวถึงหลักการและแนวทางในการรักษาความสงบในสังคม ตามพระพุทธศาสนา โดยเน้นความสำคัญของความสงบที่เป็นต้นเค้าของรัฐประศาสน์ และบทบาทของกฎหมายในการป้องกันอุบัติภัยต่าง ๆ ความสุขของประชาชน สันติภาพ

…งประเทศแถบบุรพทิศ เมื่อราษฎร์ทำนาได้ผลดี ประเทศย่อมมี ความสมบูรณ์ การบำรุงกสิกรรมจึงเป็นราชกรณียะของพระเจ้าแผ่นดิน ชื่อว่า สสสเมธ ประการ หนึ่ง ราชบุรุษ ผู้รับราชการ ทั้งฝ่ายทหาร ทั้งฝ่ายพลเรือน ย่อมไม่มีโอกา…

ข้อความนี้เกี่ยวกับการบำรุงรัฐสมบัติผ่านการดำเนินการด้านเกษตรกรรมและพาณิชยกรรม พระมหากษัตริย์มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนราษฎร์ให้มีความสามารถเลี้ยงชีพ ส่งผลให้ประเทศสงบและเจริญรุ่งเรือง การพูดจาและการสน

…รัพย์อันเสมอ ด้วยข้าวเปลือกย่อมไม่มี เพราะอย่างนี้ พระราชาจึงได้ทรงมุ่งบำรุงการทำนาเป็นราชภาระ เช่น พระเจ้ามหาวิชิตราช ได้พระราชทานพันธุ์ข้าวปลูกแก่พวกชาวนา แลพวกกษัตริย์ศากยะแลโกลิ ยะ ขวนขวายในการไขน้ำเข้าน…

…ษาจารย์เกี่ยวกับสมบัติอันสำคัญของธัญญาหาร อีกทั้งยังเผยให้เห็นถึงพระราชกิจที่ช่วยสนับสนุนการเกษตรของพระเจ้าแผ่นดินในอดีต ซึ่งมีการพระราชทานพันธุ์ข้าวและสามารถฝึกชาวนาให้สามารถดูแลนาของตนได้เป็นอย่างดี โดยพระ…

…รแก่กิจการอย่างนั้นแล้ว ย่อม อาจยังกิจการอย่างนั้นให้สำเร็จโดยสะดวก มีเรื่องเล่าในพระราชดงศาวดารว่า พระเจ้านคร เชียงรายทรงย้ายราชธานีลงมาตั้ง ณ กรุงไตรตรึงษ์ แลพระเจ้าอู่ทองเสด็จย้ายจาก กรุงเทพมหานครลงมาตั้ง…

…ยู่ในถิ่นที่เหมาะสมต่อกิจการต่างๆ ของบุคคลและคณะ โดยมีการยกตัวอย่างประวัติศาสตร์ของการย้ายราชธานีของพระเจ้านครเชียงรายและพระเจ้าอู่ทอง เพื่อเน้นความสำคัญของการเลือกสรรถิ่นให้เหมาะสมกับการบริหารประเทศในสมัยนั…