ว่า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 305 / 573

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 70 [ แก้บทเสนาสนะ ] บทว่า เสนาสนะ หมายเอาทั่ง ทั้งที่นอนและที่นั่ง ก็ภิกษุนอน ในที่ใด ๆ จะเป็นวิหารหรือโรงเรือนต่าง ๆ มีเพิ่ง…

บทความนี้วิเคราะห์ความหมายและความสำคัญของคำว่า 'เสนาสนะ' ซึ่งรวมถึงที่นอนและที่นั่งของภิกษุ ในการบรรเทาอุตุปริสสยะซึ่งหมายถึงฤดูที่อาจทำให้เกิดอัน…

… ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 80 แล้วโปรดให้นำเข้าไปถึงพระราชวังชั้นใน ทรงนมัสการพระเถระ ทรง อังคาสแล้วตรัสว่า "ท่านผู้เจริญ วันนี้ยังไม่มีโอกาส พรุ่งนี้ข้าพเจ้า จึงจักรับศีล" ดังนี้ ทรงถือบาตรของพระเถระเสด็จตา…

ในบทนี้พระราชาและพระเทวีทรงนมัสการพระเถระซึ่งกล่าวถวายพระพรเพียงคำเดียว พระเถระอธิบายว่าไม่ได้จำกัดการถวายพรเฉพาะพระราชาและพระเทวี หลังจากนั้นพระเถระได้กลับไปที่ถ้ำใหญ่กรัณฑกะและในคืนหนึ่ง…

…พิษเกิดขึ้นแก่โยมหญิงของพระมหามิตตเถระ แม้ธิดาของนางก็บวชในสำนักภิกษุณี นางจึงกล่าวกะภิกษุณีธิดานั้นว่า "ไปเถิด แม่คุณ เธอจงไปสู่สำนักพี่ชาย บอกความที่โยมไม่สบาย แล้วนำยามาเถิด" ภิกษุณีนั้นไปบอกแล้ว พระเ…

ในบทนี้กล่าวถึงพระมหามิตตเถระที่ได้ช่วยอุบาสิกาที่ป่วยด้วยโรคฝีโดยไม่ใช้ยา และยังส่งความปรารถนาดีให้เธอผ่านคำพูด ในขณะที่พระเถระแสดงถึงความบริสุทธิ์และการควบคุมจิตใจ การรักษาผู้อื่นโดยไม่หวังสิ่งตอบแท

…งหา) ปัจจเวกขณสุทธิ (หมดจดด้วยการพิจารณา) ในสุทธิ ๔ อย่างนั้น ปาฏิโมกขสังวรศีล ชื่อเทสนาสุทธิ เหตุ 'ว่าปาฏิโมกขสังวรศีลนั้น ท่านเรียกว่าเทสนาสุทธิ เพราะหมดจด ด้วยการแสดง อินทรียสังวรศีล ชื่อว่าสังวรสุทธิ…

ในบทนี้กล่าวถึงการพิจารณาของภิกษุในการบริโภคอาหาร โดยเน้นถึงความสำคัญของสติในการบริโภค ทั้งในขณะที่รับและบริโภค รวมถึงการพิจารณาในบริบทต่างๆ และ 4 ประการของสุทธิที่ส่งผลต่อคุณภาพการดำเนินชีวิตของภิกษุ

…นข้าศึกต่ออิณบริโภค ก็ได้ หรือจะสงเคราะห์เข้าในทายัชชบริโภคก็ได้เหมือนกัน เพราะ แม้คนผู้มีศีลก็เรียกว่าเสขะได้ เหตุประกอบพร้อมด้วยสิกขา (คือศีล) นี้ ก็แลในบริโภคเหล่านี้ เพราะเหตุที่สามีบริโภคเป็นเลิศ เห…

ในวิสุทธิมรรค แสดงให้เห็นถึงการบริโภคที่ปราศจากหนี้ โดยยกตัวอย่างการพิจารณาของพระภิกษุที่ต้องแยกแยะความจำเป็นในการบริโภค เช่น ข้าว, ที่นอน, น้ำสำหรับซักฟอก โดยแต่ละอย่างต้องได้รับการพิจารณาให้รอบคอบ ไ

…ผู้สาวกของพระตถาคต ศีลของพระปัจเจกพุทธ ทั้งหลาย ศีลของพระตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าทั้งหลาย นี้ชื่อว่า ปฏิปัสสัทธิปาริสุทธิศีล (ศีลอันมีความบริสุทธิ์ด้วยความระงับไปแห่ง กิเลส) ในศีลเหล่านั้น ศีลของอนุปส…

ในบทนี้กล่าวถึงศีลแห่งความบริสุทธิ์ที่มีการจำแนกประเภทของศีลในพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงปฏิปัสสัทธิปาริสุทธิศีลซึ่งเป็นศีลที่มีความบริสุทธิ์จากการลดละกิเลส ศีลเหล่านี้แบ่งออกเป็นศีลของพระขีณาสพและพระปัจเ

…ั้ง ด้วยอัปปณิหิตานุปัสสนา ละอภินิเวส (ความปักใจมั่น) ด้วยสุญญตานุปัสสนา” ละความปักใจมั่นในอันถือเอาว่าเป้นสาระ (ใน สิ่งมิใช่สาระ) ด้วยอธิปัญญาธัมมวิปัสสนา" (การเห็นแจ้งธรรมด้วย อธิปัญญา) ละความปักใจมั่น…

เอกสารนี้แสดงถึงการละทิฏฐิผิดในหลักพระพุทธศาสนา ผ่านการอธิบายการละความปักใจมั่นและความงมงายด้วยแนวคิดต่างๆ เช่น อัปปณิหิตานุปัสสนาและอธิปัญญาธัมมวิปัสสนา นอกจากนี้ยังมีการอ้างอิงถึงธรรมะแห่งโสดาปัตติม

…้วยอำนาจแห่งเมถุนสังโยค ๓ พึงทราบดังต่อไปนี้ จริงอยู่ พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ (ในเมถุน สังโยคสูตรนั้น)ว่า (๑) "ดูกรพราหมณ์ สมณะก็ดี พราหมณ์ก็ดี ลางคนใน โลกนี้ ปฏิญญา (ตนว่า) เป็นพรหมจารีจริง ๆ หาได้ร่วมประ…

…่าวถึงการประพฤติพรหมจรรย์ โดยอ้างอิงคำสอนของพระผู้มีพระภาคเกี่ยวกับเมถุนสังโยคและการที่บางคนประกาศตนว่าเป็นพรหมจารีโดยไม่มีความประพฤติที่บริสุทธิ์ อธิบายผลกระทบต่อชีวิตและการไม่สามารถหลุดพ้นจากทุกข์ได้ ก…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - ความนับถือเป็นต้น จึงตรัส (อัคคีขันธปริยาย) ว่า - หน้าที่ 113 (๑) "ภิกษุทั้งหลาย ท่านทั้งหลายเห็นหรือไม่ ซึ่งกองไฟใหญ่ อันไหม้ลุกเป็นเปลวโชติช่วงอย…

ในพระธรรมเทศนานี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถึงความนับถือโดยการเปรียบเทียบระหว่างกองไฟและความสุข ท่านนำเสนอให้เห็นว่าการที่บุคคลจะเข้าไปนั่งหรือกอดกองไฟนั้น บ่งบอกถึงทุกข์ที่อาจเกิ…

…ล้า สำหรับคนไม่มีศีลผู้จะต้องกลืนก้อนเหล็ก อันร้อน สิ้นราตรีนาน การบริโภคเตียงและตั่ง แม้เขาสมมติกันว่า เป็นสุข แต่ก็เป็นทุกข์สำหรับคนไม่มีศีลผู้จะต้อง ถูกทุกข์ (อันเกิดแต่การบริโภค) เตียงและตั้ง เหล็กอั…

บทนี้พูดถึงความทุกข์ของคนที่ไม่มีศีลหรือทุศีล เมื่อประสบกับการบริโภคเหล็กร้อนในนรก แม้ว่าหมายถึงความสุขในการบริโภคในโลกนี้ แต่จริงๆแล้วกลายเป็นความทุกข์ที่ยิ่งกว่าในนรก และสะท้อนการขาดศีลใน…

…กังคะ [ การสมาทานปังสุกูลกังคะ ] ก่อนอื่น ปังสุกุลกังคะ ย่อมเป็นอันสมาทานด้วยคำ ๒ คำนี้คำใด คำหนึ่ง ว่า คหปติทานจีวร ปฏิกขิปามิ ข้าพเจ้างดผ้าอันเป็นของ คฤหบดีถวาย ปักลิกงค์ สมาทิยามิ ข้าพเจ้าสมาทานองค์ขอ…

…ารกล่าวถึงความมักน้อยของพระเถระสองพี่น้อง และการสมาทานในลักษณะต่างๆ เช่น คหปติทานจีวร การให้ความหมายว่าเป็นจีวรของคฤหบดีถวาย โดยมีการพัฒนาความเข้าใจในคำสมาทานสองคำนี้ และอธิบายถึงความเชื่อมโยงกับการเป็นเ…

…ยังเหนียวทำเป็นจีวร เปลื้องคฤหบดีจีวรผืนเก่าแล้วใช้เถิด. บรรดาผ้าเหล่านั้น ผ้าที่ตกอยู่ในป่าช้า ชื่อว่า โสสานิกะ ผ้า ที่ตกอยู่ที่ทางเข้าตลาด ชื่อว่า ปาปณิกะ ผ้าที่เหล่าชนผู้ต้องการบุญ ทิ้งลงตามตรอก ทางช่…

…ะอื่น ๆ ที่ถูกทิ้งโดยเจตนา หรืออุบัติเหตุ ซึ่งผู้ที่ปฏิบัติธรรมสามารถนำไปใช้ได้อย่างมีคุณค่า เล่ากันว่า มารดาของติสสอำมาตย์ได้ให้ผ้าราคาแพงทิ้งไว้ โดยหวังว่าภิกษุผู้ทรงผ้าบังสุกุลจะได้ใช้ เปรียบเสมือนการ…

…้าที่ 135 ก็เตจีวริกังคะอันเป็นลำดับแห่งปังสุกุลกังคะนั้น ย่อมเป็นอัน สมาทานด้วยคำ ๒ นี้ คำใดคำหนึ่งว่า จตุตถจีวร ปฏิกขิปามิ ข้าพเจ้างดผ้าจีวรผืนที่ ๔ เตจีวริกงค์ สมาทิยามิ ข้าพเจ้าสมาทานองค์ แห่งภิกษุผู…

…และวิธีการย้อมผ้า รวมถึงข้อห้ามในการเก็บผ้าจีวรเพื่อหลีกเลี่ยงการกระทำอันไม่เหมาะสม เช่น การถูกเรียกว่าเป็นธุดงค์โจร.

… (ภัตรที่เขาถวายโดยวาระ คือแบ่งเวรกันถวาย) แต่ภัตรเหล่าใด ถ้าทายกไม่ได้กล่าว (ออกชื่อ) โดยนัยเป็นต้นว่า "ขอท่านทั้งหลายจงรับสังฆภัตร" ดังนี้ (เป็นแต่) กล่าว่า "ขอสงฆ์ จงรับภิกษาในเรือนของข้าพเจ้า" (หรือว…

เนื้อหานี้กล่าวถึงประเภทต่างๆ ของภัตรที่มีการถวายให้กับภิกษุในพระพุทธศาสนา เช่น ภัตรประจำวัน ภัตรสำหรับผู้เดินทางและผู้ป่วย รวมถึงการถวายภัตรในบริเวณใกล้วัด เพื่อให้ภิกษุได้รับอาหารอย่างสะดวกสบาย นอกจ

…คะ ๕. เอกสนิกังคะ [ การสมาทานเอกาสกังคะ ] แม้เอกาสนิกังคะ ก็เป็นอันสมาทานด้วยคำสองคำนี้ คำใดคำ หนึ่งว่า นานาสนโภชน์ ปฏิกขิปามิ ข้าพเจ้างดการฉัน ณ อาสนะต่าง เอกาสนิกค์ สมาทิยามิ ข้าพเจ้าสมาทานองค์แห่งภิกษ…

บทความนี้กล่าวถึงคำสอนในวิสุทธิมรรค โดยเน้นที่การสมาทานและวิธีปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับเอกาสนิกังคะ สำหรับภิกษุผู้มีปัญญา ซึ่งรวมถึงการกำหนดอาสนะที่เหมาะสมและการรักษากฎระเบียบในการฉันของภิกษุ เพื่อให้กา

…ังนี้ นี้เป็นวิธี (ปฏิบัติ) แห่งเอกาสนิกภิกษุนั้น 147 แต่อย่าฉันโภชนะเลย [ ประเภทแห่งเอกาสนิกภิกษุ] ว่าโดยประเภท แม้เอกาสนิกภิกษุนี้ก็มี ∞ พวก ใน ๓ พวกนั้น ผู้ถืออย่างอุกฤษฎ์ โภชนะจะน้อยหรือมากก็ตามเถิด …

…กำหนดต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับเอกาสนิกภิกษุ ซึ่งต้องมีการเลือกอาสนะที่เหมาะสมเพื่อไม่ให้ต้องลุกขึ้นระหว่างการฉันอาหาร การอภิปรายระหว่างฝ่ายต่าง ๆ เกี่ยวกับหลักการของการนั่งและการฉันอาหารส่งผลต่อวิธีปฏิบัติ…

…ัตตปิณฑิกังคะ [ การสมาทานปัตตปิณฑิกังคะ ] แม้ปัตตปิณฑกังคะก็เป็นอันสมาทานด้วยคำสองคำนี้ คำใดคำหนึ่ง ว่า ทุติยภาชน์ ปฏิกขิปามิ ข้าพเจ้างดภาชนะที่ ๒ ปตฺตปิณฑิกค์ สมาทิยามิ ข้าพเจ้าสมาทานองค์แห่งภิกษุผู้มีก…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติในการฉันอาหารอย่างมีสติ โดยเน้นที่การไม่ละโมบในรสชาติและการทำงานของนักพรตให้เหมาะสม การสมาทานปัตตปิณฑิกังคะมีการพูดถึงการงดภาชนะที่สองและการฝึกซ้อมด้านนี้เพื่อการหลุดพ้นจากกล

…ระโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - - หน้าที่ 150 ภาชนะแล้ว ควรฉันก่อน หรือดื่มยาคูก่อนก็ได้ เพราะว่าเธอ ปนกับลงในข้าวต้ม เมื่อกับมีปลาร้าเป็นต้นปนลงไป ยาคูจะปฏิกูล ไปเสีย อันภิกษุผู้จะฉัน ทำให้เป็นของ…

…ุที่มีวิธีการฉันที่แตกต่างกัน เช่น ผู้ถืออย่างอุกฤษฎ์, ผู้ถืออย่างกลาง และผู้ถืออย่างเพลา ซึ่งอธิบายว่าทำอย่างไรให้การบริโภคยังคงเป็นไปตามหลักพระธรรมอย่างเหมาะสม เช่น การไม่ปนเปื้อนอาหารและการจัดการกับกา…

… 152 [ การสมาทานขลุปัจฉาภัตติยังคะ ] แม้ขลุปัจฉาภัตติกังคะก็เป็นอันสมาทานด้วยคำสองคำนี้ คำใด คำหนึ่งว่า อติริตฺตโภชน์ ปฏิกขิปามิ ข้าพเจ้างดโภชนะอันเป็น อติริตตะเสีย ขลุปจฉาภตฺติกงค์ สมาทิยามิ ข้าพเจ้าสมท…

ขลุปัจฉาภัตติยังคะ เป็นการสมาทานที่ต้องใช้คำนั้น โดยมีการห้ามโภชนะเพิ่มเติมหลังจากรับประทานไปแล้ว แบ่งการถือครองเป็น 3 ประเภทที่แตกต่างกัน เรื่องนี้มีความสำคัญในบริบทของภิกษุที่มีวิธีปฏิบัติที่เคร่งคร

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - - หน้าที่ 155 กล่าวว่า อนึ่ง ลักษณะแห่งเลฑฑบาตนั้น ก็คือร่วมในแห่งที่ที่ตกลง แห่งก้อนดินที่ขว้างไป (เต็มแรง) อย่างพวกคนรุ่…

บทนี้กล่าวถึงลักษณะของเลฑฑบาตที่เกี่ยวข้องกับการกำหนดวัดและอุปจารเรือน โดยอธิบายถึงวิธีการวัดพื้นที่ในสถานที่ต่าง ๆ เช่น บ้านที่มีรั้วและไม่มีรั้ว โดยใช้ธนูและกำหนดระยะทางในการล้อมพื้นที่ สำหรับบ้านที