ว่า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 313 / 575

…นมัชฌิมปุริส หรือ มัธยมบุรุษ สำหรับใช้แทน ชื่อผู้ฟัง คือผู้ที่เรากำลังพูดหรือถามกันซึ่ง ๆ หน้า ในระหว่างที่ สนทนากันอยู่ จะเป็นคนหรือสัตว์ไม่เป็นประมาณ เพราะทุก ๆ ภาษา ไม่นิยมออกชื่อผู้ฟัง หรือผู้ที่เราก…

…ื่องจากในภาษาอื่น ๆ ไม่ค่อยนิยมระบุชื่อผู้ฟังในบทสนทนา โดยตัวอย่างเช่น การถามคำถามในภาษาบาลีที่ใช้คำว่า 'ท่าน' แทนชื่อของผู้ฟัง เพื่อให้การสื่อสารเหมาะสมกับความสัมพันธ์ระหว่างผู้พูดและผู้ฟัง การแปลคำต่าง…

…นผู้ฟัง (ตุมห) คนสุภาพทั่วไป, คนสุภาพทั่วไป, พระ คฤหัสถ์, พระสงฆ์ที่ สงฆ์ ที่มีพรรษามาก มีพรรษาน้อยกว่า กว่า คนสุภาพทั่วไป, พระ สงฆ์มีพรรษามาก กว่า กว่า คนสุภาพทั่วไป, พระ สงฆ์ผู้มีพรรษาน้อย หล่อน ชายที่…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะการใช้ชั้นผู้พูดและชั้นผู้ฟังในภาษาบาลี การใช้คำแทนเช่น 'ผม' ที่เป็นอุดมบุรุษ ตัวอย่างการใช้ในบทสนทนา การแยกประเภทผู้พูดและฟังเพื่อให้เข้าใจความหมายในบริบท

ประโยค๑ - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 80 ทั้ง ๒ อุทาหรณ์นี้ จะเห็นได้ว่า ตุมเห ก็ดี ตุมเหหิ ก็ดี เป็นพหุวจนะสำหรับใช้แทนอาจารย์คนเดียว และบิดาคนเดียว ใน ฐานที่ศิษย์กับบุตรแ…

บทเรียนนี้สำรวจการใช้บาลีในไวยากรณ์ โดยเฉพาะเรื่องของนามและอัพยยศัพท์ และการแสดงความเคารพในภาษา เมื่อพูดถึงพหุวจนะที่ใช้เพื่อแทนผู้สูงวัย เช่น อาจารย์และบิดา นอกจากนี้ยังมีการอธิบายการใช้โครงสร้างประโ

ประโยคด - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 85 เอว เวทหิ เจ้าจงว่าอย่างนี้ เอว์ แปลว่า อย่างนี้ เป็นศัพท์ นิบาต ประกอบเข้ากับ กิริยา คือ วเทหิ ซึ่งแปลว่า เจ้าจงว่า ปุ…

ในหน้าที่ 85 ของบทเรียนนี้ มีการอธิบายการใช้คำในภาษาบาลี โดยเฉพาะการสร้างประโยคผ่านการรวมศัพท์ต่างๆ เข้าด้วยกัน เช่น นิบบาต และการใช้กิริยาวิเสสนะ การแปลและประโยคตัวอย่างเพื่อทำความเข้าใจประวัติศาสตร์

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 87 ของนามนาม ให้ปรากฏชัดเจนขึ้น เพื่อให้รู้ว่า นามนามนั้นเป็น อย่างไร ตัวอย่างเช่น "บุรุษนั้นดี" คำว่า บุรุษ เป็นนามนาม เป็น บทประธานในประโยคคำพูด…

…มในบาลีไวยากรณ์ โดยมีการแจกแจงตัวอย่างต่าง ๆ เพื่อให้เข้าใจความแตกต่างกันได้ชัดเจนขึ้น เช่น การใช้คำว่าบุรุษเป็นนามนาม และการระบุคำว่า ‘นิยม’ และ ‘อนิยม’ ที่มีความหมายที่แตกต่างกัน โดยจะกล่าวถึงวิธีการใช…

…ต้น ก็มีนัยเดียวกัน เอก ถ้าผู้ศึกษาตรวจดูในข้อ ๒๓-๘๑ เล่มนาม และ อัพยยศัพท์ให้ ตลอดถี่ถ้วน จะเห็นได้ว่า เอก ศัพท์นี้เป็นสังขยาก็ได้ เป็นอนิยม วิเสสนสัพพนาม ก็ได้ เอก ที่เป็นสังขยา เรียกว่า สังขยา สำหรับใ…

…าจะนับจำนวนของนามนาม ส่วนอนิยมวิเสสนใช้ประกอบกับบทนามเพื่อสละสลวยในการกล่าวถึงในพระสูตรต่างๆ เช่น คำว่า เอก ในพระสูตรไม่ได้มุ่งหมายที่จะนับแต่ใช้เพื่อเสริมสำนวนในข้อความ.

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 90 จึงต้องแปล เอก สมย์ ว่า สมัยหนึ่ง ถ้า เอก ศัพท์นี้ประกอบ เข้ากับคำว่า คน หรือ พวก ก็แปลว่า คนหนึ่ง หรือ พวกหนึ่ง ซึ่งผิดกัน…

บทความนี้อธิบายถึงการใช้คำว่า 'เอก' ในบริบทต่าง ๆ ของบาลี โดยเฉพาะการแปลและการแจกวิภัตติคำ โดยเน้นการทำความเข้าใจความหมายในแง่มุม…

" ระหว่าง หุร เหฏฐา อนุตรา อนุโต ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 105 แปลว่า ภายใต้ ปา…

…งอย่างในบริบทต่างๆ โดยอธิบายความหมายและการใช้งานของศัพท์เหล่านี้ในภาษา รวมถึงการถ่ายทอดความหมายของคำว่า 'อาธาร' และ 'วิทยาตา' ที่มีความเกี่ยวข้องกับการแสดงปริมาณและความสัมพันธ์ในภาษา. นอกจากนี้ยังมีการพู…

…เป็นการฟั่นเฟือนัก ผู้ ต้องการทราบให้ละเอียด จึงตรวจดูในเล่มวากยสัมพันธ์ ก็จักเข้าใจ ได้ดี. นิบาตสักว่าเป็นเครื่องทำบทให้เต็ม โข แปลว่า แล นุ แปลว่า หนอ " สิ วต หเว สุ เว โว เว้ย โว้ย ทั้ง ๒ ศัพท์นี้ ทาง…

…้มีการอธิบายบาลีไวยากรณ์ที่ละเอียด ดังเช่นการสื่อความหมายของนิบาตและจักแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างคำต่างๆ เช่น 'โข' และ 'หนอ' รวมถึงการแปลคำต่างๆ อีกมากมาย เช่น 'อญฺญทตฺถุ' หมายถึง 'โดยแท้' หรือ 'อ…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 110 "ทพฺพสมาวาย" เข้ากับกิริยา เรียกว่า "กิริยาสมวาย." นอกจาก นี้เรียกว่า "กิริยาวิเสสน." ทั้งสิ้น. ๓. ปัจจัย ปัจจัยในแผนกอัพยยศัพท์นี้ มีห…

…กล่าวถึงความสำคัญของปัจจัยในอัพยยศัพท์และบทบาทของมันในการกำหนดวิภัตติของนามและธาตุในภาษาบาลี โดยเน้นว่าแต่ละปัจจัยมีการประยุกต์ใช้ที่เฉพาะเจาะจงและการแยกประเภทของปัจจัยในนามแท้ๆ มีทั้งหมด 22 ตัว ซึ่งมีคว…

- หน้าที่ 5 ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - 1 เพชฌฆาตคิดว่าจักตัดศีรษะคนผู้นี้ ถือดาบจ่อที่คอ ยืนประชิดตัวอยู่ ฉันใด แม้ความตายก็ปรากฏฉันนั้นเหมือนกัน ถามว่า เ…

…และดับ ในบริบทของธรรมะ จากการเปรียบเปรยถึงดอกเห็ดและเส้นทางของดวงอาทิตย์ที่ไม่สามารถย้อนกลับ สรุปได้ว่า การเกิดมาพร้อมกับการต้องตายในที่สุด เป็นลักษณะของการดำรงอยู่ในธรรมชาติ. รู้จักอย่างเป็นลึกซึ้งในคำส…

…วงอาทิตย์ต้องเอาฉะนั้น เหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัส (๓ คาถาแรก และพระโพธิสัตว์กล่าวคาถาที่ ๔) ว่า วันและคืนล่วงไป ชีวิตใกล้ดับเข้าไป อายุของ สัตว์ทั้งหลาย (ค่อย) สินไป ดังนี้แห่งลำน้ำน้อย (ค่อย) แห…

…ลไม้ที่สุกแล้ว ซึ่งมีความไม่ถาวร ความตายเป็นเรื่องที่ไม่อาจหลีกหนีได้สำหรับทุกชีวิต และเราต้องเข้าใจว่าชีวิตนั้นมีการเกิดต่อเนื่องไปแต่ความตายย่อมใกล้เข้ามาเสมอ ผู้มีความรู้และปัญญาควรจะพิจารณาถึงเรื่องน…

…๑ - หน้าที่ (ปญฺญามาหตุตโต] (พึงระลึก) โดยความมีปัญญามากอย่างไร ? พึงระลึกโดยความ มีปัญญามากอย่างนี้ว่า ยกเว้พระโลกนาถเจ้าแล้ว ก็สัตว์ทั้งหลาย อื่นใดมีอยู่ สัตว์เหล่านั้น (ว่า) โดยปัญญา ย่อม (มีค่า) ไม่ถ…

บทนี้กล่าวถึงความมีปัญญาและการเป็นพระปัจเจกพุทธะ โดยชี้ให้เห็นว่าพระอัครสาวกอย่างสารีบุตรแม้จะมีปัญญามาก แต่ก็ประสบกับความตายเช่นเดียวกับสัตว์อื่นๆ การทำลายความยึดมั…

…่เป้า อันเขาตั้งไว้ ณ สี่แยกถนนใหญ่ ฉันใด แม้อุปัทวะทั้งปวง ก็ (ประดัง) ตกลงมาที่ร่างกาย ฉันนั้น อันว่าร่างกายนี้นั้น เพราะ ความ (ประดัง) ตกลงแห่งอุปัทวะเหล่านั้น ก็ถึงซึ่งความตายได้ ประการหนึ่งเหมือนกัน…

เนื้อหานี้อธิบายถึงความสำคัญของการพิจารณาความตายตามคำสอนของพระพุทธเจ้า โดยแสดงให้เห็นว่าร่างกายมีอุปัทวะที่สามารถนำไปสู่ความตายได้มากมาย และสอนให้ระลึกถึงความไม่แน่นอนของชีวิต ทุกข์หรือปัญ…

…พระภาคเจ้าเถิด ข้อนั้นจะพึงเป็น อุปการะแก่เรามากหนอ" ดังนี้ก็ดี ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเหล่านี้เรา กล่าวว่าเป็นผู้ไม่ประมาทอยู่ เจริญมรณสติเฉียบพลันที่จะสิ้นอาสวะ" (ระยะ) กาลแห่งชีวิตสั้น (จน) ไม่น่าวางใจ ชั…

…ถึงการนำคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับมรณสติและความสั้นของชีวิต เพื่อเตือนสติให้พิจารณาความตายว่าเป็นสิ่งที่ไม่แน่นอน โดยอุปมาเปรียบเทียบชีวิตกับล้อรถที่หมุน ด้วยการเน้นว่าชีวิตเป็นไปในขณะจิตเดียวแ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 24 อารมณ์ เพราะว่าในอรูปฌานนั้นมีแต่ความก้าวล่วงอารมณ์แห่งฌานที่ ถึงอัปปนาแล้วเท่านั้น แต่ในมรณสตินี้ (วิสุทธิภาวนานุก…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของมรณสติในการปฏิบัติธรรม โดยแสดงให้เห็นว่าผู้ที่มีความเข้าใจในมรณสติจะเป็นผู้ไม่ประมาทและลดความหลงใหลในชีวิต รวมถึงอานิสงส์ที่เกิดขึ้นเมื่อมีก…

…นของตน (วิสภาคปริเฉท) ตัดตอน ด้วยส่วนที่ผิดกับตน ใน ๒ อย่างนั้น ตัดตอนด้วยส่วนของตน จึง ทราบอย่างนี้ว่า "โกฏฐาสนี้ กำหนดตัดด้วยส่วนชื่อนี้ ทั้งเบื้องล่าง เบื้องบนและเบื้องขวาง ตัดตอนด้วยส่วนที่ผิดกับตน พ…

…สนา โดยแสดงถึงการเข้าใจกรรมฐานที่เกี่ยวข้องกับโกฏฐาสและการใช้วิธีการตัดตอนเพื่อให้เห็นความแตกต่างระหว่างโกฏฐาสต่าง ๆ และการบ่งชี้ถึงส่วนของตนและส่วนที่มิใช่ของตน โดยสำรวจหลักการที่มีความลึกซึ้งในสูตรต่าง…

…ดย (ทำให้) เป็นอารมณ์เหมือนการ ที่ลิงอาศัยอยู่ในดงตาลอันมีตาล ๓๒ ต้น การที่เมื่อพระโยคีเริ่มมนสิการ ว่าเกสาแล้ว (มนสิการ) จิตดำเนินไป (จนสุด) หยุดลงที่โกฐาสปลาย ทีเดียว เหมือนการที่เมื่อพรานใช้ศรยิงใบตาล…

…ติคล้ายกับการที่ลิงอาศัยอยู่ในดงตาล การแสดงถึงความสำคัญของการมีสติในขณะที่มนสิการและความเชื่อมโยงระหว่างการเคลื่อนที่ของจิตกับอารมณ์และการรับรู้พระโยคี ผู้ทำการปฏิบัติให้เป็นไปอย่างมีระเบียบแบบแผนเหมือนล…

…่ปลายเมล็ด ข้าวเปลือกตั้งอยู่ ข้างบนตัดตอนด้วยอากา ข้าง ๆ ตัดตอนด้วยเส้น ผมด้วยกัน การกำหนดตัดโดยนัยว่า 'ผม ๒ เส้นไม่มีรวมเป็นเส้น เดียว (คือเป็นเส้น ๆ หรือเส้นใครเส้นมัน) นี้เป็น (สภาคปริเฉท) ตัดตอนด้วย…

…และการเข้าถึงความรู้ที่ลึกซึ้งในพระพุทธศาสนา จากเนื้อหาดังกล่าวผู้อ่านจะมีความเข้าใจในความแตกต่างระหว่างผมและโกฏฐาสได้ดียิ่งขึ้น สามารถเข้าถึงข้อมูลทางธรรมที่มากมายได้ที่ dmc.tv

…รคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 50 ตัดตอนด้วยส่วนที่ผิดกับตน ก็เช่นเดียวกับ (การกำหนด) ผมนั่นแล [ฟัน] คำว่า ทนฺตา - ฟันทั้งหลาย คือกระดูกฟัน ๓๒ ซี่ของผู้มีฟัน เต็ม แม้ฟันทั้งหลายนั้น โดยสีขาว โดยสัณฐาน มีสัณ…

…น ฟันที่มีรากเดียวและหลายราก รวมถึงการกำหนดส่วนที่ตัดออกจากฟัน ด้วยการเปรียบเทียบกับการกำหนดผม และคำว่าหนังที่หุ้มร่างกายซึ่งมีสีต่างๆ ทั้งนี้เพื่อความเข้าใจในศาสตร์ของวิสุทธิมรรคและสัญญาณของร่างกายที่มี…