อรรถ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 87 / 119

…องพระบูชญญาแรในแล [ รวมพรหมธรรมได้ ๑๑ อย่าง ] [ ๕๕๕ ] เพราะถือเอาสมณธรรมนี้แล้ว และพรหมธรรมที่พระ อรรถถากาถยกว่าในธรรถถามญผลสูตรเป็นต้น เป็นพรหม- รรย์ ๑๑ อย่าง ด้วยประกาศนี้ [ สงคราะห์พรหมธรรมนี้ในมงคล…

บทความนี้นำเสนอการตีความมังคลัตถกิจจากเล่ม ๕ หน้า 49 ที่กล่าวถึงวาส ธาตุ และความหมายของคำว่า สุสติ ในบริบทที่เกี่ยวข้องกับพรหมธรรมที่ประกาศไว้ในธรรมวรรณกรรม โดยเน้นถึงองค์ประกอบต่างๆ ของคุณธรรมและแนวท

…้ปฏิบัติต้องสัตว์ ให้ถึงความดับทุกข์ นั่นเป็นของแท้ ไม่ผิด ไม่เป็นอย่างอื่น." บทกิตุสูตร บข. [๕๖๙] อรรถกถาดกสูตรว่า " ทุกข์" เขว่า เป็นของแท้ เพราะอรรถว่าไม่สภาวะ. เพราะทุกข์ ก็จงเป็นทุกข์นี้เอง. ชื่อว่า…

บทนี้กล่าวถึงอริยสัจ 4 ประการ ซึ่งเป็นหลักการพื้นฐานในพระพุทธศาสนา ที่เกี่ยวข้องกับความจริงของทุกข์และวิธีการดับทุกข์ พระผู้มีพระภาคตรัสว่า บททั้ง 4 เหล่านี้เป็นของแท้ ไม่ผิด และไม่เป็นอย่างอื่น การเร

…เป็นของแท้ คือความเป็นของแท้เป็นสภาพ เพราะในกลไลไร ก็ไม่ละสภาพคือความเป็นทุกข์ของตน. ด้วยเหตุนี้ พระอรรถกถาจารย์ จึงกล่าวว่า ทุกข์มฺญ ทุกขมฺมฺวา. บทว่า สภาพความสุข ได้แก่ สภาพคือ ทุกข์ตามที่กล่าวแล้ว. บทว…

…นำเสนอความเข้าใจในมังคลัตถสูตรและอริสัจ โดยชี้ให้เห็นถึงสภาพของทุกข์ที่เป็นของแท้และไม่ลวงตา ซึ่งพระอรรถกถาจารย์ได้อธิบายไว้ โดยมีแนวคิดเรื่องความเป็นจริงที่ทำให้ผู้ศึกษาได้เข้าใจและตระหนักถึงทุกข์ในชีวิต…

…งจะ ทั้งหลายของพระผู้มีพระภาคผู้อธิษฐานแม่เพราะเหตุนี้ จึงชื่อว่า อรสิทธิ์ สมจริงดังที่กล่าวไว้ในตอนอรรถ แห่งองค์สัมมาสัมพุทธฯ นั้นแล้วว่า " กิณทั้งหลาย อรสิทธิ์ฯ มีชื่อว่า ๔๙๓๙ อรสิทธิ์คือข้อปฏิบัติองค์ม…

เนื้อหาหมายถึงการศึกษาเกี่ยวกับอรสิทธิ์ซึ่งเป็นพระอริยเจ้าและวิธีการดับทุกข์ตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสอนในหลักธรรมที่เรียกว่า 'อรสิทธิ์' และการปฏิบัติที่นำไปสู่การเข้าถึงธรรมชาติแห่งการดับทุกข์ จึง

…บเองแล้ว เพราะความที่แห่งอธิษฐาน นั้นเหล่านั้น เป็นธรรมอันตกคตตรัสรู้ จำเพาะ โดยลำพังตนเป็นจริง" พระอรรถถาถาย ครับกล่าวอธิษฐานแล้ว กล่าวแก้ไว้ก่อน ในอรรถถาถว่าว่า "อีกอย่างหนึ่ง จะซ้อนทั้งหมดเป็นอธิ เหตุน…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของอธิษฐานในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายว่าคำนั้นคืออะไรและมีความหมายอย่างไรในมุมมองของพระพุทธเจ้าซึ่งได้กล่าวถึงอธิษฐานว่าเป็นของที่ไม่ผิด และเป็นธรรมชาติที่ทำให้สัตว์โลกบรรลุ และกล

…อโพธิปักขิยธรรม ๑๓ ย่อมแท้งตลอดลงสังฆานั้น เพราะเหตุนัน สัจจะเหล่านั้น บัญฑิตจึงกล่าวว่า อริสัจจ์" อรรถกถาสั่งจริงว่า" ก็เพราะพระอริยเจ้าทั้งหลายมีพระ พุทธเจ้าเป็นต้น ย่อมแท้งตลอดซึ่งจะจะเหล่านั้น นั่น ส…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการบรรยายเกี่ยวกับอริสัจจ์ซึ่งหมายถึงความจริงที่พระอริยเจ้าทั้งหลายประกาศถึง พระพุทธเจ้า พระปัจเจกพระพุทธเจ้า และพระสาวกเป็นผู้แท้งตลอด การบรรยายแสดงความเข้าใจในความสำคัญของอริยธรร

…า อธิษฐาน บทแห่งสูตรนั้น พระองค์พระภาคมีได้ทรงแสดงไว้ในองค์ส่งยุค เนื้อ ความเฉพาะคำแห่งอริยสัตว์ พระอรรถถาการย์ กล่าวไว้แล้ว แม็ ในอรรถกถาจารย์ในคริสต์ศาสนา ในคริสต์ศาสนา ในคริสต์ศาสนา ในคริสต์ศาสนา อรรถก…

บทความนี้นำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับมังคลตัณหา การอธิบายคำหลักจากพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับทุกข์และธรรมชาติต่างๆ ที่มีผลต่อการทำกรรม ความสัมพันธ์ระหว่างความตั้งใจและการดำเนินชีวิตในธรรมที่พระองค์ประทานให้ รว

…เป็นญาณที่จะกล่าวว่า 'ปฏิวร' ตรงตัว เช่นว่า กิจจิโต แปลว่า โดยกิจมีใรชาคือเครื่องกำหนดคุรเป็นต้น พระอรรถกถาจารย์ กล่าวถึง ปฏิวรญาณด้วยการทำให้แจ้ง ด้วยว่า อารมณมญปฏิวร นี้." [๒๕๒] อรรถถาถังอภิพังว่า "ญ…

บทความนี้กล่าวถึงการเข้าใจในแนวคิดของญาณและปฏิวัติในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยมีการอ้างอิงถึงอรรถกถาจารย์ที่ได้อธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างญาณและปฏิวัติ รวมถึงการพิจารณาความเห็นอริสัจ ที่อาจเกิดจาก…

…ล่ม ๕ หน้า ๖๕ เป็นมงคล เพราะเป็นเหตุแห่งความก้าวล่วงสังสารทุกข์ได้." [๒๕] กล่าวว่า อภิสมอแลน นี้ พระอรรถกถาจารย์กล่าว หมายอามตรัสอธิษฐานญาณดลย. ด้วยเหตุนี้นั่น พระผู้มีพระภาค จึงตรัสว่า "ภิญญทั้งหลาย ผู้ใ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสังสารทุกข์และมงคลแห่งการเห็นทุกข์ ความดับทุกข์และข้อปฏิบัติที่นำไปสู่ความดับทุกข์ ซึ่งพระผู้มีพระภาคได้ตรัสถึงความสำคัญของการเข้าใจเหตุของทุกข์และการดับทุกข์ในบทพระสูตรต

…าดิร. แม้นในวยดนูปสลนลูดร ในดิวรรร แห่งสุดูนบาด พระ ผู้มีพระภาค ดีตรัสไว้อย่างนั้นเหมือนกัน. [๕๓] อรรถกฎถาวยาดุนูปสลนลูดรว่า "บรรดบทเหล่า นั้น ด้วยทว่า ยตุ๑ จ นี้ พระผู้มีพระภาค ย่อมทรงแสดงพระ นิพพาน เพ…

…้งทางด้านสมาธิและปัญญา นอกจากนี้ยังเน้นถึงทัศนะของพระผู้มีพระภาคที่เข้าถึงการดับทุกข์อย่างสนิท โดยมีอรรถกฎที่อธิบายถึงการเข้าถึงความระงับทุกข์และการใช้ปัญญาเพื่อการหลุดพ้น.

ประโยค ๕- มังคลัตถทีปิสมินิแปล เล่ม ๕ - หน้า ๗๑ และปัญญามันเป็นตัวผลึกิออกมายจากมรรค." อรรถกถาหวยปคานปูสนาสูตรว่า "สมาธิสิมปุคุลด้วยอรหัตผล บัณทิตพึงวุติว่า เณไววมุติ เพราะสำอกรา, ปัญญา สัมปุ…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงความสำคัญของปัญญาและการบรรลุอรหัตผลในพระพุทธศาสนา พร้อมทั้งอธิบายถึงการที่ปัญญาสามารถนำบุคคลให้ถึงจุดหมายแห่งความหลุดพ้นได้ ด้วยการพิจารณาและเข้าใจอริยสัจ การบรรลุอรหัตผลไม่เพียง

อรรถกถาอิติวิธุตตะว่า “บทว่า ทุตมะ ตัอมา เป็นภาษาบาลี หมายเอานิพพานครบ ๒ อย่างเหล่านี้ ตัอหาเรียกว่ากวณะ…

อรรถกถาอิติวิธุตตะนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับนิพพานและธรรมชาติในภาษาบาลี โดยนิพพานแบ่งเป็นสองประเภทที่เกี่ยวข้…

ประโยค - มังคลัตถทีนี้แปล เล่ม ๕ - หน้าที่ 75 [๕๕๐] อรรถกถามูลปริยายสูตร และอรรถกถาอิติฤๅตกฺตวา "บทว่า อรฬ" ความว่า ผู้มีฌานอันไกล คือเป็นผู้มีฌานในที่ไกล …

ในเอกสารนี้มีการอภิปรายเกี่ยวกับการได้ฌานและการละอาสะวา 4 ของภิกษุผู้มีฌานที่ควรแก่การปฏิบัติ โดยนักบรรยายได้เน้นถึงความสำคัญของการทำกิจที่เหมาะสมเพื่อบรรลุธรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่งการวิเคราะห์บทเกี่ยวกั

…ิตพึงทราบว่า ประโยชน์ของตน ด้วยว่า พระอรหันต์นั้น เรียกว่า ประโยชน์ของตน เพราะเป็นประโยชน์ของตน ด้วยอรรถว่าเนื่องในตน ด้วยอรรถว่าไม่ละตน และ ด้วยอรรถว่าเป็นประโยชน์อย่างยิ่งของตน. พึงทราบว่านิจฉัยในบทว่า …

…ารลดละสังโยชน เพื่อให้ถึงธรรมะและความรู้ที่แท้จริง ในบทเรียนนี้ยังมีการอธิบายถึงการพิจารณาและการทราบอรรถแห่งธรรม เพื่อให้เข้าใจถึงธรรมชาติของความทุกข์และการหลีกเลี่ยงสิ่งที่เป็นสาเหตุแห่งทุกข์ รวมไปถึงการ…

ประโยค ๕ - มังคลัดถาที่นี้แปล เล่ม ๕ หน้า ๗๗ ว่าเป็นเหตุบังคับ อรรถแห่งสมุทัย ว่าเป็นแดนเกิด (ทุกข์) อรรถแห่งในโริว ว่าเป็นธรรมสงบ อรรถแห่งมรรค ว่าเป็นเครื่อง เห็น หรื…

บทความนี้นำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับสมุทัยและนิพพาน โดยชี้ให้เห็นถึงการบังคับของสมุทัยที่เป็นเหตุให้เกิดทุกข์ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความสงบของธรรมและการปฏิบัติตามมรรคเพื่อมีสติสัมปชัญญะต่อการแตกต่าง ความส

…น้อมไปในนหพาน คือความ ที่จิตเป็นธรรมน้อมไป โน้มไป โอนไป ในนี้พานนั้น ชื่อว่า นิพพานมิสุขติ." [๕๕๒] อรรถกถาก็ตกะว่า " สองบทว่า ตสฺส ติตฺถุนุตว ความว่า กรรมอันเป็นเหตุในภาพก่อนของกิริยผู้นั้น ยังไม่

บทนี้พูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างสังโยชน์และกรรม โดยเห็นว่าปัจจัยแห่งสงสารและวิบากขัดขวางการถอนสัตว์ออกไปจากวิญญา ด้วยความที่ธรรมเหล่านี้เป็นสิ่งที่กำหนดกรรมและการเกิดในภพต่าง ๆ พร้อมทั้งการออกจากเครื่อง

…ะ, ธรรมเป็นที่สั่นสะเทือนเป็นต้นนี้ พระผู้มีพระภาคตรัสว่า 'อรหั ต์.'" พระบาลในอรหั ตสูตร จบ. [๔๔๕] อรรถกถาชมพูทาวาทสูตรว่า "สองบทว่า ชมพูทาวโก ปรังพบฉิ โด ได้แก่ ปรังพบผู้มั่งง่าย ซึ่งเป็นหลานของพระเถระ …

บทความนี้อธิบายถึงคำสอนในอรหัตสูตรโดยเฉพาะความหมายของนิพพานและการสั่นสะเทือนของธรรม พร้อมการวิเคราะห์จากท่านสกวามายารเกี่ยวกับกิเลสและอารมณ์ของโครฎภิญญา การสนทนาระหว่างพระสารบุตรและคำสอนที่ถ่ายทอดซึ่ง

…เป็นปริยัติแห่งธรรม ด้วยอารมณ์อย่างนี้." [๕๕๗] ส่วนถกว่าโดยนิพพานมาก มาภาวนาอรุณ-วิ่งค้า โดยพิศดาร. อรรถกถาอารรหัตสูตรว่า " พระอรหัต ย่อมเกิดขึ้นในที่สุดแห่งระวกะ โทษะ และโมหะสิ้นไป, นั่น พระสารีบุตรเถระ …

บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของนิพพานซึ่งเป็นที่สุดแห่งสภาวะ โดยอรรถกถาได้อธิบายว่า พระอรหัตนั้นย่อมเกิดขึ้นเมื่อโทษะและโมหะสิ้นไป ธรรมถือเป็นที่สิ้นสุดของทุกสิ่ง และนิ…

…ามดีดเป็นธรรมชาติ ดงาม ด้วยความคิดอันอาจารย์ได้อยู่ แต่สติปาทิกด มีชนะอย่างอื่นเป็น คติแท้ [๒๕๒] ในอรรถกถามงคลสุดธรนี้ พระอรรถกถารักษ์กล่าวว่า "มโน (ใจ) มานะ (ในทม มโนใจ) ชื่อว่า จิต." อรรถกถามูลปริยายส…

ข้อความนี้สำรวจความหมายของจิตและธรรมชาติในบริบททางธรรม โดยอธิบายถึงจิตในแง่มุมที่มีความสัมพันธ์กับอารมณ์และปัญญา การสำรวจนี้รวมถึงการศึกษาเรื่องความคิด การรับรู้ และภาวะจิต โดยมีการอ้างอิงถึงแหล่งที่ม

… มานะสะ เพราะเกิดขี้ว่าในนั้นนั้น. บาวว่า ขนสุภา ได้แก่ ผู้ปราถา คือยมค แบ่งไป ในสัตว์โลก." [๕๒๗] ในอรรถกถามงคลสูตรนี้ พระอรรถกถารยกว่่าว่า บทว่า สุต ควา มา แห่งกินกุ ไมตรีติ ผู้ในกลางกดี ผู้เถรดี อรรถกาถ…

…งการอธิบายมรรคอันเลิศและความหมายของคำว่ามานะสะ ซึ่งเกี่ยวข้องกับอารมณ์และการตัดขาดจากความยึดมั่น พระอรรถกถาได้ยกตัวอย่างถึงภิกษุที่มีพรรษาต่างๆ โดยแบ่งเป็นกลุ่มตามจำนวนพรรษา เช่น ผู้ที่มีพรรษาไม่ครบ ๕ จะถ…