แต่ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 371 / 1726

…สุตตะ เคยยะ ไวยากรณะ คาถา อุทาน อิติวุตตกะ ชาตกะ อัพภูตธรรม เวทัลละ เราก็ไม่พึงเรียกว่าเป็น ธัมมัญญ แต่เพราะภิกษุรู้ธรรม คือ สุตตะ เคยยะ ไวยากรณะ คาถา อุทาน อิติวุตตกะ ชาตกะ อัพภูตธรรม เวทัลละ ฉะนั้นเราจ…

คำว่า 'ธัมมัญญู' แปลว่า ผู้รู้ธรรม ซึ่งมีความหมายหลายอย่างในพระพุทธศาสนา โดยแบ่งออกเป็น 3 ประการ ได้แก่ กุศลธรรม อกุศลธรรม และอัพยากตธรรม ซึ่งส่งผลต่อการดำเนินชีวิตและการหลุดพ้นจากทุกข์ในที่สุด

…ไปแล้ว ว่าการรู้จักธรรม ก็คือการศึกษาพระไตรปิฎก ซึ่งในกรณีนี้ พระภิกษุจะต้องเรียนรู้ด้วยวิธี “อ่าน” แต่เพียงอย่างเดียว เพราะพระไตรปิฎกปัจจุบันล้วนอยู่ในรูปของคัมภีร์ หรือหนังสือ หรือแม้แต่ที่จัดทำอยู่ในร…

บทความนี้สรุปถึงจุดมุ่งหมายในการรู้จักธรรมเพื่อให้พระภิกษุเข้าใจคำสอนของพระพุทธเจ้า โดยแบ่งวิธีการเรียนรู้ธรรมออกเป็น 2 ประเภท คือ ในสมัยพุทธกาลที่พระภิกษุเรียนรู้จากการฟังโดยตรงจากพระพุทธเจ้า และในสม

…วิตของฆราวาสผู้ครองเรือนจะมีภารกิจต่างๆ มากมาย เป็นเหตุให้มีเวลาศึกษาธรรมะ ได้น้อยกว่าพระภิกษุก็ตาม แต่ถึงอย่างนั้น ก็ต้องเพียรพยายามศึกษาธรรมะที่จำเป็นแก่การดำเนินชีวิต ของตนเอง ดังที่ได้กล่าวไว้ว่า ฆรา…

เนื้อหาเกี่ยวกับการฝึกในขั้นตอนต่างๆ ของการศึกษาธรรมะสำหรับฆราวาส โดยให้ความสำคัญกับการนำหลักธรรมไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น การทำทาน รักษาศีล และเจริญสมาธิภาวนา นอกจากนี้ยังมีเป้าหมายชีวิตสำหรับฆรา

…ใจในสิ่งที่ได้ศึกษา มาจากขั้นตอน “ธัมมัญญู” และทราบวิธีการที่จะนำมาฝึกฝนอบรมตนเองต่อไป เพราะหากเพียงแต่รู้ธรรม จำได้ แต่ไม่เข้าใจความหมายตามนัยต่างๆ ได้ถูกต้องจนลึกซึ้งแตกฉานแล้ว ก็จะยากที่จะเห็นแนวทางหร…

ในบทนี้กล่าวถึงการเป็นอัตถัญญูซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญในการฝึกอบรมตนเองเพื่อประสบผลในทางธรรม การเข้าใจเนื้อความแห่งพระธรรมวินัยและการฝึกฝนเพื่อนำไปสู่การบรรลุพระนิพพาน โดยการมีความรู้และเข้าใจเนื้อความอย่

แต่นั้นปฏิบัติตาม ด้วยกาย ด้วยวาจา ด้วยใจ โดยความหมาย “อัตถัญญู” หมายถึง ความเป็นผู้รู้เนื้อความ หรือเข…

อัตถัญญูหมายถึงความสามารถในการเข้าใจนัยและคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า การฝึกปฏิบัติต้องมีพื้นฐานความรู้จากคำสอนในพระไตรปิฎก เพื่อไม่ให้หลงผิดในการตีความธรรมะ พระภิกษุต้องศึกษาคำสอนอย่างรอบคอบ และฝึกปฏ

…ง อุปมาเหมือนมหาสมุทรที่ลึกและกว้างใหญ่ เกินกว่าที่ สัตว์เล็กๆ เช่นหนูหรือกระต่ายจะหยั่งเท้าลงไปถึง แต่เพราะอาศัยพระปัญญาขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่ทรงแยกแยะธรรมะมาเทศนา ให้เข้าใจตามได้ง่าย จนบา…

…รมะนั้นอาจต้องพึ่งพาปัญญาของพระองค์ จึงมีความสำคัญในการศึกษาธรรมะอย่างไม่ประมาท เพราะธรรมะอาจดูง่าย แต่มีความลึกซึ้งที่นักศึกษาอาจยังไม่เข้าใจเมื่อมองจากมุมมองอื่น ๆ ท้ายที่สุดยังได้ยกตัวอย่างคำในพระไตรป…

พระบรมศาสดา หยุดนั่นแหละถูกต้องร่องรอยความประสงค์ของทางพุทธ ศาสนา ถ้าไม่หยุดละก็ เลอะละ แต่ถ้าพอหยุดได้แล้ว ก็อย่าออกจากหยุด หนา กลางของกลางที่หยุดนั้นแหละ กลางของกลางหนักเข้าไป อย่าถอย ออก ถ…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการหยุดเพื่อให้เข้าใจในนัยที่ถูกต้องของพระพุทธศาสนา การเข้าใจนัยอย่างถูกต้องช่วยให้ปฏิบัติได้ดีและเจริญในคุณธรรม การมีความเพียรที่ไม่ถูกต้องอาจทำให้ไม่สามารถบรรลุธรรมได้เหมื

…พื่อความฟุ้งซ่าน ความเพียรที่ย่อหย่อนนัก ก็เป็นไปเพื่อเกียจคร้าน เพราะ เหตุนั้นแล เธอจงตั้งความเพียรแต่พอเหมาะ จงทราบข้อที่อินทรีย์ทั้งหลาย เสมอกัน และจงถือนิมิตในความสม่ำเสมอนั้น ต่อมา เมื่อท่านเข้าใจวิ…

พระพุทธเจ้าได้ใช้สายพิณเป็นอุปมาในการสอนพระโสณะโกฬิวิสะ เกี่ยวกับการตั้งความเพียรให้อยู่ในระดับพอเหมาะ เพื่อหลีกเลี่ยงการฟุ้งซ่านจากความเพียรที่มากเกินไป และการเกียจคร้านจากความเพียรที่น้อยเกินไป เมื่

…เพราะๆ ดมกลิ่นหอมๆ ลิ้มรสชาติอาหารอันเอร็ดอร่อย ถูกต้องสัมผัสที่น่าชอบใจ มีเครื่องปูลาดอาสนะ หรือแม้แต่เครื่องนุ่งห่มที่ มีสัมผัสอ่อนนุ่ม คล้ายกับฆราวาสเหมือนกัน ดังนั้นทำไมสัมผัสของสตรีที่อ่อนนุ่มเช่นกั…

เรื่องของพระอริฏฐะที่มีความเห็นผิดเกี่ยวกับความเป็นอันตรายของกามตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัส ซึ่งนำไปสู่การละทิ้งเพศพระภิกษุและการสร้างบาปอกุศล ความเข้าใจผิดนี้มีผลกระทบทั้งต่อคุณธรรมของตนเองและความเ

…ับแล้ว ทรงจำแล้ว คล่องปากแล้ว เพ่งตามด้วยใจแล้ว แทงตลอด ดีแล้วด้วยความเห็น เป็นเวลานาน ดูก่อนอานนท์ แต่สาวกควรจะใกล้ชิดติดตามศาสดา เพื่อฟังเรื่องราวเห็น ปานฉะนี้ ซึ่งเป็นเรื่องขัดเกลากิเลสอย่างยิ่ง เป็นท…

การใกล้ชิดกับพระอุปัชฌาย์หรือครูบาอาจารย์ที่ดีเป็นสิ่งสำคัญสำหรับพระภิกษุ ในการพัฒนาคุณธรรมและการเข้าใจธรรมะอย่างลึกซึ้ง การได้ฟังธรรมและสอบถามความรู้จะช่วยให้เขาเข้าถึงปฏิบัติได้ดียิ่งขึ้น อีกทั้งยัง

…สียไม่ได้ คือ ครูบาอาจารย์ เพราะท่านจะให้แนวทางที่ถูกต้องขจัดข้อสงสัยให้กับเราได้ความรู้ความเข้าใจในแต่ละหัวข้อธรรมก็จะเพิ่มพูน ตามมาด้วยเหตุนี้การเข้าใจนัยของธรรมะจะต้องไม่ใช่แค่การนั่งขบคิดพิจารณาด้วยส…

บทความนี้อธิบายวิธีการฝึกฝนตนเองของพระภิกษุที่ต้องมีการเข้าใจนัยอย่างถูกต้องและการลงมือปฏิบัติอย่างจริงจัง เริ่มจากการทำความเข้าใจหลักธรรมและทดลองฝึกตามความเข้าใจ พร้อมทั้งการสอบถามและประมวลผลเพื่อสร้

ก็ไม่เป็นไร แต่ในหลักปฏิบัติใหญ่ๆ ยังคงอาศัยฝึกผ่านสิ่งที่ต้องทำในชีวิตประจำวันอยู่แล้ว คือ 1. “กิจวัตร” ประจำวันที…

การฝึกปฏิบัติในพระพุทธศาสนาเกี่ยวข้องกับกิจวัตรประจำวัน โดยในแต่ละกิจกรรมต้องมีสติระลึกถึงหลักธรรม เช่น การบิณฑบาตที่ภิกษุต้องสำรวจกิริยามารยาทและกฎระเบียบที่ภิกษุพ…

…ื่อการเป็นอัตตัญญู วิธีการฝึกฝนอบรมตนเองของฆราวาสเพื่อการเป็นอัตถัญญู ก็จะมีส่วนคล้ายกับของพระภิกษุ แต่ความเข้มข้นจะแตกต่างออกไป ดังที่จะได้กล่าวในลำดับต่อไป 4.7.1 การเข้าใจนัยได้อย่างถูกต้อง โดยธรรมชาติ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการฝึกฝนเพื่อเป็นอัตถัญญูในพระพุทธศาสนา โดยเน้นว่าการเข้าใจนัยที่แท้จริงในพระธรรมคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และการนำคำสอนมาฝึกปฏิบัติ จนเกิดผลที่เป็นความบริสุทธิ์ในกาย วาจา ใจ ซึ่งจ

…ับฆราวาสนั้น หากจะกล่าวถึงเป้าหมายชีวิตสูงสุดแล้วก็คงเหมือนกันกับพระภิกษุ คือ การ บรรลุมรรคผลนิพพาน แต่ด้วยสถานภาพที่แตกต่างกัน วิธีการที่จะปฏิบัติไปให้ถึงเป้าหมายสูงสุด จึงอาจ แตกต่างกันไป แต่อย่างไรก็ต…

การเข้าใจนัยได้ดีและรวดเร็วที่สุดคือการนำไปปฏิบัติ โดยสอบถามกับครูผู้ทรงภูมิรู้ การฝึกปฏิบัติที่สำคัญสำหรับฆราวาสคือการละกิเลสใหญ่ 3 ตระกูล ได้แก่ โลภะ โทสะ และโมหะ โดยใช้วิธีต่างๆ เช่น การให้ทานเพื่อ

…ด้วยกัน ได้แก่ 1. การทำทาน เป็นการให้หรือแบ่งปันโดยไม่หวังสิ่งตอบแทน และเนื่องจากในชีวิตประจำวันของ แต่ละคน ซึ่งอาจจะอยู่ในภาวะหรือสถานภาพที่แตกต่างกัน ไม่ว่าจะเป็นเด็กวัยนักเรียน นักศึกษา ผู้ใหญ่ วัยทำง…

…ควรขาดและต้องปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอ แม้ในวิถีชีวิตที่แตกต่างกัน การทำทานสามารถทำได้หลากหลายรูปแบบ ตั้งแต่การแบ่งปันของขนม อุปกรณ์ไปจนถึงการช่วยเหลือผู้อื่น เช่น การช่วยงาน การให้คำแนะนำ หรือการปล่อยสัตว์เป…

…จะต้องใช้เครื่องมือวัดที่แตกต่างกันไป เช่น ถ้าจะวัด ความยาว นิยมใช้ตลับเมตร หรือไม้บรรทัดมาเทียบวัด แต่สำหรับมาตรวัดที่ เหมาะสมในการประเมินคุณธรรมของตนเอง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้หลักธรรม ไว้ 6 ข้อ ได้แก่ …

บทความนี้กล่าวถึงแนวคิดเกี่ยวกับการประเมินคุณธรรมตนเองตามหลักธรรม 6 ประการที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอน ซึ่งช่วยให้พระภิกษุและฆราวาสสามารถวัดคุณธรรมของตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพและนำไปสู่การเจริญก้าวหน

…ากพอ หรือความรู้ความสามารถไม่เพียงพอ เป็นต้น สำหรับผู้ที่ผ่าน แม้ทางบริษัทจะรับเข้า เป็นพนักงานใหม่ แต่ก็จะต้องมีการประเมินประสิทธิภาพการทำงานของพนักงานคนนั้นเป็นระยะๆ ซึ่งจะ มีผลกับการปรับขึ้นเงินเดือน …

บทนี้อธิบายการประเมินตนเองในที่ทำงานและในด้านธรรม โดยยกตัวอย่างวิธีการประเมินความก้าวหน้าของพนักงานและภิกษุเพื่อมองเห็นข้อดีและจุดที่ต้องพัฒนา การก้าวหน้าในชีวิตเป็นผลจากการฝึกฝนและสั่งสมบุญกุศลอย่างต

…จักตนว่า เราเป็นผู้มีศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา ปฏิภาณ เพียงเท่านี้ เราก็ไม่พึงเรียกว่าเป็นอัตตัญญู แต่เพราะภิกษุรู้จักตนว่า เราเป็นผู้มีศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา ปฏิภาณ เพียงเท่านี้ ฉะนั้น เราจึงเรียกว…

บทความนี้อธิบายความหมายของอัตตัญญู ซึ่งหมายถึงการรู้จักตนในแง่ของศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา และความสามารถ โดยการรู้จักตนเป็นหนึ่งในคุณธรรมที่สำคัญในการพัฒนาตนเองให้ดียิ่งขึ้น เช่น ความดีที่เกิดจากการค

…ามตั้งอยู่ในกุศลธรรม ทั้งหลาย ไฉนจะสรรเสริญความเสื่อมรอบในกุศลธรรมทั้งหลายเล่า ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย แต่เราสรรเสริญความเจริญในกุศลธรรมทั้งหลาย มิใช่ความ ตั้งอยู่ มิใช่ความเสื่อมในกุศลธรรม ...ดูก่อนภิกษุทั…

เมื่อพระภิกษุเข้าใจธรรมะและนำมาปฏิบัติ สามารถขัดเกลากาย วาจา ใจ ให้บริสุทธิ์ หลุดพ้นจากกิเลสอาสวะ ความสำคัญของการประเมินคุณธรรมของตนเองเพื่อพัฒนาอย่างต่อเนื่อง และหลีกเลี่ยงความประมาทรวมถึงปัญหาและอุป

…มือนกัน เหมือนดังเรื่องของ พระมหาติสสเถระ พระมหาติสสเถระ พระมหาติสสเถระ เป็นผู้เข้าถึงสมาบัติ 8 ตั้งแต่บวชได้ 8 พรรษา สามารถแสดงฤทธิ์ได้ และ ด้วยความที่ท่านได้เรียนและสอบถามธรรมมามาก เวลากล่าวธรรมจึงกล่า…

…วมถึงการไม่อยู่กับที่และการพัฒนาคุณธรรมให้เจริญขึ้น โดยยกตัวอย่างพระมหาติสสเถระ ที่เข้าถึงสมาบัติ 8 แต่ไม่รู้ตัวว่าตนยังเป็นพระปุถุชน นำไปสู่การสะท้อนความสำคัญของการประเมินคุณธรรมตนเองเพื่อหลีกเลี่ยงหลุม…