แต่ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 372 / 1726

…ี้ เรื่องพระลกุณฏกภัททิยะ พระลกุณฏกภัททิยะ เดิมท่านเป็นกุลบุตรในตระกูลที่มีฐานะดี อยู่ในกรุงสาวัตถี แต่มีรูปร่าง ไม่น่าเลื่อมใส มีวรรณะไม่งาม ค่อม ไม่น่าดู วันหนึ่งท่านไปที่วัดพระเชตวัน ที่พระบรมศาสดาประ…

…ลกุณฏกภัททิยะในการประเมินคุณธรรมในตนเอง พระมหาติสสเถระได้เรียนรู้ว่าแม้ตนจะมีความพยายามในการปฏิบัติ แต่ความกำหนัดในกามยังทำให้เขาหลงผิดในความคิดว่าตนบรรลุธรรมแล้ว จากคำแนะนำของพระธัมมทินนะทำให้ท่านเข้าใจ…

…ด้ไหม” ภิกษุนั้นทูลตอบว่า “ข้าพระองค์สามารถรักษาได้ พระเจ้าข้า” พระศาสดาจึงตรัสว่า “ถ้าเช่นนั้น ตั้งแต่บัดนี้ไป เธอจงรักษาทวารทั้ง 3 ไว้ คือ กายทวาร วจีทวาร มโนทวาร อย่ากระทำกรรมชั่วด้วยกาย อย่ากระทำกรรม…

เรื่องราวเกี่ยวกับภิกษุผู้มีศรัทธาที่บวชในพระพุทธศาสนา โดยมีพระอาจารย์แนะนำให้รักษาศีล 3 ประการ ได้แก่ กาย วาจา และใจ เมื่อปฏิบัติถูกวิธี ทำให้ภิกษุสามารถบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ได้ในเวลาอันสั้น การศึก

…วหน้า ปัญญาก็ไม่เพิ่มพูน ดังพุทธพจน์ที่ว่า “คนมีสุตะน้อยนี้ ย่อมแก่เหมือนโคถึก เนื้อของเขาย่อมเจริญ แต่ปัญญาของเขาหาเจริญไม่” ดังนั้น การสั่งสมความรู้ธรรมะยิ่งมากเท่าไร ยิ่งเป็นผลดี เพราะนอกจากจะเป็นประโ…

…ถามผู้รู้ ช่วยบำรุงจิตให้มีศรัทธาในพระสัมมาสัมพุทธเจ้า การศึกษาธรรมะไม่เพียงแค่เพื่อประโยชน์ส่วนตัว แต่ยังเป็นประโยชน์ต่อผู้อื่นด้วย การสะสมความรู้เช่นนี้จะช่วยในการฝึกฝนตนเองและเป็นอาวุธต่อสู้กับกิเลสใน…

…ี่เป็นข้าศึกแก่ความจริงใจ การ จาคะกับทานใช้ในความหมายที่ใกล้กัน ทานมักจะหมายถึงการให้ทานเป็นสิ่งของ แต่จาคะจะรวม การสละอารมณ์ที่เกิดจากการถูกกิเลสครอบงำ คือ ความโลภ โกรธ หลง เป็นต้น จาคะ เป็นเรื่องของการ…

เนื้อหาพูดถึงการสละกิเลสในพระพุทธศาสนา โดยใช้การเปรียบเทียบกับอาวุธและการบริหารจิตใจเพื่อความบริสุทธิ์ รวมถึงความหมายและผลของการจาคะหรือการให้ทาน ที่ช่วยทำให้ใจไม่ถูกกิเลสครอบงำ พระสัมมาสัมพุทธเจ้ายัง

…รับบุคคลผู้สามารถโต้ตอบปัญหานี้ แบ่งออกได้เป็น 4 ประเภท คือ 1. ตอบไม่แม่นยำ และช้า 2. ตอบไม่แม่นยำา แต่เร็ว 3. ตอบแม่นยำา แต่ช้า 4. ตอบแม่นยำา และเร็ว ในบรรดาบุคคลเหล่านี้ ผู้ที่ตอบปัญหาได้แม่นยำ และเร็ว…

…ี่สุด การแบ่งประเภทของผู้ที่สามารถโต้ตอบปัญหาออกเป็น 4 อย่าง ได้แก่ ตอบไม่แม่นยำและช้า, ตอบไม่แม่นยำแต่เร็ว, ตอบแม่นยำแต่ช้า, ตอบแม่นยำและเร็ว ผู้ที่ตอบได้แม่นยำและเร็วแสดงถึงปฏิภาณที่ดีที่สุด การมีปฏิภา…

…าสุขภาพได้ดีแค่ไหน คือ ดูแลให้แข็งแรงเพียงพอที่จะใช้สร้างบุญบารมีได้นานๆ ไม่ใช่ว่าร่างกาย แข็งแรงดี แต่ไม่ใช้สร้างความดีอะไรเลย หรือร่างกายไม่แข็งแรง แต่กลับหักโหมใช้เกินไป อย่างนี้ก็ไม่เรียกว่า รู้เท่าท…

ในเนื้อหานี้พูดถึงการประเมินปัญญาทางโลกและธรรม โดยปัญญาทางโลกมีสองประเด็นหลักคือ ความสามารถในการทำงานและการรู้เท่าทันสังขาร ขณะเดียวกัน ปัญญาทางธรรมจะประเมินจากการเข้าถึงกายในตัวเอง ซึ่งเกิดจากการเจริ

…นต้น เมื่อเราฝึกปฏิบัติสมาธิเข้าถึงกายไหน ปัญญาของเราก็จะยิ่งกว้างขวางมากมาย เท่าทันกับสังขาร ของกายแต่ละกายนั้นไปด้วย 5.6.6 ประเมินด้วย “ปฏิภาณ” การประเมินด้วยปฏิภาณ หรือการโต้ตอบปัญหาได้อย่างรวดเร็ว ทั…

การประเมินคุณธรรมในพระภิกษุเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยให้เขาเข้าใจตนเองดีขึ้นและไม่ประมาทในชีวิต การใช้ปฏิภาณในการแก้ปัญหาอย่างมีสติ การประเมินตนเองผ่านการเปรียบเทียบกับผู้ที่มีคุณธรรมสูงกว่า เช่น พระสัมมาสั

บทที่ 6 ขั้นตอนที่ 4 มัตตัญญู จากการศึกษาในบทที่ผ่านมา ตั้งแต่ความเป็น ธัมมัญญู อัตถัญญู และอัตตัญญู ทำให้เราพอจะ มองเห็นภาพวิธีการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนาอย่างเป็นข…

บทนี้กล่าวถึงขั้นตอนที่ 4 ในการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา โดยเน้นที่คำว่า 'มัตตัญญู' ซึ่งหมายถึงการรู้จักประมาณในการรับสิ่งต่างๆ เช่น จีวรและบิณฑบาต ทั้งนี้ พระภิกษุควรเริ่มต้นการฝึกจากการศึกษาคำสอนและรู้จ

…ิกษุหรือฆราวาส ปัจจัย 4 ล้วนมีความจำเป็น ทั้งเพื่อการดำรงชีวิต และการทำ กิจกรรมของชีวิตเช่นเดียวกัน แต่สำหรับพระภิกษุ ปัจจัย 4 เหมือนจะมีความสำคัญมากกว่าฆราวาส เพราะว่า มีข้อจำกัดทางพระวินัย โดยเฉพาะเมื่…

…้เกิดประโยชน์สูงสุด โดยเน้นการใช้ด้วยสติและความพิจารณาอย่างในใจ เพื่อหลีกเลี่ยงการใช้ตามอารมณ์และเอาแต่ใจตนเอง ผู้ที่ไม่รู้จักการใช้ปัจจัย 4 อย่างมีสติ อาจมีการใช้เกินความจำเป็น ทำให้เกิดความไม่สมดุลในชี…

…ื่อให้ความลำบากทางกายที่เกิดจากความหิวหายไป 4. เพื่อให้สามารถประพฤติพรหมจรรย์ได้ดียิ่งขึ้นด้วยการฉันแต่พอดีแก่ความต้องการของร่างกาย คือ ฉันพอแค่อิ่มท้อง ไม่ฉันมากไปจนอึดอัด 5. เพื่อให้มีชีวิตอยู่ได้ และม…

การใช้ปัจจัย 4 ในพระพุทธศาสนาเน้นความพอเพียงและการใช้เท่าที่จำเป็นเพื่อความสุขในชีวิต ซึ่งปัจจัย 4 ได้แก่ อาหาร, ที่อยู่, เสื้อผ้า และยารักษาโรค การใช้ในปริมาณที่ถูกต้องช่วยบรรเทาความทุกข์ให้หายไป การ

…กลางคืนของช่วงฤดูหนาว ขณะที่น้ำค้างตก ปรากฏว่าด้วยผ้าผืนเดียวนั้นเพียงพอจะทำให้พระองค์ไม่รู้สึกหนาว แต่เมื่อปฐมยามผ่านไป (หลัง 22.00 นาฬิกา) ก็ทรงเริ่มหนาว พระองค์จึงห่มจีวรผืนที่ 2 ความ หนาวก็หายไป และเ…

…สำหรับพระภิกษุ เพื่อความสะดวกสบายในการดำรงชีวิต เมื่อทรงทดลองด้วยตัวเอง พบว่าใช้จีวรสามผืนก็เพียงพอ แต่ยังอนุญาตให้มีมากกว่านั้นหากจำเป็น ทำให้เห็นถึงการพิจารณาในด้านความจำเป็นและการใช้ชีวิตตามหลักธรรม พ…

…่าปัจจัย 4 ทำให้ชีวิตดำรงต่อไปได้ และยังช่วยให้สามารถทำกิจวัตร กิจกรรมที่สำคัญของนักบวช ได้เป็นปกติ แต่แม้ปัจจัย 4 จะมีความสำคัญเช่นนั้นใช่ว่าพระองค์จะทรงอนุญาตให้ใช้กันตามอำเภอใจ กลับทรง สอนให้พระภิกษุร…

จากพุทธพจน์แสดงให้เห็นว่าปัจจัย 4 เป็นเหตุให้เกิดกิเลสตัณหาในพระภิกษุ หากไม่ระมัดระวังจะส่งผลต่อคุณธรรม การฝึกฝนตนเองจะช่วยสร้างนิสัยดีและคิดดี การใช้ปัจจัย 4 จำเป็นตามวัตถุประสงค์ เพื่อไม่ให้เกิดการส

… คม ถ้าหากไม่พิจารณาโดยแยบคาย ปัจจัย 4 ก็สามารถทำให้กิเลส คือ ตัณหาในใจพระ ภิกษุกำเริบขึ้นมาได้ด้วย แต่ในทางตรงข้าม ถ้าหากพิจารณาบริโภคใช้สอยด้วยความแยบคาย ก็ย่อมทำให้ ตัณหาคลายไป จนสุดท้ายย่อมละจากกิเลส…

การสร้างที่พักสำหรับพระภิกษุเป็นการส่งเสริมให้มีชีวิตที่เรียบง่าย โดยใช้ปัจจัย 4 ในการดำรงชีวิต ทำให้เกิดนิสัยที่ดี ผ่านการปฏิบัติตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า การพิจารณาในการบริโภคเพื่อระงับตัณหา กา

พิจารณาโดยแยบคายแล้ว เสพ “บริขาร คือยา” อันเป็นปัจจัยแก่คนไข้ เพียงเพื่อกำจัดเวทนาที่เกิดแต่อาพาธต่างๆ ที่เกิดขึ้นแล้ว เพื่อความเป็นผู้ ไม่มีอาพาธเบียดเบียนเป็นอย่างยิ่ง ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อา…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาเสพปัจจัย 4 อย่างมีสติ เพื่อช่วยลดปัญหาทางจิตใจและสร้างสมาธิให้มั่นคง พระภิกษุต้องใช้ปัจจัย 4 อย่างเหมาะสมไม่ให้ติดอารมณ์กับปัจจัยเพื่อที่จะทำให้สามารถฝึกปฏิบัติธรรมได้ดีขึ้น

…นี (สด จนฺทสโร) เคยแสดงพระธรรม เทศนาในเรื่องนี้ไว้ว่า “จีวรเมื่อเวลาจับจีวรที่เขาถวายเข้า จีวรนี้สักแต่ว่าเป็นธาตุ เป็นปัจจัย สักแต่ว่าธาตุ ไม่ใช่สัตว์บุคคลตัวตนเขาเราใดๆ แล้วก็เป็นของว่างเปล่าไป จีวรนี้…

ในบทเรียนนี้เสนอการปล่อยอารมณ์ทั้ง 6 ได้แก่ รูปารมณ์ สัททารมณ์ คันธารมณ์ รสารมณ์ โผฏฐัพพารมณ์ และ ธัมมารมณ์ โดยใจควรหยุด นิ่ง และพินิจพิจารณา ปัจจัย 4 คือ อาหาร หนังสือ และเสนาสนะ ซึ่งเมื่อใช้ต้องพิจา

ทุกครั้งที่มีการฉันเลยทีเดียว เพราะแต่ละมื้อก็ขบฉันในปริมาณที่ไม่เท่ากัน แต่ว่าส่งผลกระทบกันทันตาเห็น คือหากฉันน้อยเกินไป ไม่นานก็จะหิวใหม…

บทความนี้สำรวจการบริโภคอาหารของพระภิกษุว่ามีความสำคัญอย่างไรในการบำเพ็ญสมณธรรม และวิธีการแสวงหาปัจจัย 4 อย่างถูกต้องตามหลักธรรม สิ่งเหล่านี้รวมถึงการแสวงหา การรับ และการบริโภคอาหารอย่างมีสติเพื่อไม่ให

…ให้พระภิกษุเป็นที่ตั้งแห่งความเลื่อมใสศรัทธา ปัจจัย 4 ที่ได้มาก็จะเป็น ประโยชน์อย่างเต็มที่บริบูรณ์ แต่หากพระภิกษุขาดความระมัดระวังไม่ดูแลรักษาปัจจัย 4 ที่ได้มาดีพอ ย่อมเกิด ผลในทางตรงกันข้าม คือ สาธุชนก…

บทความนี้เผยให้เห็นถึงความสำคัญของขั้นตอนการ “รับ” ปัจจัย 4 ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเน้นย้ำ โดยการบริโภคใช้สอยและการดูแลรักษานั้นมีวัตถุประสงค์เพื่อให้พระภิกษุสามารถฝึกอบรมได้อย่างเหมาะสม ซึ่งการใช้ป

…ัย 4 ยังเป็นที่มาของนิสัย และพระภิกษุสามารถนำมาใช้ เป็นอุปกรณ์สําหรับ ฝึกตนเองให้หมดจากกิเลสได้ด้วย แต่ประโยชน์จากปัจจัย 4 ที่พระภิกษุจะได้รับ จะมีขั้นตอนสำคัญที่เป็นตัวกำหนดทุกสิ่งทุกอย่าง ดังที่กล่าวมา…

ในขั้นตอนที่ 5 การสละปัจจัย 4 หมายถึงการแบ่งปันหรือถวายให้ผู้มีคุณธรรม ส่วนการกำจัดเป็นการทำลาย หรือกำจัดวัสดุที่ใช้แล้วให้เหมาะสม เช่น การใช้ผ้าจีวรเก่าเพื่อทำความสะอาด การรับปัจจัย 4 นับว่าเป็นสิ่งจ

…ัย 4 นั้นได้เต็มที่บริบูรณ์ ทั้งนี้เนื่องจากว่าการรับปัจจัย 4 เข้ามา ไม่ว่าจะมากหรือน้อยอย่างไร ล้วนแต่มีผลต่อชีวิตของ พระภิกษุได้ ด้วยเหตุที่ว่า 1. กรณี “ไม่รับ” หากว่าไม่มีความจําเป็นหรือขาดแคลน คงไม่ส…

การรับปัจจัย 4 เป็นประตูที่จะมีผลกระทบต่อการพัฒนานิสัยและคุณธรรมของพระภิกษุอย่างมาก การรับหรือไม่รับปัจจัย 4 ส่งผลต่อชีวิตและการบำเพ็ญสมณธรรมของพระภิกษุ หากไม่รับจะส่งผลให้มีความลำบากเมื่อเกิดความจำเป

…t) หมายถึงไม่ได้อยู่ในภาวะที่ขาดแคลนมากเกินไป หากไม่ได้ปัจจัย 4 นั้นมาก็ไม่ถึงกับเดือดร้อนมากเกินไป แต่ถ้าได้ ก็จะเกื้อกูลให้ใช้ชีวิตได้ดียิ่งขึ้น 1.3 ความอยากได้ (Greedy) หมายถึงไม่เดือดร้อนอะไร หากไม่ไ…

…เพ็ญสมณกิจ ซึ่งต้องพิจารณาจากหลายปัจจัย เช่น ความต้องการของผู้ให้และจำนวนปัจจัยที่มี หากผู้ให้มีมาก แต่ต้องการถวายเพียงเล็กน้อย พระภิกษุควรรับตามสมควร และหากผู้ให้มีน้อยแต่ต้องการถวายมาก ส่วนพระภิกษุต้อง…