แต่ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 95 / 1689

…ที่ประตู บ้านหนึ่ง แม้เมื่อคน (บ้านอื่น ๆ มาขอ) รับบาตรก็ให้ รับภิกษา ที่เขานำมาถวายในเวลากลับก็ได้ แต่ (เลิกบิณฑบาต) นั่งลงแล้ว ย่อมไม่รับภิกษา (อีก) ในวันนั้น ผู้ถืออย่างกลาง แม้นั่งลงแล้ว ยังรับ (อีก)…

เอกสารนี้ศึกษาประเภทของปิณฑปาติกภิกษุที่มี ๒ จำพวก คือ ประเภทที่ถืออย่างอุกฤษฎ์และกลาง โดยอธิบายวิธีการรับภิกษาและการอยู่ร่วมกับชุมชน การก์เล่าตำนานเกี่ยวกับภิกษุในหมู่บ้าน มีการเสนอมุมมองเกี่ยวกับการ

…เรือน) ข้างหน้าก็ดี ภิกษาที่เขานำมา (ถวายจากเรือน) ข้างหลัง ก็ดี: ภิกษาที่เขานำมาถวายในเวลากลับก็ดี แต่ (ยืน) ที่ประตูบ้าน หนึ่ง (เมื่อคนบ้านอื่นมาขอรับบาตร) ย่อมปล่อยบาตร (ให้เขารับ ไป) ได้" จริงอยู่ ใน…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับวิธีและข้อปฏิบัติของภิกษุในการบิณฑบาต โดยมีการระบุถึงแนวปฏิบัติที่ต้องถือและการแบ่งประเภทของภิกษุที่ทำการบิณฑบาต ในการเดินทางในหมู่บ้าน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการมอบอาหารให้แก่ภิกษุ ในช่ว

…ะโจมจีวร) อยู่กลางแจ้งนั่นแหละ สำหรับผู้ถืออย่างกลาง จะเข้าไปอาศัย (เงา) ต้นไม้ ภูเขา และเรือนอยู่ (แต่) ไม่เข้าไปข้างใน ก็ควร” สำหรับ ผู้ถืออย่างเพลา แม้เงื้อมเขาที่คนมิได้มุงบัง (เสริม) แม้ซุ้มกิ่งไม้ …

…ลักษณะต่างๆ อาทิเช่น การตัดอาวาสปริโพธและการบรรเทาถีนมิทธะ โดยเสนอแนะให้มีการดำรงชีวิตอย่างเหมาะสมในแต่ละสถานการณ์ เช่น การเลือกที่อาศัยภายใต้เงา ต้นไม้ หรือภูเขา รวมถึงการระวังอุปสรรคที่อาจเกิดขึ้นในการ…

…ก็ธุดงค์ทั้งหมด เป็นกุศลก็มี เป็นอัพยากฤตก็มี เนื่องด้วยผู้รักษาที่เป็นพระเสขะ ปุถุชน และพระขีณาสพ (แต่) ธุดงค์ที่เป็นอกุศลไม่มี จะพึงกล่าวว่า ธุดงค์แม้เป็นอกุศลก็มี โดยพระบาลีมีอาทิว่า "ภิกษุมี ความปราร…

เนื้อหาการศึกษานี้เกี่ยวกับการวิเคราะห์ธุดงค์ในวิสุทธิมรรค โดยเน้นที่ความหมายของคำว่า 'ธุตะ' และคำอธิบายเกี่ยวกับสภาพจิตของภิกษุที่เวียนว่ายอยู่ในป่า อภิปรายความสัมพันธ์ระหว่างธุดงค์ กุศล และอกุศล พร้

…ั้น จัดเป็นรัสสะ มีเสียงสั้น เช่น อุทธิ ส่วน อ อี อู ๓ ตัวนี้ จัดเป็นทีฆะ มีเสียง ยาว เช่น ภาคี วธู แต่ เอ โอ ๒ ตัวนี้ เป็นทีฆะก็มี รัสสะก็มี คือ ถ้าไม่มีพยัญชนะสังโยค คือตัวสะกดที่ซ้อนอยู่เบื้องหลัง เช่…

…เป็นรัสสะและทีฆะ อธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับเสียงสั้นและเสียงยาว ความสำคัญของพยัญชนะสังโยคและตัวสะกดในแต่ละกรณีของสระ และให้รายละเอียดเกี่ยวกับคู่สระและแนวทางการใช้งานในการสร้างคำ นอกจากนี้ยังมีการยกตัวอย่…

…่งสมาธิ] ข้อว่า สมาธิมีกี่อย่างนั้น มีเฉลยว่า โดยลักษณะคือความ ไม่ซัดส่าย สมาธิก็มีเพียงอย่างเดียว (แต่) เป็น ๒ โดยบังคับ แห่งอุปจารสมาธิและอัปปนาสมาธิ เช่นเดียวกัน โดยบังคับแห่ง โลกิยสมาธิและโลกุตตรสมาธ…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับสมาธิในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นลักษณะและประเภทของสมาธิ ซึ่งประกอบด้วยความไม่ซัดส่ายเป็นลักษณะของสมาธิ การกำจัดความซัดส่ายเป็นรส ความสุขเป็นปทัฏฐาน และประเภทสมาธิท

…ราก็เก็บมันเรียบร้อยแล้วของอะไรๆ อื่นก็ ไม่มี ( จึงไม่จำต้องกลับไปวัดก่อน ) " ท่านอาคันตุกะบอกว่า " แต่ ไม้เท้าและกระบอกน้ำมันรองเท้า ถลกบาตรของกระผม ยังอยู่นั่น " พระเถระว่า " อาวุโส ท่าน (มาพัก) อยู่วั…

ในบทสนทนานี้ ท่านอาคันตุกะและพระเถระได้พูดคุยกันเกี่ยวกับการอยู่ในอารามและการบรรจุพระธาตุ โดยท่านอาคันตุกะได้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของสถานที่สำคัญเช่น ถูปาราม ซึ่งเป็นที่บรรจุพระธาตุของพระพุทธเจ้า ๕ พ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 19 จะพรากจากคนในตระกูลไปแม้แต่วิหารใกล้เคียง เพื่อฟังธรรมก็ไม่ได้ ( ส่วน ) สำหรับภิกษุลางรูป แม้ (แต่) โยมผู้หญิงโยมผู้ชายก็หาเป็น…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการที่ภิกษุหนุ่มต้องพลัดพรากจากผู้คนในตระกูลไปเพื่อฟังธรรม และการที่อุบาสิกาห่วงใยต่อพระเถระ และภิกษุหนุ่มที่ไปเรียนบาลี ภิกษุหนุ่มได้เจอพระเถระกลางแม่น้ำและรับฟังคำแนะนำ ก่อนจะกลับไ

…็นบุตรของ ท่าน ท่านเป็นมารดา โอ อัจฉริยมนุษย์ !" สำหรับภิกษุ (ผู้มีจิต ไม่ติดข้อง ) อย่างนี้แล แม้ (แต่) มารดาบิดา ยังหาเป็นปลิโพธ ไม่ จะกล่าวไปถึงตระกูลอุปฐากอื่น ด้วยประการฉะนี้ [ลาภปลิโพธ] ปัจจัย ๔ ชื…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของลาภปลิโพธในกรณีของภิกษุที่มีจิตไม่ติดข้อง แม้ในกรณีที่ได้รับสิ่งของจากญาติพี่น้อง การสรรเสริญถึงความสามารถในการยินดีในภาวนาและการปฏิบัติตนตามหลักธรรม โดยเฉพาะการละทิ้งคณะเ

…าจารย์ นิสยันเตวาสิก อุเทสันเตวาสิก และภิกษุร่วมอาจารย์ พึงปรนนิบัติเพียงที่นิสัยและอุเทศยังไม่ขาด (แต่) เมื่อสามารถ ก็ควร ปรนนิบัติต่อไปอีกแท้ ในมารดาบิดา พึงปรนนิบัติเหมือนในอุปัชฌายะเถิด จริงอยู่ มารด…

…รดูแลเช่นนี้ส่งผลต่อการดำเนินชีวิตของผู้ศรัทธา นอกจากนี้ยังอธิบายถึงวิธีการปรนนิบัติที่เหมาะสมสำหรับแต่ละบุคคลรวมถึงกรณีต่างๆ ที่ควรให้ความช่วยเหลือ โดยเน้นความสำคัญของการรักษาความสัมพันธ์ที่ดีกับบุคคลใน…

…ไม่รับ กะโหลกน้ำมันนั้น อาจารย์จะเกิดความกินแหนงว่า " ภิกษุนี้ทำสมโภค (การใช้ร่วมกัน ) ให้เสียไปตั้งแต่บัดนี้เทียวนะ " แต่ครั้นรับมาแล้ว ก็ไม่ควรทาเท้าเข้าก่อนทีเดียว เพราะถ้าน้ำมันนั้น จะพึงเป็นน้ำมัน ส…

ในเนื้อหาอธิบายถึงการทำความสะอาดที่ถูกต้องสำหรับอาจารย์ โดยมีการเตรียมอุปกรณ์ เช่น น้ำมันสำหรับใช้ได้หลายอย่าง และการจัดให้อาจารย์โดยไม่เร่งเร้า ทั้งนี้ยังมีการกล่าวถึงขั้นตอนการล้างเท้าและการบำบัดอวั

…มเป็น ราคจริต โดยนัยดังนี้ ๑ ท่านจึงกล่าวว่า จริยา ๒ ข้างต้น มีธาตุและ โทษ (ในร่างกาย) เป็นต้นเหตุ (แต่) เพราะว่าในบุคคลเหล่านั้น แม้คนทั้งหลายที่มากไปด้วย ประโยคอันน่าพอใจและกรรมที่ดีงามในปางก่อน และแม้…

ในบทนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับราคจริตและโมหจริตในทัศนะทางธรรม โดยอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างธาตุในร่างกายและโทษที่เกิดขึ้น การกล่าวถึงกรณีคนที่มีเสมหะและลมเป็นหลัก และความไม่แน่นอนในจริยาที่เกี่ยวข้องกับอ

…วยอโลภะก็มี มากด้วยอโทสะก็มี มากด้วยอโมหะก็มี จริงอยู่ ในขณะพยายามทำกรรม ผู้ใดมีโลภะกล้า อโลภะอ่อน (แต่ว่า) อโทสะอโมหะกล้า โทสะ โมหะเบาอโลภะอันอ่อนของบุคคลนั้นย่อม ไม่อาจข่มโลภะได้ แต่อโทสะ โมหะกล้าย่อมอ…

ในบทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์ตามความเห็นของอรรถกถาจารย์เกี่ยวกับจริยาของสัตว์และเหตุที่ส่งผลต่อพฤติกรรม เช่น โลภะ โทสะ และโมหะ ซึ่งส่งผลต่อกายและจิตใจของบุคคลในขณะที่ทำกรรม ทั้งนี้มีการแบ่งประเภทของบุ

…คลนั้น โดยนัยก่อนเหมือนกัน ย่อมจะเป็นคนไม่โลภและมีกิเลสน้อย เห็น อารมณ์แม้เป็นทิพย์ก็นิ่งเฉยอยู่ได้ แต่เป็นคนฉุนเฉียวและปัญญาทึบ บุคคลใด ในขณะพยายามทำกรรม มือโลภะอโทสะและโมหะกล้า นอกนั้นอ่อน บุคคลนั้น โด…

เนื้อหาว่าด้วยการวิเคราะห์ธรรมชาติของอโลภะที่มีบทบาทสำคัญต่อกรรมของบุคคล และความสัมพันธ์ระหว่างจิตใจและการกระทำที่เกี่ยวข้องกับอโลภะ โทสะ และโมหะซึ่งมีผลต่อสภาพจิตใจและลักษณะของบุคคล นอกจากนี้ยังเสนอว

…ราคะ เป็นรอยกระโหย่งกลาง รอยเท้าของคนเจ้าโทสะ เป็นรอยขยุ้ม รอยเท้า ของคนเจ้าโมหะ เป็นรอยเลอะเลือน ( แต่ ) รอยเท้า เช่นนี้นี่เป็นรอยเท้าของท่านผู้มีหลังคา (คือกิเลส ) อันเปิดแล้ว ดังนี้ แม้การยืนแห่งคนราค…

…กเป็นสามประเภทคือ ราคจริต (คนมีราคะ), โทสจริต (คนมีโทสะ) และโมหจริต (คนมีโมหะ) โดยมีการชี้ให้เห็นว่าแต่ละประเภทมีลักษณะอาการที่แตกต่างกัน เช่น การเดินของคนโมหจริตจะมีลักษณะเงอะงะและรอยเท้าเลอะเลือน ขณะที…

…สุภนิมิตนั้น ขยาย (มาก) ไป ท่าน หมายเอาฌานของบุคคลนั้น กล่าวว่า อสุภฌานเป็นอัปปมาณารมณ์ ก็ เป็นได้) แต่ (อย่างไร ) ก็ไม่ควรขยายไป เพราะไม่มีอานิสงส์ นั่นแล และแม้กรรมฐานที่เหลือ ก็ไม่ควรขยายดังกายคตาสติ …

ในเนื้อหาได้อธิบายถึงแนวทางการเจริญอสุภนิมิตและผลของการขยายจิต โดยเปรียบเทียบกับกรรมฐานอื่นๆ และเตือนว่าการขยายอสุภนิมิตมากไปอาจไม่มีอานิสงส์ อธิบายถึงข้อควรระวังในการฝึก โดยเฉพาะในการเจริญอานาปานสติแ

…3 แม้เมื่อจะมอบ ( ตัว ) แด่พระอาจารย์ ก็พึงกล่าวว่า " อิมาห์ ภนฺเต อตฺตภาว์ ตุมหาก ปริจฺจชาม " " ข้าแต่อาจารย์ผู้เจริญ ข้าพเจ้าขอสละอัตภาพนี้แด่ท่าน " ดังนี้ ด้วยภิกษุผู้ไม่มอบอัตภาพ อย่างนี้ จะเป็นผู้ที…

เนื้อหาในบทนี้อธิบายถึงความสำคัญของการมอบอัตภาพแด่พระอาจารย์ โดยมีการเปรียบเทียบผู้ที่ไม่มอบตัวซึ่งจะไม่ได้รับความสงเคราะห์และเสี่ยงต่อความทุศีลกับผู้ที่ทำการมอบตัวที่มีแนวโน้มที่จะเจริญเติบโตทางวิถีพ

…เธออยู่ ( ในวิหารนั้น ) เสียอีก [ปฏฐนียตา] ส่วนภิกษุผู้อยู่ในวิหารที่คนทั้งหลายมุ่งมั่น คือที่ชาวโลกแต่งตั้ง ให้ ( ว่าเป็นวิหารวิเศษ ) เช่นทักขิณาคีรีวิหารหัตถิกุจฉิวิหาร จิตตลบรรพตวิหาร คนทั้งหลายยกให้ว…

เนื้อหานี้กล่าวถึงคำพูดภายในวิหารเกี่ยวกับการขอผลไม้และความขัดแย้งที่เกิดขึ้นระหว่างคนที่ต้องการผลไม้กับพวกอุบาสก ข้อความเสนอให้เห็นถึงวิหารที่ถูกมองว่าเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ซึ่งเกิดปัญหาต่อพระโยคีที

…่นเป็นการดีถ้าไม่อาจไซร้ ดังนั้นเธอพึงเป็นผู้ ไม่ประมาทรักษานิมิตนั้นไว้ ดังนางแก้วรักษาครรภ์อันเกิดแต่พระเจ้า จักรพรรดิฉะนั้นเถิด ด้วยเมื่อรักษานิมิตไว้ได้อย่างนี้ ความเสื่อม แห่งฌานที่ได้แล้วย่อมไม่มี …

ในบทนี้กล่าวถึงวิธีการรักษานิมิตและการบรรลุอัปปนาให้อธิบายชัดเจน โดยเสนอแนวทางการปฏิบัติที่พระโยคาวจรควรทำเพื่อให้นิมิตเกิดและคงอยู่ได้อย่างมั่นคง การรักษานิมิตมีความสำคัญเนื่องจากช่วยในการเจริญสมาธิแ

…ม่หมดจดเล่า สังขารทั้งหลายก็จะไม่ปรากฏชัด แม้นประกอบ กรรมฐานไป กรรมฐานก็ไม่ถึงความงอกงามไพบูลย์ด้วย แต่ เมื่อวัตถุภายในและภายนอกสดใส แม้ญาณในเจตสิกทั้งหลายที่ เกิดขึ้นก็พลอยหมดจดไปด้วย ดุจแสงของเปลวประที…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของความสะอาดทั้งภายในและภายนอกของพระโยคาวจร ซึ่งมีผลต่อการพิจารณาสังขารโดยญาณที่หมดจด หากวัตถุภายในและภายนอกไม่สดใส จะส่งผลกระทบต่อญาณในจิตเจตสิก ทำให้สังขารไม่ปรากฏชัดและกรรมฐ