แต่ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 98 / 1689

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 172 [ฉัททันตชาดก] แต่ (ในฉัททันตชาดก) พระโพธิสัตว์ผู้แม้เป็นดิรัจฉาน (คือ) เป็นช้างชื่อฉัททันต์ แม้ถูกพรานยิงเข้าที่นาทีด…

ในฉัททันตชาดก พระโพธิสัตว์เป็นช้างชื่อฉัททันต์ แม้ถูกพรานยิงด้วยลูกศรกำซาบยาพิษ แต่ยังไม่คิดประทุษร้ายพราน เมื่อถามเหตุผลว่าทำไมถึงยิงตน ทำให้พรานบอกว่าเป็นคำสั่งของพระมเหสีพระเจ้ากาส…

…ใบตาล (ไม่เข้า) (ทั้งนี้) ด้วย กำลังแห่งอุปจารสมาธิก็หามิได้ ด้วยกำลังแห่งอัปปนาสมาธิก็หามิได้ เลย (แต่) ด้วยความที่แม่โคนั้น มีจิตรักใคร่เป็นกำลังในลูกโคเท่านั้น เมตตามีอานุภาพมากดังนี้แล ตกลงจะบวช เดิน…

ในบทนี้กล่าวถึงวิธีที่เทวดารักษาผู้มีเมตตา โดยเทียบเคียงกับวิธีการที่พ่อแม่รักษาบุตร สำหรับไฟ พิษ และศัสตราไม่ส่งผลกระทบต่อผู้มีเมตตา อย่างเช่น เรื่องราวของแม่โคนมที่มีความรักในลูกโค ในกรณีที่พรานพยาย

…ป (ก้าวเดิน) มันก็ใกล้ความตายเข้าไปทุกทีด้วยเท้าข้างนั้น ๆ" ดังนี้ ฉันใดก็ดี แม้ บุคคลผู้มีความสุข (แต่ว่ามักทำบาป) ภิกษุผู้บำเพ็ญกรุณากรรมฐาน ก็พึงแผ่กรุณาได้อย่างนี้ว่า "บุคคลผู้น่าสงสารนี้ ในกาลบัดนี้…

เนื้อหานี้จัดการกับการสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับคนที่มีความสุขแต่ทำบาป โดยใช้ตัวอย่างเปรียบเทียบกับราชบุรุษที่มีความกรุณาต่อโจร เพื่อเน้นถึงความสำคัญของกัลยาณกรรมที่…

…้นยังอุเบกขาให้เกิดขึ้นได้ ในบุคคล กลาง ๆ โดยนัยที่กล่าวแล้ว ทีนี้จึงยังอุเบกขาให้เกิดในบุคคลที่รัก แต่ นั้นในสหายนักเลง ต่อนั้นในคนที่เป็นศัตรูแล แล้วทำสีมสัมเภทโดย (วางใจ) เป็นกลางในบุคคลทั้งปวงคือ ในบ…

เนื้อหาในบทความนี้พูดถึงการเจริญอุเบกขาในพระโยคาวจร โดยกล่าวถึงการเสริมสร้างจิตใจให้มีความเป็นกลางต่อบุคคลทั้งสามประเภท ได้แก่ ผู้ที่รัก ตัวเอง และผู้ที่เป็นศัตรู นอกจากนี้ยังได้อธิบายถึงจตุตถฌานและคว

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 222 ธรรมเทศนาอย่างนี้ว่า "ข้าแต่พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เจริญ สาธุ ขอ พระผู้มีพระภาคเจ้าจงทรงแสดงธรรมแก่ข้าพระองค์ โดยสังเขปเถิด ข้าพระ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการแสดงธรรมของพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงการฝึกสมาธิและการไม่ยึดติดในธรรม เพื่อให้ภิกษุสามารถบรรลุถึงพระอรหัตได้ การสนทนาทำนองนี้ทำให้เห็นถึงความสำคัญของการฝึกจิตให้มั่นคงและเกิดปัญญา รวมทั้

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 242 [ความหมายโดยสังเขป] แต่ (ว่า) โดยสังเขป พึงทราบว่า ในปาฐะเหล่านั้น ด้วย ปาฐะว่า 'รูปสญฺญาน์ สมติกุกมา เพราะก้าวล่วงรูปสัญญา…

บทความนี้นำเสนอข้อมูลจากวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ โดยมีการวิเคราะห์ความหมายของปาฐะซึ่งกล่าวถึงรูปสญฺญาน์และคำสอนเกี่ยวกับอากาศที่เป็นอนันตะ โดยชี้ให้เห็นถึงการละทิ้งอารมณ์ต่าง ๆ และแนวคิดในธรรมะว่าด้

…อ อนันตะ อนันตะนั่งเองเป็นอานัญจะ ท่านไม่กล่าววิเคราะห์ว่า วิญญาณเป็น อานัญจะ ชื่อว่า วิญญาณานัญจะ (แต่) กล่าวว่า "วิญญาณัญจะ ไปเสีย นี่แหละเป็นรุฬหิศัพท์ (ศัพท์งอก ในอรรถนี้ วิญญาณัญจะ " หมายความว่าวิญญ…

ในบทนี้พูดถึงการวิเคราะห์ความหมายของวิญญาณที่เชื่อมกับอากาศ โดยใช้หลักของมนสิการที่กล่าวถึงลักษณะของวิญญาณว่าเป็นอนันตะ ซึ่งไม่สามารถนับจำนวนได้และวิเคราะห์เพิ่มเติมเกี่ยวกับวิญญาณในทางพระพุทธศาสนา บท

…ลื่อนชั้นโดยล่วงอารมณ์ มิใช่ล่วงองค์ ก็อารูปสมาบัติทั้งหลาย เหล่านี้แม้เป็น ๔ โดยการก้าวล่วงอารมณ์ (แต่) นักปราชญ์ทั้งหลายหาต้องการความก้าวล่วงองค์แห่ง สมาบัติเหล่านั้นไม่ * มหาฎีกาติดอุปมาได้ขอหนึ่งว่า …

…ยนรู้จากธรรมชาติของจิตใจในขั้นต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติธรรมตามแนวทางของพระพุทธศาสนา ไม่เพียงแต่เน้นที่ระดับปฏิบัติเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการเข้าใจอารมณ์และองค์ที่มีของสมาบัติเพื่อการเข้าถึงยังมิใช่…

…๓ โดยก้าวล่วงวิญญาณ ที่เป็นไปอยู่ในอากาศ ที่ 4 โดยก้าวล่วงความปราศไปแห่งวิญญาณที่ เป็นไปอยู่ในอากาศ แต่บัณฑิตทั้งหลายไม่ต้องการความก้าวล่วงองค์ แห่งสมาบัติเหล่านั้น เพราะความก้าวล่วงองค์ในสมาบัติเหล่านั้…

…การก้าวล่วงองค์แห่งสมาบัติเหล่านั้น เนื่องจากทุกข้อมีองค์ฌานอยู่ 2 องค์ จึงควรได้ทราบถึงความประณีตในแต่ละขั้นของอารูปสมาบัติ เมื่อมองในแง่ของความประณีตในสมาบัติ ในการเปรียบเปรยกับพื้นปราสาทที่มีหลายชั้นซ…

…มื่อเธอเข้าไปถึงเรือนเล่า เจ้าของเรือนลางพวกก็ให้ ลางพวกก็ไม่ให้ ที่ให้เล่า ลางพวกก็ให้ข้าวที่หุงไว้แต่เมื่อวานบ้าง ของเคี้ยวเก่า ๆ บ้าง กับข้าวมีแกงถั่วบูดๆ เป็นต้นบ้าง ที่ไม่ให้เล่า ลางพวกบอกว่า "โปรดส…

บทนี้พูดถึงความยากลำบากในการใช้ชีวิตของบรรพชิตที่ต้องเผชิญกับความปฏิกูลและความไม่สะอาดขณะเดินบิณฑบาตในหมู่บ้าน ทั้งต้องเผชิญกับสถานการณ์ที่ยากลำบากภายใต้สภาพอากาศและการไม่ให้การตอบรับจากเจ้าของบ้าน นำ

…ักอยู่) นั้นแล้ว ก็หาได้ กลายเป็นของมีค่าเช่นทองและเงินไป ดังแร่ทั้งหลายมีแร่ทองแร่เงิน เป็นต้นไม่" แต่มัน (กลับ) ปล่อยฟองและต่อม (ออกมา) กลายเป็นกรีสประจุปักกาสยะ (กระเพาะอุจจาระ) ไป เหมือนดิน สีเหลืองท…

บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับความปฏิกูลในวิสุทธิมรรคและผลกระทบที่มีต่อการใช้ชีวิตประจำวัน โดยยกตัวอย่างจากการย่อยอาหารและการเปลี่ยนแปลงของสารอาหารในร่างกาย อธิบายความแตกต่างระหว่างขยะจากอาหารที่ย่อยแล

…ถุชนเหล่าใดมีฌานไม่เสื่อม ปรารถนาความเข้าถึง พรหมโลก ว่าเราจักเกิดในพรหมโลก หรือแม้ไม่ปรารถนาก็ตาม (แต่) ไม่เสื่อมจากสมาธิ การเจริญอัปปนาสมาธิแห่งบุถุชนเหล่านั้น ชื่อว่ามี ภพวิเศษเป็นอานิสงส์ เพราะสมาธิน…

บทนี้กล่าวถึงอานิสงส์ของการเจริญอัปปนาสมาธิในพระพุทธศาสนา โดยมีอภิญญาเป็นเครื่องหมายแสดงความก้าวหน้า การทำให้แจ้งด้วยอภิญญาเพื่อเข้าถึงความรู้ยิ่ง ทั้งยังชี้ให้เห็นถึงการมีภพวิเศษจากการฝึกสมาธิที่ไม่เ

…ณแล้ว ต่อนั้น (เข้า) ตติยฌานในเตโชกสิณ เลิกนีลกสิณ แล้ว (เข้า) อากาสานัญจาตนะ (เข้า) อากิญจัญญายตนะ แต่ โลหิตกสิณ" ดังนี้ ชื่อว่า ฌานกสิรุกกันตกะ (ข้ามทั้งฌานทั้งกสิณ) [เข้าเลื่อนองค์] ส่วนว่าการเข้าปฐมฌ…

…ในวิถีทางธรรม รวมทั้งการเปลี่ยนแปลงอารมณ์ที่เกี่ยวข้องกับการทำสมาธิโดยการเลื่อนองค์และอารมณ์ของฌานในแต่ละขั้น

…ย [๑ อธิฏฐานาอิทธิ] ในฤทธิ์เหล่านั้น ฤทธิ์ที่ท่านแจกแจงแสดงไว้ว่า "(พระโยคี) โดยปกติเป็นคนผู้เดียว (แต่) นึกให้เป็นคนมาก จำนวน ๑๐๐ ก็ดี จํานวน ๑,๐๐๐ ก็ดี จำนวน ๑๐๐,๐๐๐ ก็ดี ครั้นนึกแล้วก็อธิฏฐาน ด้วยญาณ"…

เนื้อหาเกี่ยวกับฤทธิ์ต่างๆ ที่ได้แก่ อธิฏฐานาอิทธิ, ฤทธิ์บิดเบือน, มโนมยาอิทธิ, ญาณวิปฺผาราอิทธิ, และอื่นๆ ซึ่งอธิบายถึงการสำเร็จต่างๆ โดยเฉพาะความสามารถในการอธิฏฐานให้เกิดขึ้น โดยยกตัวอย่างพระโยคีที่

…็นจิตสัมปยุตด้วย รูปาวจรจตุตถฌาน เกิดขึ้นดวงเดียวเท่านั้นต่อกับโคตรภูจิต เช่นดัง อัปปนาจิตที่กล่าวมาแต่ก่อน แม้ในคำที่กล่าวในปฏิสัมภิทาว่า "โดย ปกติ (พระโยคี) เป็นคนผู้เดียว (แต่) นึกให้เป็นคนมากจำนวน ๑๐…

บทความนี้กล่าวถึงกระบวนการอธิษฐานจิตโดยการนึกถึงจำนวนคนที่มากซึ่งในพระโยคีกำหนดให้มีจิตสัมปยุตด้วยรูปาวจรจตุตถฌานแบบเฉพาะ อธิบายถึงการเกิดขึ้นของจิตในสมาบัติและการอธิษฐานด้วยญาณในอภิญญา โดยแสดงความสำค

…นาทุกประการ พร้อมกับจิตอธิษฐานแล ในข้อว่า "เป็นคนมากแล้ว (กลับ) เป็นคนเดียวก็ได้ " เป็นต้น ก็นัยนี้ แต่นี่เป็นความแปลกกัน คือ [เอกภาวปาฏิหาริย์ - ทำคนมากให้กลับเป็นคนเดียว] อันภิกษุ (ผู้มีฤทธิ์) นี้ ครั้…

ข้อความนี้พูดถึงการสร้างภิกษุในรูปแบบต่าง ๆ โดยการบริกรรมและอธิษฐานรวมถึงการทำกิจกรรมต่าง ๆ เช่น สวดบทพระบาลี และการเย็บจีวรหลายสีเพื่อสร้างภาพที่ดูเหมือนภิกษุหลายรูปแบบ โดยใช้กระบวนการทางจิต เพื่อให้

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 129 จักมีได้แต่ไหน นั่นเป็นอานุภาพของพระเถระเป็นแน่" แล้วก็รู้จักเรา (ว่าเป็นผู้มีฤทธิ์) " ดังนี้ก็ดี แล้วปรารถนาว่…

…้ โดยกล่าวถึงวิธีการเข้าฌานและการอธิษฐาน รวมถึงการทำอาวิภาวะและติโรภาวะ ซึ่งมีความหมายตรงกันข้ามกัน แต่ทั้งสองสิ่งนี้สามารถทำให้เกิดความเปิดเผยหรือปิดบังได้อย่างที่พระสารีบุตรกล่าวไว้ในปฏิสัมภิทา สำหรับผ…

…่อ (ให้ทำอย่างไรให้พวกเราได้) ๑. การจะแสดงฤทธิ์ขึ้นไปเฝ้าถึงดาวดึงส์ ก็ชอบที่จะเป็นพระมหาโมคคัลลานะ แต่ ท่านแต่งให้พระสารีบุตรขึ้นไปรับนัยะพระอภิธรรมทุกวัน เพื่อให้เข้าตำนานที่ว่า พระ อภิธรรมนั้นมาทางสาย…

ในช่วงเข้าพรรษาที่ดาวดึงส์ พระผู้มีพระภาคเจ้าประทานนยะแก่พระเถระตลอด ๓ เดือน โดยมีผู้ฟังถึง ๘๐ โกฏิ และนายจุลอนาถได้ช่วยเหลือคนกลุ่มนั้น พระอนุรุทธเจริญอาโลกกสิณเพื่อดูที่ประทับของพระผู้มีพระภาคเจ้า ข

…รอบแล้วบังข้างบนเสียด้วยพังพาน (จึง) ทำให้มืดอยู่" ท่านรัฏฐปาละกราบทูล (อาสา) ว่าจะทรมานนาคราชนั้น (แต่) พระผู้มีพระภาคเจ้าไม่ทรงอนุญาต ลำดับนั้นภิกษุทั้งปวง เช่นท่านภัททิยะ ท่านราหุลเป็นต้นลุกขึ้น (ทูลอ…

เนื้อหาเกี่ยวข้องกับการตรัสของพระผู้มีพระภาคเจ้าที่สื่อสารกับรัฏฐปาละเกี่ยวกับนาคราชนันโทปนันทะ ท่านได้อนุญาตให้พระมหาโมคคัลลานทรมานนาคราชนี้ โดยแสดงให้เห็นถึงอำนาจและพลังของพระเถระ ในการเผชิญหน้ากับน

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 157 มีอยู่ วงจันทร์ย่อมปรากฏอยู่ในตุ่มทุกใบ (แต่) การ (โคจร) ไป ก็ดี การทำความสว่างก็ดีแห่งจันทร์ ก็คงมีอยู่ตามปกตินั่นเองฉันใด ปาฏิหาริย์ข้อนี้ก็อุ…

ในบทความนี้กล่าวถึงวิสุทธิมรรคในภาค ๒ ตอน ๒ ที่อธิบายถึงปาฏิหาริย์ของการอธิษฐานไปสู่พรหมโลก ซึ่งเป็นการใช้ฤทธิ์ของตนเพื่อย้ายที่หมายไปที่ใกล้และไกล ทั้งยังมีตัวอย่างการอธิษฐานที่สามารถเปลี่ยนของมากให้