แปล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 95 / 198

…มอ่อนโยน และข้อ ๖ ข้อ ตปะ หรือ ตบะ คุณเป็นเครื่องเผาผลาญ จำกัดบาปอกุศล โดยปรหิตปฏิบัติปริยาย มัททวะ แปลว่า ความอ่อนโยน คือความเป็นผู้มีอัธยาศัยอ่อนโยน ไม่ดึงดื้อถือตนด้วย อำนาจถัมภะ (ดื้อดุจเสา) มีความอ่…

บทความนี้กล่าวถึงพระอุปนิสัยและพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระญาณสังวร ภายในบริบทของความอดทนและอ่อนโยนต่อการปฏิบัติหน้าที่ พระองค์ทรงแสดงความแข็งแกร่งในการเผชิญกับความทุกข์ แต่ยังคงความอ่อนโยนในการปฏิบัติต

…ิยะ กับมัททวะ ความอ่อนโยน จึงต้องประกอบไปด้วยกันดังนี้ มัททวะ เป็นทศพิศราชธรรมข้อที่ ๕ ตปะ หรือ ตบะ แปลว่าเผาผลาญ หมายถึงกุศลสมาทานอันเผาผลาญอกุศลวิตกบาป สมาทานวัตรตามแบบบัญญัติ เป็นอุบายอันจะสังหารอกุศล…

ในบทความนี้มีการพูดถึงความสำคัญของจิตที่อ่อนโยนและสมาธิในการทำงาน โดยสมเด็จพระญาณสังวรได้แสดงให้เห็นว่าจิตที่ไม่มีสมาธิเป็นจิตที่กระด้างและไม่สามารถทำงานได้ โดยการเปรียบเทียบเหมือนช่างทองที่ต้องใช้ควา

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๒๘๕ แปลว่า อิสรชนยังไม่ได้พิจารณาด้วยตนเอง ยังไม่เห็นผิดของผู้อื่นมากหรือน้อย โดยประการทั้ง ปวง อย่าเพิ่งลง…

เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการพิจารณาธรรมตามพระพุทธศาสนา โดยเน้นความสำคัญของการไม่ลงความเห็นอย่างเร่งรีบ และการรักษาธรรมชาติของผู้ดำเนินชีวิต อีกทั้งยังมีการชี้แจงถึงความเสื่อมและความเจริญของยศในสังคมตามกา

…มเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงยกความตระเตรียมพร้อมของเมืองที่ไม่ประมาท ประทานบรมพุทโธวาทโดยอุปมาไว้ว่า แปลว่า นคร ยถา ปจจนต์ เอว์ โคเปถ อตฺตานํ ขณาตีตา หิ โสจนติ คุตต์ สนฺตรพาหิร์ ขโณ มา โว อุปจฺจคา นิรยมุห…

บทความนี้เสนอความสำคัญของการเตรียมพร้อมในการรบของชาติไทย โดยมีการยกตัวอย่างประวัติศาสตร์จากคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ การจัดการป้องกันศัตรูและยุทธวิธีที่ใช้ การพัฒนาและการบำรุงกองทัพในระยะต่าง การ

… เข้าใน พุทธภาษิตว่า ทูเร สนฺโต ปกาเสนฺติ อสนูเตนถ น ทิสฺสนฺติ หิมวนโตว ปพฺพโต รตต์ ขิตตา ยถา สรา ។ แปลว่า สัตบุรุษย่อมปรากฏได้ในที่ไกล ดุจเขาหิมพานต์ อสัตบุรุษอยู่ในที่นี้ก็ไม่มีใครเห็น เหมือนลูกศรที่ยิ…

เนื้อหาเกี่ยวกับรัฏฐาภิบาลโนบายของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ อธิบายถึงบทบาทและการปฏิบัติตัวของพระราชาในการสอดส่องทุกข์สุขของประชาชน และการจัดการปกครองเพื่อความเป็นระเบียบ การรักษาศีลธรรม และความมั่นคงของพ

…รมมารับพระราชทานถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ สมานัตตตา ๑ รัฏฐิปาลโนบาย ๑ พอเป็นนิทัศนนัย สมานัตตตา นั้น แปลว่า ความเป็นผู้มีสมานัตตตานั้นแปลว่า ความเป็นผู้มีตนเสมอ อธิบายว่า ความประพฤติสม่ำเสมอในธรรมทั้งหลาย…

ในปี พ.ศ. ๒๔๗๐ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เลือกธรรมมารับพระราชทานวิสัชนาสองประการเกี่ยวกับสมานัตตตาและรัฏฐิปาลโนบาย โดยสมานัตตาต้องการให้ผู้อ่านเข้าใจถึงความประพฤติตนที่มีความสม่ำเสมอในธรรม ซึ่งเป็นศาสต

…ทั้งหลายว่า อปปา พาโธ อปปาตงโก สมเวปากิริยา คณิยา สมนนาคโต นาติสีตาย นาจจุณหาย มชุฒิ มาย ปธานกุขมาย แปลว่า คนมีเจ็บไข้น้อย ประกอบด้วยเตโชธาตุ อบพอเสมอ ไม่เย็นนัก ไม่ร้อนนัก เป็นประมาณกลาง ควรแก่ความเพียร…

เนื้อหาในปี พ.ศ. 2472 กล่าวถึงการเลือกธรรมารับพระราชทานที่เกี่ยวข้องกับแนวคิดสหกรณ์ใน พระพุทธศาสนา โดยนำเสนอหลักการที่สำคัญเกี่ยวกับความสำคัญของการทำงานร่วมกันเพื่อ ความสำเร็จของกิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิต

…พื่อให้ดูเยี่ยงแมลงผึ้งแลปลวกว่า โกเค สำหรมานสุส ภมรสเสว อิริยโต วมมิโก วูปจียติ ។ โภคา สนใจย์ ยนต์ แปลว่า เมื่อชนในเรือน คือเนื่องในสกุลเดียวกัน ช่วนกันประมวลโภคทรัพย์อยู่เป็นเหมือนแมลง ซึ่งช่วยกันเคล้า…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของสหกรณ์ในสังคม โดยอิงจากพระบรมสาสน์ของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ เพื่อแสดงให้เห็นว่าการทำงานร่วมกันเป็นหมู่คณะนั้นจำเป็นต่อการเจริญเติบโตทั้งในระดับครอบครัวและสัญชาติ สหกรณ์เป็

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๑๑ กริสฺสนฺติ วุฑฒิเยว ภิกขเว ภิกขุน ปาฏิกงฺขา โน ปริหาน แปลว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุทั้งหลายยังจักพรักพร้อมกันทำกรณียะแห่งสงฆ์เพียงใด ความเจริญนั่นเที่ยว จ…

เนื้อหานี้พูดถึงบทเรียนจากพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับสหกรณ์และความสำคัญของการอยู่ร่วมกันอย่างสงบในสังคม โดยเน้นที่การทำงานร่วมกันของพระสงฆ์ในการประกาศธรรมและรักษาความสงบในแต่ละสังคม เพื่อสร้างประโยชน์แล

…์ อันสงฆ์สวดทุกกึ่งเดือน สำแดงความข้อนี้ว่า ตตฺถ สพเพเหว สมคเคห์ สมุโมทมาเนหิ อวิวทมาเนหิ สิกขิตพพ์ แปลว่า อันภิกษุทั้งหลาย ทั้งมวลแล จึงเป็นผู้พร้อมเพรียงกัน ชอบพอกัน ไม่วิวาทกัน ศึกษาในสัตถุพจน์อันเป็น…

บทความนี้กล่าวถึงหลักการและแนวทางในการรักษาความสงบในสังคม ตามพระพุทธศาสนา โดยเน้นความสำคัญของความสงบที่เป็นต้นเค้าของรัฐประศาสน์ และบทบาทของกฎหมายในการป้องกันอุบัติภัยต่าง ๆ ความสุขของประชาชน สันติภาพ

…ทธภาษิตสาธกรับข้อนี้ว่า สนฺตกาโย สนฺตวาโจ วนฺตโลหามิโส ภิกขุ สนฺตมโน สุสมาหิโต อุปสนฺโตติ วุจฺจติ ។ แปลว่า ภิกษุผู้มีกายสงบแล้ว มีวาจาสงบแล้ว มีใจสงบแล้ว ตั้งมั่นดีแล้ว มีอามิส คือเหยื่อในโลก อันคายเสียแ…

การบำเพ็ญปัญญาสิกขาคือการศึกษาเพื่อต่อสู้กับกิเลสและนำไปสู่ความสงบภายใน บทสรุปเหล่านี้ย้ำถึงความสำคัญของความสงบในจิตใจและความสุขที่เกิดจากการทำสมาธิ นอกจากนี้ยังมีการเน้นถึงบทบาทของพระมหากษัตริย์ในการ

…ามเป็นไปของบุคคลก็ดี ของคณะก็ดี ชื่อว่าปฏิรูปเทส สำเร็จการอยู่ในปฏิรูปเทสนั้น เรียกว่าปฏิรูปเทสวาสะ แปลว่า การอยู่ในถิ่นอันสมควร บุคคลก็ดี คณะก็ดี มีความเป็นไป อาศัยกิจการอย่างใด มาอยู่ในถิ่นอันสมควรแก่ก…

…รประเทศในสมัยนั้น ในยุคปัจจุบันมีเหตุการณ์ต่างๆ ที่ส่งผลให้ต้องมีการปรับตัวเพื่อตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น หากไม่ดูแลรักษาถิ่นเดิมให้เหมาะสมก็อาจสูญเสียความเจริญรุ่งเรืองได้.

… ๆ ทรัพย์สินทวีขึ้นมั่งคั่งบริบูรณ์สมด้วยพระพุทธ ภาษิตบัณฑูรว่า ปฏิรูปการี ธุรวา อุฏฺฐาตา วินทเต ธน แปลว่า คนมีธุระเป็นผู้หมั่นทำให้เหมาะเจาะ ย่อมได้ทรัพย์สิน, มั่งมีขึ้นแล้ว ย่อมมีกำลังเพื่อจะ หาสัมภาระ…

บทความนี้อภิปรายเกี่ยวกับความสำคัญของการปฏิรูปการีในเศรษฐกิจ การสร้างสรรค์และปรับปรุงหัตถกรรมเพื่อให้เหมาะสมกับความต้องการของตลาด ทั้งยังเน้นถึงความจำเป็นในการประหยัดทรัพย์และสนับสนุนการผลิตภายในประเท

…รรมมารับพระราทานถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ กา รณวสิกตา ๑ รัฏฐาภิปาลโนบาย พอเป็นนิทัศนนัย ๑ การณวสิกตา แปลตามพยัญชนะ ความเป็นผู้เป็นไปในอำนาจแห่งเหตุเรื่องอันเกิดขึ้นซึ่ง เรียกว่าการณ์นั้น ย่อมมีช่องทางส่อแ…

ในปีพ.ศ. ๒๔๗๕ มีการเน้นการเลือกธรรมมารับพระราทาน เกี่ยวกับการณวสิกตา ซึ่งหมายถึงความจำเป็นในการกระทำสิ่งต่างๆ โดยไม่ฝ่าฝืนความเหมาะสม และเป็นคุณสมบัติที่สำคัญในการพัฒนาบุคลิกภาพและจิตใจให้แข็งแกร่งขึ้

…ย์กล่าวคำประพันธ์สรรเสริญไว้ว่า วธเก เทวทตฺตมหิ ราหูเล ธนปาเล จ โจเร องฺคุลิมาลเก สพฺพตฺถ สมมานโส ฯ แปลความว่า สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้า มีพระหฤทัยเสมอกันในชนผู้จงรักแลชนผู้ปองผลาญทั้ง ปวง ทั้งในพระเทวทัต…

เนื้อหาพูดถึงขันติในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในพระราชประวัติของสมเด็จพระพุทธเจ้า ที่ทรงแสดงความอดทนและมีใจเมตตาต่อผู้มีอิทธิพลที่ประสงค์ทำร้ายพระองค์ ทั้งในคำสอนเกี่ยวกับขันติและความอดทนต่อความทุกข์ ภิกษุ

…อื่นทั้งสองฝ่าย เหตุดังนั้น สมเด็จพระชินสีห์จึงตรัสบรรยายไว้ ในอุปเสนธรรม ๔ ว่า สงฺขาเยกก อธิวาเสติ แปลว่า ภิกษุในพระศาสนานี้ ย่อมพิจารณาแล้ว จึงอดทนเหตุอย่างหนึ่งด้วยพระวาจานี้ ทรงแสดงขันติที่พิจารณารอบ…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของขันติในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในการสร้างความสงบและการรักษาสามัคคี ทั้งในหมู่พระภิกษุและในชุมชน โดยยกตัวอย่างจากคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ และเชื่อมโยงกับแนวคิดที่เกี่ยวข้อ

…ีแก่ใจในอันปฏิบัติราชการ แลมั่นคงในความจงรักภักดีพระคุณสมบัตินี้ จัดเป็น มงคลวิเศษที่ต้น. ไมตรีนั้น แปลว่า ความเป็นมิตร โดยเนื้อความ ได้แก่ความผูกมิตร กล่าวโดยสาธารณ นัย ชนผู้รักใคร่กันสนิท ชื่อว่ามิตร ไ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาคดีอาชญากรรมและการรับสารภาพ ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของอาชีวะสำหรับทั้งฝ่ายบรรพชิตและคฤหัสถ์ นอกจากนี้ยังอธิบายเกี่ยวกับลักษณะของมิตรและอมิตรในทางพระพุทธศาสนา โดยแบ่งออกเป็นสอง

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๖๕ แปลว่า ท่านผู้เป็นอิสระ ยังไม่ได้พิจารณาด้วยตนเอง ยังไม่เห็นความผิดของผู้อื่นมาก หรือน้อย ด้วยประการทั้…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาธรรมและอรรถคดีที่สมดุล ไม่ผลุนผลัน โดยยกตัวอย่างตรรกะอันสำคัญที่สอนไว้ในศาสนา และเสนอแนวทางการควบคุมความขัดแย้งในสังคมไทย โดยอรรถบทจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์และวินัยในสงฆ์ แสด

…จจนต์ คุตต์ สนฺตรพาหิร์ เอว์ โคเปถ อตฺตานํ ขณาตีตา หิ โสจนติ ขโณ มา โว อุปจฺจคา นิรยมุห์ สมปุปิตา ฯ แปลว่า เมืองอันตั้งอยู่ตามชายแดนซึ่งเป็นเมืองหน้าศึก เรียกว่าปัจจันตะ เขาระวังทั้งภายใน ภายนอกฉันใด ท่า…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการเตรียมความพร้อมในการป้องกันประเทศและการทำสงครามในประเทศไทย โดยมีการอ้างอิงถึงสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ที่เน้นถึงการใช้สติปัญญาและการเตรียมการอย่างรอบคอบ นอกจากนี้ยังเน้นย้

…าเสนฺติ หิมวนโตว ปพฺพโต อสนูเตนถ น ทิสฺสนฺติ รต ขิตตา ยถา สรา ។ อสัตบุรุษอยู่ในที่นี้ก็ไม่มีใครเห็น แปลว่า สัตบุรุษย่อมปรากฏได้ในที่ไกลดุจเขาหิมพานต์ เหมือนลูกศรที่ยิงไปในราตรี อนึ่งการสอดส่องทุกข์สุขของ…

บทความนี้กล่าวถึงพระราชกรณียะของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ที่ได้ทรงบำรุงการทหารบก ทหารเรือ และอากาศ รวมถึงการตั้งกรมพลศึกษาเพื่อสอนยุทธวิธีให้กับประชาชน เพื่อให้เกิดความพร้อมในด้านระเบียบวินัย และการเป็น