การแปลคำว่า พุทโธ : หน้า 26/132

“พุทโธ” น่ะไม่ได้มีความหมายอื่นๆ อย่างที่ยูที่เรียนแค่ภาคปริยัติ หรือภาคทฤษฏีเข้าใจกัน ... พุทโธ แปลว่าทั้งรู้ทั้งเห็น เพราะได้รวมความหมายของค่าไว้ถึง ๕ คำ คือค่าว่า จักขุง ญาผัง ปัญญา วิชชา และอาโลโก ๑. ในท่อนนี้เป็นการแปลคำศัพท์ของคำว่า พุทโธ โดย ให้คุณวิเศษเหล่านั้นเกิดขึ้นได้แก่ คุณวิเศษประการ ในขั้นต้น ท่านแปลให้เราหายข้องใจไว้ก่อนว่า ดัม ที่ จักขุ คือดวงดาเครื่องเห็นความจริงเป็นปกติ มาสัมพุทโธ แปลว่า ดรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดยชอบ และเพราะเหตุที่ได้เห็นความจริงเป็นปกติจึงทำให้เกิด หรือว่าตรัสรู้เองโดยถูกต้อง นี่เป็นขั้นเชิงในการเทศน์ คุณวิเศษประการที่ ๒ ญาณัง คือญาณเครื่องรู้ การสอนของพระเดชพระคุณหลวงพ่อวัดปากน้ำ คือ ความจริงเป็นปกติ อย่างน้อยไขข้อข้องใจไว้ในระดับหนึ่งก่อน ส่วนจะ ทั้งนี้เท่ากับบอกว่าการที่คนจะรู้อะไรได้ตาม มีความลึกซึ้งยังไงก็แล้วแต่ค่อยขยายความกันต่อไป ความเป็นจริงนั้นจะต้องเห็นจริง มาก่อน และการ ต่อจากนั้นพระเดชพระคุณหลวงพ่อก็เจาะลึก ที่เราเรียนอะไรแม้ในทางโลกก็ตามไม่ว่าจะเป็น ลงไปว่า คำว่า “พุทโธ” นะไม่ได้มีความหมายตื้นๆ เรื่องดาวพระศุกร์ ดาวพระเสาร์ เคมี ชีวะ หรือ อย่างที่ผู้ที่เรียนแต่ภาคปริยัต หรือภาคทฤษฎีเข้า ศาสตร์สาขาใดก็ตาม ถ้าเราไม่เคยเห็นสิ่งนั้นมา ใจกัน ท่านแปลชัดลงไปเลยว่า พุทโธ แปลว่าทั้งรู้ ก่อนก็ยากที่จะเข้าใจ เราจะเข้าใจดีก็ต่อเมื่อเราได้ ทั้งเห็น เพราะได้รวมความหมายของค่าไว้ถึง ๕ คำ ไปเห็นสิ่งเหล่านั้นมาจริงๆ คือคำว่า จักขุง ญาณัง ปัญญา วิชชา และอาโลโก ค่า ๕ ค่านี้ปรากฏอยู่ที่ไหน ปรากฏอยู่ใน ธัมมจัก กัปปวัตนสูตรซึ่งเป็นพระธรรมเทศนาครั้งแรกของ ให้ปลาที่อยู่ในน้ำฟังว่า ต้นไม้มีรูปร่างอย่างไร เต่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่ตรัสเทศน์กับปัญจวัคคีย์ ที่ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน ขอเท้าความลักนิดหนึ่งก่อน ในธัมมจักกัปปฯ วัดนสูตรตอนที่กล่าวถึงคำ ๕ ค่า มีว่าอย่างนี้ มีนิทานโบราณเล่าขานกันว่าเต่าซึ่งลงน้ำก็ได้ขึ้น บกก็ได้ มันไปเห็นสิ่งต่างๆ บนบกมา แล้วก็มาเล่า พยายามอธิบายพรรณนาป่าไม้ทั้งป่า ต้นไม้ทั้งต้น ให้ปลาฟัง พอปลาฟังเสร็จก็ถามว่าต้นไม้ที่ว่านั้น เหมือนสาหร่ายมั้ย เต่าก็ร้อง อีไม่เหมือน ทำไม ปลาจึงคิดว่าต้นไม้เหมือนสาหร่ายเล่า ก็ปลามันไม่ “ภิกษุทั้งหลาย จากการปฏิบัติมรรคมีองค์แปด เคยเห็นมาก่อนมันจะไปรู้ไปเข้าใจอย่างเต่าได้อย่างไร อย่างดีแล้วนี้เป็นผลให้ธรรมะเหล่านี้เกิดขึ้นแก่เราคือ มันก็ได้แต่เดาเท่านั้นเอง เต่าพูดต่อไปอีก บนบก ๑.จักขุ ๒.ญาณัง ๓.ปัญญา ๔.วิชชา ๕.อาโลโก” คุณวิเศษ ๕ ประการนี้ไม่ใช่อยู่เฉยๆ แล้วเกิด ขึ้นได้เอง แต่เกิดจากการที่ผู้หนึ่งผู้ใดก็ตามปฏิบัติ มรรคมีองค์ ๘ ประการได้บริบูรณ์ดีแล้ว จึงเป็นผล น่ะมีนก มันบินได้ พับๆ ๆ ไปได้ไกล ปลาก็ถาม ว่านกที่ว่าบินได้นะ เหมือนกับโดดพุ่งหลาวมั้ย เต่า ก็ร้อง อี! ไม่เหมือน แล้วก็ไม่ละความพยายาม พูดต่อไปอีก บนบกนะ มีข้างตัวเบ้อเริ่มทีเดียว มี รารสารกัลซาผมิดร ๒๔ มี น า ค ม ๒๕๔๑