การควบคุมใจ : หน้า 4/188

ผู้ที่ฝึกฝนอบรมตนให้มีความรู้ประมาณในปัจจัย ๔ อย่างดีแล้ว ย่อมสามารถควบคุมใจของตนเอง ไม่ให้ตกอยู่ใต้อำนาจของกิเลส เพราะมีสติกำกับใจอยู่ตลอดเวลา จึงรู้จักพิจารณาเลือกแสวงหาปัจจัย ๔ แต่เพียงพอดีและเหมาะสมตามความจำเป็นของชีวิต ไม่ปล่อยใจให้ หลงใหลไปตามตัณหาจับจ่ายใช้สอยอย่างฟุ่มเฟือยสุรุ่ยสุร่าย ย่อมมี ทรัพย์สินเงินทองพอกินพอใช้ มีทุนรอนในการศึกษา และมีเงินใช้ใน ยามฉุกเฉิน ชีวิตจึงปลอดกังวล ไม่มีภาระหนี้สินล้นพ้นตัว ยิ่งกว่านั้น ยังมีทรัพย์ส่วนเหลือสำหรับบริจาคเพื่อการกุศลต่างๆ อีกทั้งมีเวลา เหลือสำหรับการศึกษาและประพฤติปฏิบัติธรรมให้เข้าถึงธรรมภายใน อันเป็นหนทางบรรลุมรรคผลนิพพาน ซึ่งเป็นเป้าหมายสูงสุดในชีวิต ชาวโลกโดยทั่วไปขาดการฝึกฝนอบรมเรื่องความรู้จักประมาณ จึงตกอยู่ใต้อำนาจของกิเลสตัณหาได้ง่าย ยากที่ตนจะควบคุมใจไม่ให้ ตกอยู่ในอำนาจของราคะ โลภะ โทสะ โมหะ ซึ่งเป็นต้นเหตุให้ประพฤติ ผิดศีลผิดธรรม และก่อบาปก่อกรรมเรื่อยไป ชีวิตจึงต้องพบกับความ ทุกข์นานัปการอย่างไม่รู้จบสิ้น แต่ก็ไม่มีปัญญาหาทางกำจัดทุกข์ของ ตนได้ การตรัสรู้อริยสัจ ๔ ทำให้พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงรู้แจ้งถึงเหตุ แห่งทุกข์ และวิธีกำจัดทุกข์ของมนุษย์ได้อย่างเด็ดขาด ซึ่งพระองค์ทรง กระทำได้สำเร็จด้วยพระองค์เองแล้ว โดยวิธีปฏิบัติอริยมรรคมีองค์ ๘ ซึ่งไม่เคยมีผู้ใดเคยรู้มาก่อน คํานํา ความรู้ประมาณ (๖) รากฐานความมั่นคงของพระพุทธศาสนา