ความรู้ประมาณ : หน้า 185/188

เพราะฉะนั้น จากการศึกษาเรื่องการวางรากฐานพระพุทธ ศาสนามาตามลำดับจนกระทั่งถึงบัดนี้ จึงได้ข้อสรุปว่า ๑) การเร่งสร้างคน การเร่งสร้างครู การเร่งสร้างความ มั่นคงของพระพุทธศาสนา ต้องเริ่มต้นที่การฝึกอบรมเรื่องความ รู้ประมาณให้เกิดเป็นนิสัยประจำใจของพุทธบริษัทจนตลอดชีวิต ๒) ชีวิตของเราจะดีขึ้นหรือตกต่ำลง ก็เริ่มต้นที่ความรู้ ประมาณ ซึ่งเปรียบเสมือนเป็นอิฐก้อนแรกในการวางรากฐาน ของชีวิตนั่นเอง ๓) พระพุทธศาสนาของเราจะเจริญรุ่งเรืองขึ้นหรือทรุด โทรมลงต่อไปภายหน้า ก็เริ่มต้นที่การปลูกฝังนิสัยคนรุ่นต่อไป ให้รู้จักใช้ความรู้ประมาณ เป็นเสมือนอิฐก้อนแรกในการวาง รากฐานของชีวิตพร้อมๆ ไปกับการวางรากฐานของพระพุทธ ศาสนา ดั่งที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงทำไว้เป็นแนวทางการ ฝึกฝนอบรมคนมาตลอด ๔๕ พรรษา แต่ส่งผลให้พระพุทธ ศาสนามีอายุยืนยาวหลายพันปี โดยสรุปก็คือ ความรู้ประมาณ เป็นเครื่องมือสำคัญ อันดับแรกที่สำคัญที่สุดและมีประสิทธิภาพสูงสุดในการกำจัด กิเลสในจิตใจผู้คน ซึ่งจะส่งผลมาเป็นรากฐานแห่งความมั่นคง ของพระพุทธศาสนา และเป็นปฐมปัจจัยแห่งการหลุดพ้นจากคุก แห่งวัฏสงสารของมวลมนุษยชาติ หากเราต้องการบรรลุ มรรคผลนิพพาน ก็ต้องฝึกความรู้ประมาณซึ่งเป็นก้าวแรกของ ความรู้ประมาณ ความรู้ประมาณ รากฐานความมั่นคงของพระพุทธศาสนา ๑๗๑ รากฐานความมั่นคงของพระพุทธศาสนา