การเจริญภาวนาและการบรรลุธรรม : หน้า 158/188

๑ กําจัดกิเลสออกจากใจไปตามลำดับและเป็นพระอริย บุคคลสูงขึ้นตามลำดับ จนกระทั่งหลุดพ้นจากการ เวียนว่ายตายเกิดอยู่ในวัฏสงสารโดยสิ้นเชิง ดังนั้น ก่อนที่จะบรรลุโลกุตรธรรม จะต้องเริ่มต้นที่การ เจริญภาวนาจนสามารถทำให้ใจหยุดนิ่งปลอดจาก นิวรณ์ ๕ ให้ได้ก่อนเป็นลำดับแรก ครั้นเมื่อเจริญภาวนาต่อไปก็จะ สามารถบรรลุธรรมระดับต้นคือโลกียฌาน ต่อจากนั้นถ้ามีความ วิริยอุตสาหะในการบำเพ็ญภาวนาสม่ำเสมอย่อมบรรลุธรรม ระดับกลาง คือ โคตรภูญาณ ถ้าบำเพ็ญภาวนาอย่างยิ่งยวดต่อ ไปก็จะบรรลุโลกุตตธรรม ทำให้เปลี่ยนจากสภาวะปุถุชนเป็น อริยบุคคลไปตามลำดับจากพระโสดาบัน พระสกทาคามี พระอนาคามี และพระอรหันต์ จึงสามารถหลุดพ้นจากการ เวียนว่ายตายเกิดในวัฏสงสารได้สําเร็จ ด้วยเหตุนี้ แม้ในยุคพุทธกาลจะมีพระภิกษุที่ตั้งใจเล่าเรียน ธรรมะ ตั้งใจแสดงธรรม ตั้งใจสวดสาธยายธรรม ตั้งใจไตร่ตรอง ธรรมอยู่เป็นจำนวนมาก แต่ถ้าหากพระภิกษุรูปนั้นยังไม่ทุ่มเท ให้กับการเจริญภาวนาอยู่เป็นปกตินิสัย พระองค์ก็ยังไม่ตรัส เรียกภิกษุรูปนั้นว่าเป็นผู้อยู่ในธรรม ดังปรากฏหลักฐานใน ปฐม ธรรมวิหาริกสูตร" ดังนี้ ปฐมธรรมวิหาริกสูตร, องเปญจก. ๓๖/๒๓/๑๖๘-๑๖๙ (มมร.) พุทธภารกิจเร่งสร้างความมั่นคง ความรู้ประมาณ OCC รากฐานความมั่นคงของพระพุทธศาสนา