ข้อความต้นฉบับในหน้า
หลังจากนั้น พระบรมศาสดาก็ตรัสยืนยันผลแห่งการประกอบความเพียรอย่างอุทิศ
ชีวิตเป็นเดิมพันว่า “สัมโพธิญาณนั้นเราบรรลุได้ด้วยความไม่ประมาท ธรรมเป็นแดนเกษม
จากโยคะที่ยอดเยี่ยม เราก็บรรลุได้ด้วยความไม่ประมาท”
เมื่อพระบรมศาสดาตรัสยืนยันผลแห่งการบำเพ็ญเพียรของพระองค์จบลง อันเป็น
การสร้างความมั่นใจให้แก่ผู้ฟังแล้ว
ก็ทรงแนะนำให้พระภิกษุลงมือปฏิบัติตามอย่างอุทิศ
ชีวิตเป็นเดิมพันว่า “แม้ถ้าเธอทั้งหลายจึงตั้งความเพียรไม่ย่อหย่อนว่า จะเหลืออยู่แต่หนัง
เอ็น และกระดูกก็ตามที เนื้อและเลือดในสรีระจงเหือดแห้งไปเถิด ยังไม่บรรลุผลที่พึงบรรลุ
ด้วยเรี่ยวแรงของบุรุษ ด้วยความเพียรของบุรุษ ด้วยความบากบั่นของบุรุษแล้ว จักไม่หยุด
ความเพียร”
แล้วพระองค์ก็ทรงให้กำลังใจในการปฏิบัติด้วยว่า “ไม่นานนักก็จักทำให้แจ้งซึ่ง
ประโยชน์ยอดเยี่ยม อันเป็นที่สุดแห่งพรหมจรรย์ที่กุลบุตรออกจากเรือนบวชเป็นบรรพชิต
โดยชอบต้องการด้วยปัญญาอันยิ่งเองเข้าถึงอยู่ในปัจจุบันแน่แท้
นั่นก็หมายความว่า แม้แต่พระบรมศาสดายังต้องทรงบำเพ็ญภาวนาอย่างอุทิศชีวิต
เป็นเดิมพัน จึงทรงสามารถตรัสรู้โลกุตรธรรมด้วยตัวของพระองค์เอง และนำมาสั่งสอน
ให้ชาวโลกตรัสรู้ตามพระองค์ไปได้
ดังนั้น พระภิกษุเถระ พระมัชฌิมะ พระนวกะในยุคปัจจุบัน ก็ต้องบำเพ็ญภาวนา
อย่างอุทิศชีวิตเช่นกัน จึงจะสามารถบรรลุโลกุตรธรรมได้เช่นเดียวกับพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
ในครั้งพุทธกาล
๖.๒ การอุทิศชีวิตเป็นเดิมพันของพระปัจเจกพุทธเจ้า
พระบรมศาสดาตรัสเล่าประวัติการบำเพ็ญเพียรอย่างอุทิศชีวิตเป็นเดิมพันของ
พระปัจเจกพุทธเจ้าองค์หนึ่งใน ขัคควิสาณสูตร" ไว้ว่า (พระปัจเจกสัมพุทธเจ้า) ตั้งความ
เพียรเพื่อบรรลุประโยชน์อย่างยิ่ง มีจิตไม่ย่อหย่อน ไม่ประพฤติเกียจคร้าน มีความพากเพียร
มั่นคง เข้าถึงเรี่ยวแรงและกำลังแล้ว จึงประพฤติอยู่ผู้เดียว เหมือนนอแรด
พระสารีบุตร พระอัครสาวกเบื้องขวา ผู้เลิศด้วยปัญญา ได้อธิบายพระพุทธพจน์นี้
ไว้ในคัมภีร์จูฬนิทเทส ว่า
คำว่า ตั้งความเพียรเพื่อบรรลุประโยชน์อย่างยิ่ง หมายถึง การบำเพ็ญภาวนาเพื่อ
ให้ได้ความสิ้นกิเลส บรรลุโลกุตรธรรม คือ อมตนิพพาน
1 อุปัญญาตสูตร, องฺ.ทุก. ๒๐/๕/๖๑ (มจร.)
2 หมายถึง ไม่พอใจเพียงแค่การเข้าถึงฌานที่ทำให้อยู่เป็นสุขในสมาธิ แต่ยังไม่ถึงที่สุดแห่งความสิ้น
ทุกข์สิ้นกิเลสในตน
3 ความไม่ประมาท หมายถึง ทำไม่หยุดด้วยความเพียรแรงกล้า (คุหัฏฐกสุตตนิทเทส, ขุ.ม.๒๙/๑๔/
๗๒ (มจร.))
4 ขัดควิสาณสูตร, ขุ.สุ. ๒๕/๖๘/๕๑๔ (มจร.)
5 ขัคควิสาณสุตตนิทเทส, ขุ.จู. ๓๐/๑๕๔/๔๘๗-๔๘๙ (มจร.)