หน้าหนังสือทั้งหมด

การปฏิรูปการปกครองและการสร้างความเป็นธรรม
316
การปฏิรูปการปกครองและการสร้างความเป็นธรรม
…ติธรรม คือธรรมโดย บัญญัติ เป็นรัฏฐาภิบาลโนบายประการหนึ่ง เป็นกรณียะของท่านผู้ปกครองจะพึงถือเป็นหลัก พระเจ้าจักรพรรดิราชย่อมทรงสักการเคารพนับถือธรรมเป็นใหญ่ จรรยา, สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทั้ง ๓ กาลก็ย่อมทรง…
เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิรูปการปกครองที่เน้นการปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่อให้สังคมอยู่เย็นเป็นสุข ผู้ปกครองควรยึดมั่นในธรรมเพื่อกำจัดอธรรมและส่งเสริมความเป็นธรรมในสังคม โดยอ้างอิงถึงคำสอนของพระพุทธเจ้าและการ
พระอัฐิธาตุและชีวิตของพระพุทธเจ้า
330
พระอัฐิธาตุและชีวิตของพระพุทธเจ้า
…ุณนี้ทั้งนั้น จึงผ่อนผันรักษาพระศาสนามาได้ด้วยดี ในที่นี้จะยกเรื่องพระ อานนท์มาเป็นนิทัศนะ คราวหนึ่งพระเจ้าปเสนทิโกศล ทรงนิมนต์พระบรมศาสดา ขอให้เสด็จมารับภิกษา ณ พระราชนิเวศน์ พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์ประจำเนืองนิต…
…ครามและความรุนแรงในพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังเล่าย้อนเกี่ยวกับพระอานนท์และเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นระหว่างพระเจ้าปเสนทิโกศลกับภิกษุสงฆ์ โดยเฉพาะหลักการในการเผยแพร่พระพุทธศาสนาและการดูแลรักษาความสงบภายใน.
พระบรมศาสดาและการตั้งอยู่ในความเป็นกลาง
331
พระบรมศาสดาและการตั้งอยู่ในความเป็นกลาง
…ลี่ยว่า ที่ เป็นเช่นนั้นเพราะภิกษุทั้งหลายยังไม่ได้ความคุ้นเคยสนิทสนมในพระราชสำนักข้อนี้ เป็นมูลให้ พระเจ้าปเสนทิโกศลทรงขอนางวาสภขัตติยา ซึ่งนับเนื่องในพระญาติเกี่ยวดองกับพระบรมศาสดา มาเป็นพระมเหสีในภายหลัง …
…ั้งอยู่ในความเป็นกลางและวิธีการที่พระองค์ใช้เพื่อสร้างความสนิทสนมในหมู่ภิกษุ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการที่พระเจ้าปเสนทิโกศลได้ทรงขอนางวาสภขัตติยามาเป็นพระมเหสี การรักษาความศรัทธาและปฏิปทาของพระอานนท์ที่เป็นตัวอย่า…
พระราชกรณียะของพระราชาในกสิกรรม
334
พระราชกรณียะของพระราชาในกสิกรรม
…ถึงคราวนา พระราชาในปางบรรพ์ ได้ ทรงจรดพระนั่งคัลเริ่มกสิกรรมด้วยพระองค์เอง ดังมีแจ้งในปฐมสมโพธิเจ้า พระเจ้าสุทโธทนะพระ พุทธบิดา ได้ทรงทำวัปปมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญด้วยพระองค์เอง ครั้งพระบรมศาสดายัง ทรงพระเ…
การบำรุงกสิกรรมเป็นภารกิจสำคัญของพระราชาที่แสดงถึงพระราชอำนาจและความรับผิดชอบต่อประชาราษฎร์ ซึ่งท่านได้ทรงทำกิจกรรมต่างๆ เช่น เทศกาลวัปปมงคล การจัดตั้งคลังออมสิน และการตั้งสหกรณ์กสิกรรม เพื่อพัฒนาภาคเ
ขันติ: คุณธรรมของผู้ปกครอง
336
ขันติ: คุณธรรมของผู้ปกครอง
…ร) สำหรับท่านผู้ใหญ่ด้วยในฝ่ายคฤหัสถ์ ขันติจัดเป็นราชธรรมประการหนึ่ง ๓๔๑ มาในคาถาแสดง ทศพิธราชธรรม, พระเจ้าแผ่นดินผู้ขาดพระคุณสมบัติข้อนี้ จะพึงปรากฏว่ามีพระราชจรรยาอัน หุนหันไม่ละมุนละไม ปราศจากพระเมตตาในปร…
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับขันติซึ่งเป็นราชธรรมที่สำคัญสำหรับผู้ปกครอง โดยยกตัวอย่างคำสอนจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์และท่านโกสีราช โดยเน้นความสำคัญของการมีความอดทนในการบริหารจัดการที่สุภาพและไม่ใช้ความรุนแ
พระราชกรณียกิจในการบำรุงสังคม
340
พระราชกรณียกิจในการบำรุงสังคม
…อันคุมความสามัคคดีแลอุปถัมภ์ให้ดำรงมั่น, เหตุดังนั้น พระโบราณจารย์จึงได้แสดงไว้โดยความ เป็นกรณียะของพระเจ้าแผ่นดินประการหนึ่ง ในสังคหะวัตถุกถาและจักรพรรดิวัตร. ในสังคหะ วัตถุกถานั้น ท่านแสดง สังคหวัตถุ ๔ ประ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงบทบาทของพระเจ้าแผ่นดินในการดูแลประชาชน และการพัฒนาประเทศ โดยเฉพาะการบำรุงกสิกรรมและพาณิชกรรม รวมถึงการสื่อสารด้วยพร…
การบริหารราชการและการบำรุงประชาชน
341
การบริหารราชการและการบำรุงประชาชน
…นี้รัฐสมบัติอันท่านเรียกว่า โรคคล ราวกับไม่ต้องลงลิ่มแห่งประตูเรือน ในจักรพรรดิวัตร จำแนกประเภทชนที่พระเจ้าแผ่นดินจะพึงทรงทำนุบำรุงไว้เป็นเหล่า ๆ คือ อันโตชน คนภายใน คือสถานที่ราบคาบปราศจากโจรภัย ๑ พระราชสำน…
เนื้อหาเกี่ยวกับการที่พระเจ้าแผ่นดินทรงดูแลและส่งเสริมพวกพาณิชและชาวนา โดยมีเบี้ยเลี้ยงช่วยคนหาเลี้ยงชีพ ทำให้ประชาชนไม่ประพฤติผิ…
ปฐมธรรมแห่งความสำเร็จตามหลักพระพุทธศาสนา
375
ปฐมธรรมแห่งความสำเร็จตามหลักพระพุทธศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ព៨០ แทนพระราชบิดา พระเจ้าพรหมทัตต์ตกพระราชหฤทัยตรัสของพระชนม์ชีพประทานสัจจะว่า จะ คืนโกศลรัฐให้ กุมารนึกถึงพระวาจาพระราชบิดาว…
เนื้อหาเกี่ยวกับสัจจะแห่งการดำรงชีวิตตามหลักพระพุทธศาสนาที่เสนอคำสอนเกี่ยวกับการเลือกบุคคลและการใช้ชีวิตที่มีประโยชน์ โดยเฉพาะในฐานะของผู้นำ ซึ่งมีอิทธิบาทนำไปสู่ความสำเร็จ หากบุคคลสามารถควบคุมอารมณ์แ
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) และประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา
376
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) และประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๘๑ โดยลำดับ ประทับอยู่ ณ ราชคฤห์มหานคร ข่าวขจรไปถึงพระเจ้าสุทโธทนะพระพุทธบิดา ณ กรุงกบิลพัสดุ์ พระองค์มีราชประสงค์จะได้ทัศนาการพระราชโอรส อันได้ตรัสรู้เป็นพระ…
…งค์ไปยังกรุงกบิลพัสดุ์ เพื่อช่วยให้พระบิดาได้เห็นการตรัสรู้ของพระโอรสของพระองค์ รวมถึงเหตุการณ์ในยุคพระเจ้าอโศกที่ส่งผลต่อการรวมตัวของสงฆ์และการชำระพระพุทธศาสนาให้บริสุทธิ์จากเดียรถีย์ ทำให้เห็นถึงความสำคัญข…
การสังคายนาและบทสนทนาของพระเถระ
47
การสังคายนาและบทสนทนาของพระเถระ
…ยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - หน้าที่ 45 ๔๗๕. ใคร ได้เป็นผู้อุปการะ ของพระเถระ ท. เหล่านั้น ? ได้ยินว่า พระเจ้าอชาตศัตรู. ๔๘๐. สังคายนา นั้น ทำแล้ว โดยกาล เท่าใด ? โดยเดือน ท. ๒. ๒๘. ถ้าคุณนาม ที่เกี่ยวด้วยกิริย…
บทความนี้สำรวจการสังคายนาในพระพุทธศาสนา รวมถึงบทสนทนาระหว่างพระเถระต่างๆ โดยเฉพาะในเรื่องของผู้ที่เป็นผู้อุปการะ และความสำคัญของเมืองไพศาลี ซึ่งเป็นเมืองที่มีภิกษาดีและมีทรัพยากรข้าวกล้าอุดมสมบูรณ์ นอ
วิสุทธิมรรคแปล: แนวคิดความนับถือและทุกข์
117
วิสุทธิมรรคแปล: แนวคิดความนับถือและทุกข์
…นหรือไม่ ซึ่งกองไฟใหญ่ อันไหม้ลุกเป็นเปลวโชติช่วงอยู่โน่น" ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า "(เห็น) อย่างนั้นพระเจ้าข้า" ตรัสว่า "ภิกษุทั้งหลาย ท่านทั้งหลายจะสำคัญ ความข้อนั้นเป็นไฉน ข้อที่บุคคลพึงเข้าไปนั่งกอด หรือเ…
ในพระธรรมเทศนานี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถึงความนับถือโดยการเปรียบเทียบระหว่างกองไฟและความสุข ท่านนำเสนอให้เห็นว่าการที่บุคคลจะเข้าไปนั่งหรือกอดกองไฟนั้น บ่งบอกถึงทุกข์ที่อาจเกิดขึ้น จากการมีธรรมลามกแล
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
257
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
…ีพรหมได้บูชาพระตถาคตเจ้าด้วยพวงรัตนะ ( ใหญ่ ) เท่าเขาสิเนรุ อนึ่ง เทวดาอื่นๆ และมนุษย์ทั้งหลาย เช่น พระเจ้าพิมพิสารและพระเจ้าโกศล ก็ได้บูชา ( พระองค์) ตามกำลัง อนึ่งเล่า พระเจ้าอโศกมหาราชก็ได้ทรงสละทรัพย์ประ…
…ูชาจากเทวดาและมนุษย์หลายกลุ่ม เช่น การบูชาของท้าวสหัมบดีพรหม ซึ่งได้ถวายพวงรัตนะ และการสร้างวิหารของพระเจ้าอโศกมหาราช เพื่อเคารพพระผู้มีพระภาคเจ้า นอกจากนี้ยังบรรยายถึงความสำคัญของการบูชาของผู้เป็นมเหสักข์แล…
การตั้งชื่อในพุทธศาสนา
279
การตั้งชื่อในพุทธศาสนา
…ป็นต้น ชื่อ อธิจจสมุบันนาม ส่วนพระนามว่า ภควา นี้ เป็นเนมิตติกนาม พระนางเจ้ามหา มายามิได้ทรงขนานให้ พระเจ้าสุทโธทนมหาราชก็มิได้ทรงขนานให้ พระญาติ ๘๔,๐๐๐ ก็มิได้ขนานถวาย เทวดาผู้วิเศษทั้งหลายมีท้าวสักกะ และท้…
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงประเภทของชื่อที่ใช้ในพุทธศาสนา ได้แก่ อาวัตถิกนาม คือลักษณะของการตั้งชื่อที่เกี่ยวข้องกับสิ่งที่มีอยู่จริง, ลิงคิกนาม ที่แสดงถึงลักษณะหรือความสามารถเฉพาะ และ เนมิตติกนาม ซึ่งมักถูก
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - การระลึกถึงความมีบุญ
10
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - การระลึกถึงความมีบุญ
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 10 พร้อมพรั่ง แม้กระทั้งพระเจ้ามหาสมมต พระเจ้ามันธาตุ พระเจ้า มหาสุทัสสนะ และพระเจ้าทัฬหเนมิ มาแล้วไม่แคล้วได้ ก็เหตุไฉน มันจักไม่ต…
ในเนื้อหา มีการพูดถึงการระลึกถึงความมีบุญและการสำรวจแนวคิดเกี่ยวกับความตาย โดยยกตัวอย่างเศรษฐีที่มีชื่อเสียงทั้งหลาย เช่น โชติยะ ชฏิละ และอุคคะ ซึ่งแม้จะมีบุญมากและมีอำนาจก็ยังต้องพบกับความตาย และชี้ใ
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - บุพจริยาของพระศาสดา
170
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - บุพจริยาของพระศาสดา
…ระชนม์เอาในชาตินั้น ๆ มิใช่ หรือ ข้อนี้มีเรื่องอย่างไรบ้าง ? [สีลวชาดก] พึงทราบเรื่องในสีลวชาดกก่อน พระเจ้าสีสวะโพธิสัตว์ เมื่อ พระราชาผู้เป็นปฏิปักษ์ ที่อำมาตย์ชั่วผู้ประทุษร้ายในพระเทวีของ พระองค์ นำมายึดเ…
…ณาถึงบุพจริยาคุณของพระศาสดาที่ไม่มีการประทุษร้ายต่อศัตรู แม้ในสถานการณ์ที่ท้าทายต่างๆ เช่น เรื่องของพระเจ้าสีสวะโพธิสัตว์ที่ไม่ใช้ความรุนแรงในการปกป้องตนเองและราชอาณาเขต นำไปสู่การเรียนรู้ความเคารพต่อพระศาสด…
ปุญฺญวโตอิทธิ และ ฤทธิของผู้มีบุญในวิสุทธิมรรค
111
ปุญฺญวโตอิทธิ และ ฤทธิของผู้มีบุญในวิสุทธิมรรค
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 111 "ถามว่า ปุญฺญวโตอิทฺธิ เป็นไฉน พระเจ้าจักรพรรดิย่อมไปในอากาศ ได้" พร้อมทั้งจตุรงคินีเสนา โดยที่สุดจนชั้นพวกคนเลี้ยงม้าคนเลี้ยง โค (ฤทธิของ…
ในบันทึกนี้ได้ทบทวนกลุ่มบุคคลที่มีบุญซึ่งได้รับ ปุญฺญวโตอิทธิ เป็นพิเศษ พูดถึงฤทธิ์ต่างๆ ของพระเจ้าจักรพรรดิและคฤหบดีกแต่ละคน โดยชี้แจงถึงความสำเร็จของโชติก, ชฎิล, โฆสก และเมณฑกคฤหบดีก และรายละเอียดเ…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - สัมผัสปาฏิหาริย์
136
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - สัมผัสปาฏิหาริย์
…ที่บิดา (ของเธอ) มองไม่เห็นเธอได้ อย่างเดียวกันนั้น (เสด็จพระพุทธดำเนินไป) ทรงทำประจุคมน์ (ต้อนรับ) พระเจ้ามหากัปปินะ ระยะทางถึง ๑๒๐ โยชน์ โปรดให้
บทความนี้พูดถึงวิสุทธิมรรคในภาค ๒ ตอน ๒ โดยเน้นถึงการทำติโรภาวปาฏิหาริย์ที่สามารถทำให้ผู้มีฤทธิ์เดินทางบนทางธรรมและมีอำนาจในการทำให้สิ่งต่าง ๆ กลายเป็นที่มองไม่เห็นได้ ซึ่งเป็นส่วนที่สำคัญในการปฏิบัติ
พระโพธิสัตว์และบทบาทในพระราชา
201
พระโพธิสัตว์และบทบาทในพระราชา
…ปหาท่าน อ้อนวอน (ให้ท่านรับตำแหน่ง) แล้ว สมมตขึ้น พระโพธิสัตว์นั้นปรากฏ โดยพระนาม ๓ คือ พระนาม ว่า (พระเจ้า) มหาสมมต เพราะเป็นผู้ที่มหาชนนั้นสมมตขึ้น พระนามว่า กษัตริย์ เพราะทรงเป็นจ้าวเป็นใหญ่แห่งเกษตรทั้งห…
ในยุคสมัยที่การลักทรัพย์และการพูดเท็จเกิดขึ้น สัตว์ทั้งหลายจึงได้รวมตัวกันเพื่อเลือกผู้ที่ควรได้รับการตำหนิ และเป็นผู้นำ ซึ่งพระโพธิสัตว์ในกัปนี้ได้ถูกเลือกให้รับตำแหน่งเป็นพระราชาผู้มีเกียรติ ด้วยควา
วิชาธรรมแปล ภาค ๑ ตอน ๓
5
วิชาธรรมแปล ภาค ๑ ตอน ๓
…าะมีความต่างที่จะพึงแยกออก ไม่ได้ว่า นี้สัญญา นีสัญญา นีปีญญา เพราะเหตุนี้ ท่านนับเสน จึงถวายพระพร (พระเจ้ามินทร์) ว่า "ฤกษ์มหาพิธี กิจที่ได้มาให้ พระผู้พระภาคเจ้าได้ทรงทำแล้ว" พระเจ้ามินทร์รัสสกล่าวว่า "ท่า…
เนื้อหาเกี่ยวกับวิชาธรรม แสดงให้เห็นถึงการแยกแยะระหว่างธรรมชาติของปัญญา สัญญา และวิญญาณ โดยเน้นบทบาทที่พระผู้พระภาคเจ้าได้ทรงทำและยกตัวอย่างว่า แม้กิจจะยากแต่ก็ยังสามารถทำได้ ร่วมกับการพูดถึงคำนิยามขอ
วิทยาภิรมณ์แปลกภาค 3 ตอน 2 (ตอนจบ)
312
วิทยาภิรมณ์แปลกภาค 3 ตอน 2 (ตอนจบ)
…ระพุทธิตตเถระสวน ทางมาที่กลางมหาสุมทร ได้พูดจาปราศัยกันแล้ว เดินทางต่อไปจน ถึงท่าเรืองกลา ในกาลนั้น พระเจ้ามหานครองราชย์ในลังภาพิร ท่านพระพุทธโมสะไปพบภิษุสงในมหาวิทยาลัยนครอรณูรันติแล้ว จึงไป สู่สำนักพระสังค…
เนื้อหาเกี่ยวกับการตรวจสอบพระเจดีย์และการรักษาธรรมภายในภาษาที่ต่างกัน ซึ่งได้ปรับเปลี่ยนให้เข้ากับภาษามคธ และการเดินทางของพระพุทธโมสะที่ได้พบกับภิษุสงในมหาวิทยาลัยนครอรณูรันติ ท่านได้ฟังอรรถกถาภิรมณ์แ