แต่ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 1506 / 1728

…ติดเบ็ด ฉะนั้น มม. (อรรถ) มก. ๑๗/๕๓ ๑๐.๑๑ ท่านทั้งหลายงดดูโลดโล่นด้นกระการ ดูจรจากที่พวกคนเฉลิมหาย แต่พวกรู้ซ่าอยู่ไม่ ข.ช. (พฤฒ) มก. ๒๗/๒๖๗ ๑๐.๑๒ ชนเหล่าใดเหล่านึ่ง ย่อมจับอันเป็นอัฐมิ เป็นผู้ผลิตเพลิ…

บทอุปมาที่นำเสนอในพระไตรปิฎกแสดงให้เห็นถึงลักษณะและความเป็นจริงของชีวิตมนุษย์ การเปรียบเทียบที่ใช้ทำให้สิ่งที่ซับซ้อนกลายเป็นที่เข้าใจได้ เช่น การเปรียบเทียบกายมนุษย์กับเรือที่ต้องพึ่งพากำลังลมและสายธ

…า เพราะกรรมเก่าหมดสิ้นไป คือ ไปตามกรรม. ข.เปต.(อรรถ) มก. ๕๙/๑๒๕ ๑๐.๑๕ ร่างกายไม่เป็นทรีรของบรรพชิต แต่งบรรพชิตร่างกายไว้เพื่ออนุเคราะห์พรหมจรรย์ เหมือนบุคคลรักษาแผลให้หายเป็นปกติ แต่ไม่ได้รักษาแผล ฉะนั้…

ในพระไตรปิฎกมีการใช้เปรียบเทียบเพื่ออธิบายความหมายของกรรมและจิตวิญญาณ เช่น การเปรียบเทียบการละร่างเหมือนคนถอดเสื้อ รวมถึงความสำคัญของสติที่ช่วยให้คนสามารถดำเนินชีวิตได้อย่างมีความมุ่งหมาย นอกจากนี้ยัง

…เหล่าอื่นเห็นได้ง่าย ฝ่ายโทษของตนเห็นได้ยาก เพราะว่าสองคน ยอมโปรยโทษของบุคคลอื่นเหมือนบุคคลโปรยเกลบ แต่ย่อมปิดโทษของตน เหมือนพรานนกปิดอัตราพด้วยเครื่องปิดปาก ฉนั้น. ขุร ( อรรถ) มค. ๔/๔

อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎกแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการเคารพและการมีคุณธรรมในสังคม พระสงฆ์ได้รับการยกย่องให้รักษาเกียรติของตนเองและเพื่อนร่วมบวช การสอนนี้ยังชี้ให้เห็นถึงโทษของการจับผิดและข้อบกพร่องของบ

20๙ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก --- 1. ธรรมดานกกระจอกย่อมอาศัยอย่าตามเรือนคน แต่ไม่พออาศัยของสิ่งหนึ่งสิ่งใดของคน มีใจเป็นกลางอยู่ และมากด้วยความจำ ฉันใด ก็ผู้อุปถัมภ์ความเพียร เมื…

บทความนี้สำรวจอุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ซึ่งนำเสนอแนวทางการใช้ชีวิตด้วยความมีสติและความเพียร จากคำสอนที่ว่าด้วยการเป็นกลางไม่ติดยึดในวัตถุ เมื่อเข้าไปในบ้านของผู้อื่น ทั้งยังชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของกา

… และบิณฑบาตเป็นเครื่องบริหารท้อง จะไปที่ใดๆ ย่อมถือเอาบริหารไปได้หมด เหมือนมนุษย์จะบินไปที่ใด ย่อมมีแต่ปีกของตนเป็นภาระบินไป ม.อ. (พุทธ) มก. ๒/๑๘ 2.7 ธรรมดาราชสีห์เวลาหาอาหารไม่ได้ก็ร้องอ้อนใจ และเมื่อไ…

เนื้อหานี้ประกอบไปด้วยอุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎกที่สอนให้เราตระหนักถึงการไม่นับถือในสิ่งที่เราหาได้มา และการใช้ชีวิตอย่างมีสติ ยกตัวอย่างจากธรรมชาติของสัตว์ต่าง ๆ เช่น ราชสีห์ และสุนัขจิ้งจอก สื่อถึงการ

…ี่เหมาะสมหรือไม่ก็ตาม ก็หายจากอาพาธ ๓. คนใช้ถ้่าได้อาหาร ยา และคนพยาบาลที่เหมาะสม จึงหายจากอาพาธได้ แต่ก็ไม่ได้อาหาร ยา และคนพยาบาลที่เหมาะสม ก็ไม่หายจากอาพาธ ดังนั้น เพราะรักษาคนใช้ประเภทนี้จึงจำต้องรัก…

บทความนี้สำรวจประเภทผู้งมงธรรมตามพระไตรปิฎก โดยกล่าวถึงคนใช้ 3 จำพวกที่เปรียบเหมือนบุคคลในโลกที่มีความเชื่อมโยงกับการได้ยินและการปฏิบัติธรรม ซึ่งมีหลักการว่าผู้ที่ได้รับฟังธรรมวินัยจะได้รับปัญญาธรรมตา

…งไม่สใจ เหมือนราณาดงลงไปบนหม้อว่า น้ำยอใสไม่ให้ขงอยู่ ๒. บุคคลมีปัญญาดังหน้าดำ คือ ขณะฟังธรรมก็ใสใจ แต่เมื่อเลิกฟังก็ไม่ใสใจ เหมือนวางของไว้นด้าน ทูลขึ้นของนั้นก็ทดไป ๓. บุคคลมีปัญญามาก (เหมือนหมอหายใจ) …

เนื้อหาในพระไตรปิฎกได้จัดแบ่งผู้มีปัญญาออกเป็น ๓ ประเภท ได้แก่ บุคคลที่มีปัญญาเฉพาะในขณะฟัง คือ ขณะฟังธรรมก็ไม่ใส่ใจเหมือนการตั้งอยู่ น้ำที่ไหลไม่เต็มอ่าง และแบ่งการแสดงธรรมให้เห็นความสำคัญของการเรียน

…อรู้ และจักสำคัญธรรมเหล่านั้น ว่าควรเรียน ควรศึกษา สังส (ทั่วไป) มก. ๒๕/๔๙ ๑.๖ ท่านไม่ได้บรรลุแล้ว แต่แล้วท่านก็แสดงธรรมเหล่าสาวก นี้เพื่อประโยชน์ของท่านทั้งหลาย นี้เพื่อความสุขของท่านทั้งหลาย ลาวของท่า…

เนื้อหานี้ว่าด้วยความสำคัญของการตั้งใจฟังธรรมและการศึกษาในพระไตรปิฎก โดยกล่าวถึงวิถีทางที่จะบรรลุประโยชน์สูงสุดจากการเรียนรู้และการฝึกฝน เพื่อความสุขและความเจริญของสังคม และเน้นว่าบุคคลควรยึดมั่นในคำส

262 อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ม้าอาซาในโยมที่ไม่กลัวงงปัก การถูเทด้วยปักที่ชมและที่ผิวหนัง แต่พอกถักด้วยปักถึงกระดูกหัวไหว สันนิษฐาน จะเจาะให้ฆ่างอะไร เปรียบเหมือนบุรุษอาชาในยุคประสม ทุกข์นันก…

บทคัดย่อนี้กล่าวถึงการเปรียบเทียบในพระไตรปิฎกที่สะท้อนถึงคุณสมบัติและคุณธรรมของบุรุษ อาทิ การเปรียบเทียบเมื่อต้องเผชิญกับภัยและการใช้ชีวิตอย่างมีสติ ในเรื่องของการฟังและการดำเนินชีวิต ผู้ริเริ่มให้รู้

…ม่ผิด คือ การรู้จุ๊กทุกข์ เป็นต้น อันเป็นหลักอริยัล ๔ ๔. ทำลายกองขนาดใหญ่ คือ การทำลายกองวิชาใหญได้ แต่มีความหมายต่างกัน คือ คุณสมบัติของนักอาชีพมีความหมายในทางโลก แต่ของภิกษุมความหมายในทางธรรมา …

บทความนี้นำเสนอการอุปมาจากพระไตรปิฏกเกี่ยวกับคุณสมบัติและการปฏิบัติของภิกษุในทางธรรม โดยให้อุปมาเป็นภาพลักษณ์ที่ชัดเจน เช่น การทำลายวิชา การปรารภความเพียรภิกษุ การมีศีล และการเจริญในอาจารคุณ ศีลคุณ วั

…ระทำกา๎ ยอมเข้าเทพนียายหมู่หนึ่ ง บางแห่งธรรมทั้งหลายย่อมไปปรากฎแก่เธอ ผู้มีความสุขอยู่ในภาพนั้นเลย แต่ภิกษุผู้อยู่ ถึงความชำนาญแห่งจิต แสดงธรรมแก่เทพบริษัท เธอมีความบริษัทอย่างนี้ว่า ในกาลก่อนเราได้ประพ…

เนื้อหาเกี่ยวกับอุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎกได้อธิบายถึงคุณสมบัติของภิกษุที่ดี รวมถึงความสำคัญของการศึกษาและการปฏิบัติในธรรมซึ่งเป็นแนวทางสู่ความสำเร็จ และ บรรลุคุณในธรรม นอกจากนี้ยังยกตัวอย่างการซื้อขายท

…220 อุบาปุปมอยจากพระไตรปิฎก 2.2 นายสารฝึกม้าฝึกฉลาด เป็นอาจารย์ฝึกฝนม้า ขึ้นสุดอันเทียมมาแล้ว ซึ่งมีแต่ล้วนวางไว้แล้ว ถือเชือกด้วยมือซ้าย ถือเส้าด้วยมือขวา ขับไปทางซ้ายก็ได้ ถอยกลับขวาก็ได้ ในถนนใหญ่ ๕ แ…

ในพระไตรปิฎกได้กล่าวถึงการฝึกฝนและการศึกษาของอภิญญู ซึ่งต้องมีการควบคุมตนเองและใช้ความตั้งใจในการเรียนรู้เพื่อบรรลุธรรมตามที่มีการอธิบายไว้ โดยการเปรียบเทียบถึงม้าในการฝึกฝน ที่มีอาจารย์ช่วยในการอบรม

…่ดี ย่อมคร่าเขาไปนรสก ฉันนั้น ข.ธ. (อรรถ) มก. ๓๘/๑๓๓ ๒.๔ สมณพราหมณ์ทั้งหลายไม่บริสุทธิ์ ณ ภายใน งานแต่ภายนอก เป็นผู้อบรมวิรหร ห้องล้อมไปในโลก เหมือนหม้อนำทำด้วยดินหม้อด้วยทองคำ และเหมือนเหรียญมาลาโลหะทอ…

…่วคราวส่งผลต่อบุคคล คนบางกลุ่มมีลักษณะเช่น พระอรหันต์ แม้ว่าจะมีรูปลักษณ์ภายนอกแสดงถึงความบริสุทธิ์ แต่ความจริงอาจแตกต่าง การเปรียบเทียบกับต้นไม้ที่แข็งและต้นไม้ที่ผุแทนที่การดูภายนอก มีความหมายถึงการสำร…

๒๓๙ อุปมายุเพราะพระไตรปิฎก ๑.๔ พอพระเจ้ามิสินห์ได้แลเห็นพระนาคเสนแต่ไกลเท่านั้น ก็ทรงสะดุ้งตกพระทัยยังหนักหนา อุปมาพฤฒิช่างถูกห้อมล้อมด้วยอาบ และขอ เหมือนกับนาฏครูหรือม…

เนื้อหานี้มีการพูดถึงการอุปมายุในพระไตรปิฎก โดยเฉพาะในเรื่องของพระเจ้ามิสินห์ที่สำคัญที่ทำให้เกิดความสะดุ้งในใจเมื่อพบพระนาคเสน มีการอุปมาพฤติกรรมและศาสนธรรมเปรียบเปรยถึงการแสดงธรรม การฟังและความตั้งใ

…ีแล้วไม่ได้ ฉันใด รากย่อมเสียจิตแท้ที่บรมดีแล้วไม่ได้ ฉันนั้น. ข.ร. (อรรถ) มก. 40/3 2.9 ดูก่อนจิต แต่ก่อนท่านเคยแนะนำวา จงสำรวมระวังเมื่อเวลาเทียบไปบิณทบตาม ระหว่างตรอก อย่ามีใครเกี่ยวข้องในระกูล และกา…

บทความนี้สำรวจความสำคัญของการรักษาจิตใจและการมีสติในชีวิตประจำวัน โดยอ้างอิงถึงแนวทางจากพระบาลี ที่เน้นการสำรวมระวังเมื่อแสวงหาบิณฑบาต และการไม่เกี่ยวข้องกับกามรมณ์ เพื่อให้จิตผ่องใส และการมีสติในทุกข

…ดขึ้นแล้วความเป็นจริง ฯ. สัง.ม. (พุทธ) มก. ๓๐/๒๕ 2.15 ร่างกายของชายที่อาบน้ำสะอาดแล้ว ผูได้ล้างและแต่งดีแล้ว แต่ผิวหนังจะละเอียดตกลงร่างกาย จะมีคล้ำปรากฎจากความงาม ทำให้ผู้นั้นหมอง ฉันใด ก็ริบผู้รำราวค…

…สำคัญของความเพียรและจิตใจในเรื่องการหลุดพ้นจากกามและความทุกข์ อุปมาถึงร่างกายและจิตใจที่ปรากฏความงามแต่แฝงไว้ด้วยความหรืออารมณ์ที่มืดมน เช่นเดียวกับช้างที่ติดหล่ม ไม่สามารถช่วยตนเองให้หลุดพ้น และการกระทำ…

…ที่ยังไม่ทำเครื่องหมายแก่ลูกวัวทั้ง ๒ ตัวนั้น ก็อมไม่มีที่สามารถจะได้ว่า นี้เป็นลูกวัวของกระดูกโน้น แต่เมื่อใดเอาเหล็กแหลมที่ปลายหอก เป็นต้น มาทำเครื่องหมายอย่างใดอย่างหนึ่ง ก็มีผู้สามารถรู้ได้ ฉันใด ฉัน…

บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับอารมณ์และความรู้สึกของมนุษย์ โดยการเปรียบเทียบกับธรรมชาติและสถานการณ์ต่าง ๆ อันเกี่ยวข้องกับการมีชีวิต ทั้งนี้ยังกล่าวถึงอารมณ์ที่เกิดขึ้นในชีวิตและวิธีที่จะช่วยให้เข้าใจต

๒๕๗ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ๓.๖ ราคะผู้อภิปรายของบุตรของเรานั้น ตกแต่งร่างกายงามผ้าใหม่เดินมา เป็นดูงบ่มงามจรรตักไว้. ชุ.เถระ (เถระ) มก. ๒๕/๖๒ ๓.๗ มุตตยึดอยู่อานนท์ ผู้…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงอุปมาอุปไมยที่ทรงคุณค่า มาจากพระไตรปิฎก ซึ่งอธิบายถึงความสำคัญของราคะในจิตใจของมนุษย์ และการอธิบายเปรียบเทียบการมีความหวังและการทำดีให้บริสุทธิ์ โดยอ้างถึงคำสอนจากพระพุทธเจ้าเกี่

…ป็นคนเลี้ยงช้าง เลี้ยงม้า เลี้ยงโค คนจัณฑาล สัปเหร่อ คนเทพาย เศษช่าง หญิงทั้งหลาย ย่อมละทิ้งอำนิจรูลแต่ไม่มีอะไร เหมือนขากคง แต่อัดตามชายเช่นนั้นได้เพราะเหตุแห่งทรัพย์ ข.ซ. (ทั่วไป) มค. ๒๒/๕๒๐ ๔.6 หญิงทั…

เนื้อหาเกี่ยวกับโทษของหญิงในพระไตรปิฎก โดยใช้การเปรียบเทียบที่มีความหมายเพื่อแสดงถึงสถานะและบทบาทของหญิง เรื่องราวนี้ได้อธิบายถึงการมองเห็นหญิงว่าเป็นเหมือนกับแม่น้ำที่มีการเปลี่ยนแปลงและไม่สามารถจำกั

…. (เถร) มก. ๕๓/๔๕ ๕.๓ เมื่อเอากำดองเจือขึ้นตั้งเคียงบนเต่า เมื่อขี้นังมืออยู่ นั้นให้ยอมเดือดพล่าน แต่เมื่อหมดน้ำ ย่อมสงบงั่ง ฉะนั้น การวาดใส่น้ำของท่านสงบแล้ว ท่านจะทำเฉลิมแห้งเหลืออยู่ให้ลงแล้ว พักผ่อ…

เนื้อหานี้พูดถึงอุปมาอุปไมยในพระไตรปิฎกที่แสดงถึงกำลังของพระอาทิตย์และความสำคัญของหญิงในสังคม โดยเปรียบเทียบกับความที่สามารถดำรงชีวิตได้แม้ในสภาพต่าง ๆ พร้อมทั้งความไม่แน่นอนในความรักและคำพูดที่มีมาจา