ปราสาทฮะราโหโต๊ะ : หน้า 84/132

เป็นอย่างยิ่ง ปราสาทนี้ปกครอง โดย “ขุนพลมาเดีย” ชายฉกรรจ์ผู้มีความ สามารถทั้งเชิงรบ การปกครองและ เชิง การค้าเป็นอย่างยิ่ง แต่ในที่สุด ขุนพลบาเดีย และปราสาทของเขาที่ ต่อมาผู้คนขนานนามว่า “ปราสาท- มืด” หรือ ฮะราโหโต๊ะนี้ได้ถูกทำลาย ราบคาบลงเสียสิ้นด้วยน้ำมือ และ ดินกว้างขวาง ทว่า... มีสิ่งหนึ่งที่ยังหลงเหลือ เป็นร่องรอยสำคัญ นั่นคือพระเครื่อง จำนวนมากมายที่ทะลักไหลออกมา จากใต้ฐานรากของพระสถูปเจดีย์ องค์ใหญ่ตรงมุมเมืองนี้ และพอดีที่ ทรายยังไม่หันได้พัดกลบ พระเครื่อง ทั้งหลายจึงเข้าสู่สายตาของนักสำรวจ กำลังทัพของเจงกีสข่าน จักรพรรดิ จนกลายเป็นหลักฐานที่ชัดเจนอัน ชาวมองโกลผู้ไม่เคยแพ้ใคร เล่ากันว่า หนึ่งของพระพุทธศาสนาบนเส้นทาง ไม่มีอะไรเหลือเลยในฮะราโหโต๊ะ พระเครื่องจำนวน มากมายที่ทะลักไหล ออกมาจากไต่ฐานราก ของพระสถูปเจดีย์ และพอดีที่ทรายยังไม่ ทันได้ท้ตกลบ พระ สายไหม และเจงกีสข่านก็มิได้อะไรไปเลยเช่น กัน นอกจากชัยชนะและร่องรอยแห่ง เป็นเครื่องยืนยันว่าแม้เวลาจะ ผ่านมานานถึงเกือบสองพันปีเข้านี่ เครื่องทั้งหลายจึงเช้า สู่สายตาของนักสำรวจ ความพ่ายแพ้ราบคาบยับเยินบนเนิน แล้ว แต่กาลเวลาและทรายก็ยังไม่ วารสารกัลยาณมิตร ๘๒ ธันวาคม ๒๕๔๐