นักโทษแห่งวัฏสงสาร : หน้า 32/108

โลกทั้งสองประเภทนี้ ในทางพระศาสนาถือว่าเป็นคุกคุมขังสรรพ สัตว์ไว้ในวัฏสงสาร เพราะยังตกอยู่ในสภาพแตกดับตามกฎไตรลักษณ์ ทั้งสิ้น ต่างกันตรงที่ว่า ขันธโลกเป็นคุกเคลื่อนที่ประจำตัวนักโทษ ไม่ว่า นักโทษไปที่ใด คุกก็ติดตามตัวไปด้วย ส่วนโอกาสโลกเป็นคุกอยู่อาศัย ของนักโทษที่มีความกว้างใหญ่จนดูไม่ออกว่าเป็นคุก บ ขันธโลกหรือรูปกายของสัตว์ต่าง ๆ เหล่านี้ เมื่อยังถูกคุมขังให้ตก อยู่ในกฎไตรลักษณ์ นอกจากขาดอิสรภาพในการทำความดีแล้ว ยังต้องประสบทุกข์จากสภาพแตกดับของร่างกายอีกด้วย ได้แก่ ความเกิด ความแก่ ความเจ็บ ความตาย ทำให้เวียนว่ายตายเกิดอย่างไม่รู้จบสิ้น ยิ่งกว่านั้น เมื่อรูปกายในชาตินี้แตกทำลายไปแล้ว การไปเกิดใน ภพภูมิใหม่ด้วยรูปกายใหม่ ก็ยังไม่พ้นสภาพกฎไตรลักษณ์อยู่ดี อาจจะ เปลี่ยนเป็นเลวทรามลงหรือประณีตขึ้น ก็ขึ้นอยู่กับวิบากกรรมดีและชั่ว ที่ติดตัวข้ามภพข้ามชาติไป ลองนึกเปรียบเทียบดู ด้วยสติปัญญาอย่างที่เรามีอยู่ขณะนี้ว่า ถ้า เกิดมาแล้ว ไม่ได้รูปร่างที่เป็นมนุษย์ แต่ได้รูปร่างเป็นควายเสียแล้ว ชีวิตของเราจะเป็นอย่างไร อย่างดีที่สุดเราก็เป็นได้แค่ควายแสนรู้ แต่ จะฉลาดแสนรู้มากเพียงแค่ไหน ข้อจำกัดก็คือยังเป็นควายอยู่ดีนั่นเอง ทำอะไรอย่างมนุษย์ไม่ได้ นักโทษแห่งวัฏสงสาร ๒๕ ธรรมชาติแท้จริงของโลกและจักรวาล