อริยสัจ ๔ : หน้า 55/108

๒) ทุกข์ทั้งหลาย เกิดจากกิเลสเป็นตัวบีบคั้นให้เกิดความ ทะยานอยากไม่สิ้นสุด กำจัดกิเลสได้เมื่อใด ก็หมดทุกข์ เมื่อนั้น เพราะพ้นจากสภาพนักโทษแล้ว ๓) อริยสัจ ๔ เป็นสัจธรรมที่มีอยู่แล้วในธรรมชาติ ไม่ว่าจะมี ผู้ค้นพบหรือไม่ก็ตาม ๔) การตรัสรู้อริยสัจ ๔ ไม่ใช่สิ่งที่ผูกขาดไว้เฉพาะบุคคลใด บุคคลหนึ่งเท่านั้น แต่เป็นความจริงสากลที่มนุษย์ทุกคน สามารถตรัสรู้ได้ ผู้ที่ตรัสรู้อริยสัจ ๔ โดยไม่เคยเรียนรู้ จากผู้อื่น มีคำศัพท์เรียกว่า “สัมมาสัมพุทโธ” หรือพระ สัมมาสัมพุทธเจ้า ๕) การตรัสรู้อริยสัจ ๔ ทำสำเร็จได้ ด้วยการบำเพ็ญภาวนา เท่านั้น การคิดการไตร่ตรองสามารถช่วยให้เกิดความเข้าใจ มากขึ้น เกิดกำลังใจมากขึ้น สงบใจได้มากขึ้น แต่ไม่สามารถ ทำให้ตรัสรู้อริยสัจ ๔ ได้ 5) หากชาวโลกตั้งใจปฏิบัติอริยมรรคมีองค์ ๘ อย่างเอาชีวิต เป็นเดิมพัน ย่อมสามารถตรัสรู้อริยสัจ ๔ ได้ กล่าวคือ วันใดที่เราสามารถมองเห็นชัดด้วยอำนาจวิชชา ๓ ว่ากิเลส เป็นตัวบีบคั้นใจให้เป็นทุกข์ วันนั้นก็คือวันประกาศ อิสรภาพของเราอย่างแท้จริง หลุดพ้นจากสภาพนักโทษ ในวัฏสงสารได้อย่างถาวร เพราะฉะนั้น การปฏิบัติ อริยมรรคมีองค์ ๘ จึงเป็นสิ่งที่ต้องลงมือทำเดี๋ยวนี้ทันที จะรอช้าอยู่ไม่ได้ นักโทษแห่งวัฏสงสาร CC อริยสัจ ๔ ความจริงที่สั่นสะเทือนวัฏสงสาร