ความจริงเกี่ยวกับวัฏสงสาร : หน้า 65/108

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สงสารนี้กำหนดที่สุดเบื้องต้นเบื้องปลายไม่ได้ เมื่อเหล่าสัตว์ผู้ยังมีอวิชชาเป็นที่กางกั้น มีตัณหาเป็นเครื่องประกอบไว้ ท่องเที่ยวไปมาอยู่ ที่สุดเบื้องต้นย่อมไม่ปรากฏ... @ พระองค์ยังได้ตรัสแสดงธรรมอีกว่า เพราะความไม่รู้เรื่อง กฎแห่งกรรม ทำให้โลหิตที่มนุษย์แต่ละคนต้องสูญเสีย เนื่องจากการ ถูกตัดศีรษะ เมื่อเกิดเป็นสัตว์ต่าง ๆ เช่น โค กระบือ แกะ แพะ ไก่ สุกร หรือเป็นโจรปล้น เป็นชายชู้ ฯลฯ ในระหว่างที่เวียนว่ายตายเกิด อยู่ในวัฏสงสารนั้น มีปริมาณมากยิ่งกว่าน้ำในมหาสมุทรทั้งสี่แห่งรวม กันเสียอีก แต่ปัญหาก็คือ คนทั้งโลกไม่มีใครเฉลียวใจเลยว่า โลกนี้คือคุก แห่งสังสารวัฏ ทุกคนล้วนกำลังเป็นนักโทษติดคุกนี้อยู่ ไม่รู้ว่าตนกำลัง ตกอยู่ภายใต้กฎแห่งกรรมและกฎไตรลักษณ์ ไม่มีใครรู้สาเหตุแท้จริงที่ ทำให้ตนประสบทุกข์ เพราะไม่ว่าจะเป็นคนจนหรือคนรวยต่างก็มีทุกข์ ทั้งสิ้น จึงไม่มีใครช่วยใครให้พ้นทุกข์ได้อย่างเด็ดขาด จำต้องเวียนว่าย ตายเกิด และทนทุกข์ทรมานอยู่ในคุกนี้โดยไม่รู้จบสิ้น โดยไม่มีใคร ตอบได้ว่า วัฏสงสารยาวนานเท่าใด ๑ ตั้งสมัตตาสูตร, สํ.นิ. ๒๖/๔๔๗/๕๒๖ (มมร.) วัฏสงสารยาวนานเท่าใด ๖๐ นักโทษแห่งวัฏสงสาร