การประกาศอิสรภาพจากวัฏสงสาร : หน้า 60/108

ดังนั้น พระองค์จึงตรัสปฐมพุทธพจน์เป็นการประกาศอิสรภาพ จากการเป็นนักโทษในวัฏสงสารอย่างเป็นทางการว่า “เราแสวงหานายช่างผู้ทำเรือน เมื่อไม่ประสบ จึงได้ท่องเที่ยวไปสู่สงสาร มีชาติเป็นเอนก ความเกิดบ่อย ๆ เป็นทุกข์ แน่ะนายช่างผู้ทำเรือน เราพบท่านแล้ว ท่านจะทําเรือนอีกไม่ได้ ซี่โครงทุกซี่ของท่าน เราหักเสียแล้ว ยอดเรือนเราก็รื้อเสียแล้ว 2 จิตของเราถึงธรรมปราศจากเครื่องปรุงแต่งแล้ว เพราะเราบรรลุธรรมที่สิ้นตัณหาแล้ว” ด ถ้อยคำในปฐมพุทธพจน์บางคำได้แฝงความหมายไว้ดังนี้ เรือน นายช่างผู้ทําเรือน เราพบท่านแล้ว หมายถึง ร่างกายที่ใช้ในการเวียนว่าย ตายเกิดมานับภพนับชาติไม่ถ้วน หมายถึง ตัณหา (ความอยาก) ซึ่งเป็น อีกชื่อหนึ่งของกิเลส อันเป็นสาเหตุให้ สรรพสัตว์ต้องติดคุกอยู่ในการเวียน ว่ายตายเกิด หมายถึง เราตรัสรู้พระสัพพัญญุต ญาณ ได้พบท่านแน่นอนแล้ว ด ปฐมโพธิกาล, ขุ.ธ. ๔๒/๒๑/๑๔๒ (มมร.) นักโทษแห่งวัฏสงสาร ๕๕ วิชชา ๓ เคร เครื่องมือแห่งการตรัสรู้ธรรม