ธรรมที่ทรงตรัสรู้กับธรรมที่ทรงนำมาตรัสสอน : หน้า 70/108

ด จากบันทึกในสีสปาสูตร ย่อมเห็นได้ว่า พระพุทธองค์ทรงแบ่ง ธรรมออกเป็น ๒ ประเภท คือ ๑) ธรรมที่ทรงตรัสรู้และนำมาตรัสสอน หมายถึง ความรู้เพื่อการบรรลุที่สุดแห่งทุกข์ ได้แก่ ความรู้เรื่อง อริยสัจ ๔ เมื่อชาวโลกทั้งหลายต่างตั้งใจศึกษาเรื่องนี้ให้เข้าใจถูกต้อง ถ่องแท้ แล้วนำไปปฏิบัติอย่างจริงจังต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การปฏิบัติอริยมรรคมีองค์ ๘ อย่างเอาชีวิตเป็นเดิมพัน ในที่สุดก็จะ หลุดพ้นจากความเป็นนักโทษแห่งวัฏสงสารโดยถ้วนหน้ากัน ๒) ธรรมที่ทรงตรัสรู้แต่ไม่นำมาตรัสสอน หมายถึง ความรู้เพื่อการบรรลุที่สุดแห่งธรรม นั่นคือ ความรู้ที่ ชาวโลกสามารถใช้วิชชา ๓ ไปค้นคว้าเพิ่มเติมได้ด้วยตัวเอง เช่น ความจริงต่าง ๆ เกี่ยวกับที่มาของกิเลส ที่มาของกฎแห่งกรรม ที่มาของ กฎไตรลักษณ์ ที่มาของวัฏสงสาร ที่มาของมาร เป็นต้น ตัวอย่างของธรรมเพื่อการบรรลุที่สุดแห่งธรรมที่เปรียบเหมือน ใบไม้ในป่า ก็พอมีหลักฐานหลงเหลืออยู่ในพระไตรปิฎกบ้าง เช่น เรื่อง พระอรหันต์ปรินิพพานแล้วไปไหน ? ดังที่ปรากฏอยู่ใน “ปหาราทสูตร” ซึ่งพระพุทธองค์ตรัสเล่าถึงธรรมที่น่าอัศจรรย์นี้ว่า แม้จะมีภิกษุจำนวน มากมายดับขันธปรินิพพาน ก็มิอาจส่งผลกระทบใด ๆ ต่อพระนิพพาน (อายตนนิพพาน) ดังนี้ ปหาราทสูตร, องอฏฺฐก. ๒๓/๑๙/๒๕๐ (มจร.) นักโทษแห่งวัฏสงสาร ๖๕ ธรรมที่ทรงตรัสรู้กับธรรมที่ทรงนำมาตรัสสอน