ความสำคัญของสัจจะ : หน้า 59/132

นบรรดาคุณธรรมที่มนุษย์เรา แลกกับการรักษาสัจจะ ท่านยอมสละ ยกย่องและให้ความสำคัญกันนั้น ชีวิตและอวัยวะดีกว่าที่จะเสียสัจจะ คือ “สัจจะ” เป็นคุณธรรมข้อหนึ่งที่คนเรา ท่านรักษาสัจจะยิ่งกว่าชีวิตยิ่งกว่าอวัยวะ ยอมรับกันว่ามีความสำคัญในระดับต้นๆ นั้นเอง และสัจจะหรือค่าสัตย์ที่ท่านถือ นั้นคือว่าถ้าใครยังรักษาสัจจะไว้ได้ แม้ กันนั้น มีองค์ประกอบครบ ๒ ประการ ความประพฤติอย่างอื่นจะด้อยไปบ้าง ก็ ยังนับว่าเป็นคนดีน่าคบหาได้ ยังเป็นคน น่านับถืออยู่ แต่ถ้าใครเป็นคนที่ไม่รักษา สัจจะ ขาดสัจจะเสียแล้วแม้อย่างอื่นจะดี ก็ถือกันว่าเป็นคนใช้ไม่ได้ ไม่น่านับถือ ไม่น่าไว้วางใจ กลายเป็นคนเสียเป็นคน เลวไปเลยทีเดียว “สัจจะ” มีความหมายได้หลายอย่าง คือหมายถึงความจริงใจก็ได้ หมายถึง แต่ถ้าใครเป็นคน ที่ไม่รักษาสัจจะ ขาดสัจจะเสียแล้ว แม้อย่างอื่นจะดี ก็ถือกันว่าเป็นคน ใช้ไม่ได้ ไม่น่านับถือ ไม่น่าไว้วางใจ กลายเป็นคนเลียเป็น คือเป็นประโยชน์ด้วย ถูกต้องตาม ครรลองแห่งธรรมะด้วย กล่าวคือค่าพูด บางอย่างแม้จะถูกธรรม แต่ไม่เป็น ประโยชน์แก่ใครๆ ท่านก็ไม่ถือกันไว้ คือ ไม่พูดค่าพูดอย่างนั้นออกมา คำพูดบาง อย่างเป็นประโยชน์แต่ไม่ถูกธรรม ท่านก็ ไม่มีอและไม่พูด ที่ท่านไม่ถือและไม่พูดก็ เพราะว่าคําพูดนั้นๆ ไม่ใช่สัจจะแท้ สัจจะแท้ต้องเป็นประโยชน์และถูกธรรม คนเลวไปเลยทีเดียว ความจริงก็ได้ หมายถึงคำพูดที่จริงก็ได้ ตามพระบาลีนี้ท่านมุ่งเฉพาะคำพูดที่จริง ที่เป็นค่าตรงค่าแท้ ไม่บิดพลิ้ว เรียกอีก อย่างหนึ่งว่าค่าลัด อันกำลัดนี่แหละ ท่านว่าเป็นวาจาอมตะ คือเป็นวาจาที่ไม่ คนดีท่านถือมั่นคงอยู่อย่างนี้ จึงได้รับ ยกย่องนับถือว่าเป็นคนดี เป็นคนที่น่า เกรงใจ ตาย คงทนอยู่ได้ตลอด แม้ผู้พูดจะตาย ทั้งๆ ที่การรักษาค่าา ตเป้นสิ่งที่ไม่ ต้องลงทุนลงแรงอะไรเลย แต่บางคนก็ ท่าไม่ได้ จึงต้องถูกชาวโลกประณามว่า จากไปแล้วแต่ค่าพูดของผู้นั้นจะยังคงอยู่ ขนาดคำพูดของตัวเองแท้ๆ ยังรักษาไม่ได้ ยังจดจ่าเล่าขานกันอยู่ เท่ากับว่าคําพูดที เป็นค่าสัตย์ค่าจริงนั้นยังมีชีวิตอยู่ ไม่ตาย ดามคนพูดไปด้วยนั้นเอง คำสัตย์นั้น ท่านนิยมยกย่องให้ เป้นคุณธรรมสําคัญกันมาแต่โบราณ ถ้า ใครรักษาสัจจะไว้ได้ หรือเป็นคนที่รักษา คำพูดเสมอ โลกก็ยกย่องว่าเป็น “คนพูด จริงท่าจริง” โลกให้เครดิตคนอย่างนี้มาก สัตบุรุษคือคนดีที่ทั้งชายและหญิงแต่ โบราณมา จะดารงอยู่ในสัจจะนี้อย่างมั่นคง แม้มีเหตุจะต้องสละชีวิตหรืออวัยวะส่วน ใดไปเพื่อแลกกับการรักษาสัจจะ ท่าน ยอมสละชีวิตหรืออวัยวะส่วนใดไปเพื่อ แล้วจะไปรักษาความดีอะไรอื่นได้ หรือ จะไว้ใจอะไรต่อไปได้ เมื่อเสียค่าพูดแม้ เพียงครั้งเดียว ต่อไปแม้จะพูดความจริง ตั้งร้อยครั้ง ใครเขาจะเชื่อใครเขาจะ ไว้ใจมันก็เหมือนกับคําพูดของเด็กเลี้ยง แกะนั่นแหละ กัลยาณมิตร ๕๗ พฤศจิกายน ๒*®ต