มิลินทปัญหา : หน้า 47/92

มี ลิ น ท ปั ญ ห า : ฉ บั บ ข้อนี้สมกับพระพุทธพจน์ ใน จูฬนารทชาดก ว่าภิกษุเข้าไปสู่ ตระกูลอื่นแล้ว ควรขบฉันข้าวน้ำตามที่เขานำมาถวาย แต่ไม่ควร หลงใหลไปในรูปต่างๆ ? ข้าแต่พระนาคเสน ที่ว่าควรถือเอาองค์ ๒ แห่งนางนก เงือก นั้น เป็นประการใด องค์ ๒ แห่งนางนกเงือก ได้แก่ ประการที่ ๑ ธรรมดานางนกเงือกย่อมให้ผัวอยู่ เลี้ยงลูกในโพรง ด้วยความหวงแหน ฉันใด พระโยคาวจร เมื่อมีกิเลสเกิดขึ้นในใจตน ก็ควรเอาใจของตน ใส่ลงในโพรง คือการสำรวมโดยชอบ เพื่อปิดกั้น กิเลสนั้น แล้วอบรมกายคตาสติ ไว้ด้วยมโนทวาร * ประการที่ ๒ ธรรมดานางนกเงือก เวลากลางวันก็เที่ยวหากิน อยู่ในป่า พอถึงเวลาเย็น จึงบินไปหา เพื่อนฝูง เพื่อรักษาตัว ฉันใด พระโยคาวจรก็ควรหาที่สงัดโดยลำพังผู้เดียว เพื่อให้หลุดพ้นจาก สังโยชน์ เมื่อรู้สึกไม่ยินดีในความสงัด ก็ควรไปอยู่กับหมู่สงฆ์ เพื่อ ป้องกันภัยจากการถูกว่ากล่าวติเตียนในภายหลัง ฉันนั้น ข้อนี้สมกับคำที่ท้าวสหัสบดีพรหม กล่าวขึ้นต่อพระพักตร์ของ พระพุทธเจ้าว่า พระภิกษุควรอยู่ในที่นั่งที่นอน อันสงัด เพื่อปลด