การสร้างบารมีและการรู้แจ้ง : หน้า 60/92

ผู้ ห ยั่ ง ล ง สู่ ค ว า ม เ พี ย ร ประการที่ ๓ ธรรมดาเรือย่อมแล่นไปในมหาสมุทรอันกว้างลึก เต็มไปด้วยสัตว์น้ำอันไม่อาจประ มาณได้ มีปลาติมิงคละ มังกร เป็นต้น ฉันใด พระโยคาวจรก็ควรมีใจอันขวนขวายสร้างบารมี ซึ่งจะทำลาย เสียซึ่งสัญญาทั้งปวง เที่ยวไปเพื่อการรู้แจ้งแทงตลอดในอริยสัจ ๔ อันมีรอบ ๓ มีอาการ ๑๒ ฉันนั้น ะ ข้อนี้สมกับพระพุทธพจน์ ใน สังยุตตนิกาย ว่า ดูก่อนภิกษุ ทั้งหลาย เมื่อเธอทั้งหลายจะคิด ก็ควรคิดว่าอันนี้เป็นทุกข์ อันนี้เป็น ทุกขสมุทัย อันนี้เป็นทุกขนิโรธ อันนี้เป็นทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา ข้าแต่พระนาคเสน ที่ว่าควรถือเอาองค์ ๒ แห่งเรืออัน ติดหินโสโครกในมหาสมุทร นั้น เป็นประการใด องค์ ๒ แห่งเรืออันติดหินโสโครกในมหาสมุทร ได้แก่ ประการที่ ๑ ธรรมดาของเครื่องเรือที่ขัดข้อง ย่อมขัดข้องเรือ นั้นให้ต้องอยู่ในมหาสมุทรอันกว้างใหญ่ อันเต็มไปด้วยคลื่นระลอก ไม่ให้ไปสู่ทิศไหนได้ ฉันใด พระโยคาวจรก็มีจิตไม่กระทบในลูกคลื่น คือ ราคะ โทสะ โมหะ อันเป็นวิตกใหญ่ ที่จะทำให้ไม่อาจออกสู่ทิศทางใดได้ ฉันนั้น ๕๙