องค์ ๓ แห่งต้นไม้ : หน้า 64/92

ผู้ ห ยั่ ง ล ง สู่ ค ว า ม เ พี ย ร ข้อนี้สมกับคำของพระอนุรุทธเถรเจ้า ว่า พืชอันตั้งอยู่ในที่ บริสุทธิ์ดี ย่อมมีผลไพบูลย์ ทำให้ผู้ปลูก หว่านดีใจ ฉันใด จิตของ พระโยคาวจรที่บริสุทธิ์อยู่ใน ที่สงัด ก็งอกงามขึ้นเร็วในที่ดินอันดี คือ สติปัฏฐาน ฉันนั้น ? ข้าแต่พระนาคเสน ที่ว่าควรถือเอาองค์ ๓ แห่งต้นไม้ นั้น เป็นประการใด องค์ ๓ แห่งต้นไม้ ได้แก่ ประการที่ ๑ ธรรมดาต้นไม้ย่อมประกอบด้วยดอกและผล ฉันใด พระโยคาวจร ก็ควรเป็นผู้ทรงไว้ ซึ่งดอก คือ วิมุตติ และผล คือ สมณคุณ ประการที่ ๒ ธรรมดาต้นไม้ย่อมให้ร่มเงาแก่ผู้เข้าไปพักอาศัย ฉันใด พระโยคาวจร ก็ควรต้อนรับผู้ที่เข้ามาหาตนด้วยอามิส หรือธรรม ฉันนั้น ประการที่ ๓ ธรรมดาต้นไม้ ย่อมให้เงาที่เหมือน กัน และแผ่ เงานั้นไปอย่างเสมอกัน ฉันใด พระโยคาวจรก็ไม่ควรทำตัวให้ต่างกัน ในสัตว์ทั้งปวง ฉันนั้น คือควรแผ่เมตตาให้เสมอกัน ไม่ว่าจะเป็นโจร ผู้จะฆ่า คน ผู้เป็นข้าศึกแห่งตน และตนของตนเอง ๖๓