องค์ ๓ แห่งนา : หน้า 72/92

ผู้ ห ยั่ ง ล ง สู่ ค ว า ม เ พี ย ร ข้าแต่พระนาคเสน ที่ว่าควรถือเอาองค์ ๓ แห่งนา นั้น เป็น ประการใด องค์ ๓ แห่งนา ได้แก่ ๑ ประการที่ ๑ ธรรมดานาย่อมมีเหมือง ชาวนาย่อมไขน้ำออก จากเหมืองเข้าไปยังนา เพื่อหล่อเลี้ยงต้นข้าว ฉันใด พระโยคาวจรก็ ควรมีเหมือง คือ ความสุจริตเป็นข้อวัตรปฏิบัติ ฉันนั้น ประการที่ ๒ ธรรมดานา ย่อมมีคันนา ชาวบ้าน ย่อมกักน้ำไว้ ในคันนา เพื่อใช้เลี้ยงต้นข้าว ฉันใด พระโยคาวจรก็ควรสมบูรณ์ด้วย คันนา คือ ศีล และควรรักษาความเป็นสมณะไว้ด้วยคันนา คือศีล จึงจักได้สามัญญผล ๔ ฉันนั้น ประการที่ ๓ ธรรมดานา ซึ่งเป็นนาดี ย่อมก่อให้เกิดความปีติ แก่ผู้เป็นเจ้าของ เพราะแม้หว่านข้าวลงไปน้อย ก็ยังได้ผลมาก และ ยิ่งหว่านมากขึ้นก็ยิ่งได้ ผลมากขึ้น ฉันนั้น พระโยคาวจรก็ควรเป็นนาดี เป็นผู้ให้ผลมาก ทายกจะได้เกิดปีติว่า ถึงแม้เขาจะถวายทานน้อย แต่ก็ได้ผลบุญมาก ข้อนี้สมกับคำของพระอุบาลีเถรเจ้า ผู้ชำนาญในพระวินัย กล่าวไว้ว่าพระภิกษุควรเป็นผู้เปรียบด้วยนา ควรให้ผลไพบูลย์ เหมือนกับนาดี ผู้ใดให้ผลไพบูลย์ได้ ผู้นั้นชื่อว่านาประเสริฐ ๗๑ บ