การกำหนดคนดีคนเลว : หน้า 43/132

นโลกนี้ท่านกำหนดไว้ว่า คนดีคน “คนเลว” แล้ว ท่านเตือนกันมาว่า คนอย่าง เลวนั้นวัดกันด้วยการกระทำของ นี้ หากห่างได้ก็ให้ห่าง หลีกได้ก็ให้หลีก แต่ละคน มิใช่วัดกันด้วยชาติกำเนิดวงศ์ คบหากันอยู่ก็ให้เลิกเสีย เพราะขึ้นเช้าใกล้ ตระกูล หรือฐานะยศศักดิ์ ผู้ที่ได้รับ หรือไปคบหาสมาคมด้วย เชื้อนิสัยอย่างนี้ ยกย่องว่าเป็น “คนดี” เพราะเขาท่าดี ส่วน จะลุกลามมาติดเข้าได้สักวัน ป้องกันไว้ ผู้ที่ได้รับการประณามว่าเป็น “คนเลว” ก่อนดีกว่าแก้ทีหลัง และที่ท่านแสดง ก็เพราะเขาท่าไม่ดี การกำหนดไว้อย่างนี้ ลักษณะนิสัยอย่างนี้ไว้ก็เพื่อเตือนใจคนเรา นับว่าเป้นความยุติธรรมที่สุด และถือเป็น ให้ลองสำรวจดูตัวเองว่ามีเชื้อนิสัยอย่างนี้ ข้อยุติในการที่จะยกย่องนับถือหรือไม่, อยู่ในตัวบ้างหรือไม่ หากมีอยู่จะได้รับ ยกย่องนับถือใครได้เป็นอย่างดี แต่มาเป็นกัน ปรับปรุงแก้ไขตัวเสียใหม่ ก่อนที่จะสายไป กล่าวโดยเฉพาะเรื่องของคนเลว ความจริง ลักษณะนิสัยอย่างนี้มิได้ ท่านว่าคนที่จะได้ชื่อว่าคนเลวนั้นก็เพราะ เป็นกันมาตั้งแต่เกิด มีอุปนิสัยและความประพฤติที่คนทั่วไป ภายหลังทั้งสิ้น ดังนั้นย่อมเป็นสิ่งที่ รังเกียจและถือว่าเลว ลักษณะนิสัยเลวที่ สามารถปรับปรุงเปลี่ยนแปลงหรือแก้ไข ว่านั้นคือ - ได้แน่นอน เมื่อกลับตัวกลับใจเลิกได้เมื่อไร เป็นคนมักโกรธ คือ เป็นคนโกรธ คำปรามาสลูถูกจากคนอื่นว่าตนเป็นคน ง่าย ไม่พอใจอะไรก็โกรธ เก็บความรู้สึก เลวก็จะหมดไป เว้นไว้แต่ว่าตัวเองเป็น โกรธไม่เป็น เป็นคนผูกโกรธ คือ เป็นคนที่โกรธ นาน เป็นคนชอบอาฆาตคน ให้อภัยใคร ไม่ได้ เป็นคนสบหลู่คุณคน คือ เป็นคน ไม่เห็นความดีของใคร ไม่นึกถึงบุญคุณใคร - เป็นคนมีความเห็นวิบดี คือ เป็น คนเห็นผิดเป็นชอบ ถือแด่ความคิดของ อย่างนี้แต่ไม่ยอมรับความจริงว่าตัวเองเป็น ใครบอกใครเดือนให้ละเลิกเสีย ก็ไม่สนใจ ที่จะแก้ไขตัวเอง อย่างนี้ย่อมจะกลายเป็น คนเลวถาวรไปโดยปริยาย ใครๆ ก็ช่วย ไม่ได้แล้ว ดีชั่วเป็นของตัวเองเป็นของที่ตัวเอง ทำให้ตัวเองทั้งสิ้น เมื่อได้รับผลอย่างไร ไม่ควรไปโทษคนอื่น หรือสิ่งอื่นว่ามา ตนเป็นใหญ่ ไม่ยอมรับฟังความเห็นของใคร ท่า ให้ตัวเองเป็นอย่างนั้นอย่างนี้ การโทษ ใครเตือนไม่ได้ เป็นคนเจ้ามายา คือ มีนิสัยโกหก หลอกลวง เป็นคนหน้าไหว้ หลังหลอก ไว้ใจยาก ผู้ใดมีลักษณะนิสัยอย่างนี้แม้เพียง ประการเดียว ก็เข้าขายเรียกได้ว่าเป็น ฟ้าดิน โทษคนอื่น แต่ไม่โทษตัวเอง มีใช่ เป็นการแก้ไขข้อเสียของตนได้อย่างถาวร อย่างดีก็ทำ ให้สบายใจขึ้นเท่านั้นเอง กัลยาณมิตร (4) สิงหาคม ๒๕๔๑