การศึกษาเนื้อหาในแผ่นไม้ : หน้า 74/108

เหนียว จะต้องม้วนแผ่นเปลือกไม้ให้กลม เก็บปลายไว้ด้านใน ท่อนบนอยู่ด้าน นอกสุด ส่วนนี้เองที่สูญหายไปทั้งหมด เพราะต้องกระทบกับแผ่นที่มาซ้อนทับ จนข้อความหายไปจนหมดสิ้น คณะ ของซาโลมอนจึงต้องประสบความยาก ลำบากอย่างยิ่งในการศึกษาเนื้อหาในแผ่นไม้ เพราะชื่อของ เนื้อหาอยู่ตอนบนของเปลือกไม้ที่หายไปนั่นเอง เปลือกไม้ที่ สมบูรณ์ที่สุด ยาวประมาณ ๑๑๕ เซนติเมตร ถือได้ว่าเป็น แผ่นจารึกที่ใหญ่ที่สุดและเก็บรักษาได้ดีที่สุด มีข้อความเป็น ครึ่งหนึ่งของเนื้อความในจารึกทั้งหมด เปลือกไม้ยังเสียหายด้วยวิธีการอื่นๆ อีก เช่น ริม เปลือกไม้ทั้งสองด้านผุพังลง เนื้อไม้หลุดลอก และตัวอักษร ที่อยู่ด้านนอกสุดเลือนหายไป ทำให้อ่านข้อความหลายตอน ไม่ค่อยออก และบางตอนก็อ่านไม่ออกเลย แสดงให้เห็นว่า ผู้ที่เปิดหม้อดินเหนียวในสมัยก่อนไม่ได้ระมัดระวังให้ดี แผ่นเปลือกไม้จึงเสียหายมาก และบางแผ่นเสียหายมาใน สมัยโบราณแล้วตั้งแต่ก่อนเอาเปลือกไม้เก็บในหม้อดิน เหนียวเสียอีก ข้อความเหล่านี้ จารึกเมื่อประมาณ พ.ศ. ๒๐๐ หรือช่วง ๑๐๐ ปีแรกของคริสตกาล มีเนื้อหาที่คัดลอกมา จากคัมภีร์ต่างๆ ในพระพุทธศาสนา ได้แก่ ธรรมบท อน วปตคาถา อวทานและพระสูตรนอแรด โดยมีท่วงทำนอง การเขียนส่วนใหญ่เป็นบทกวีที่ใช้คำประพันธ์หลายรูปแบบ ประกอบด้วยคาถา ตำนาน และอรรถกถายาวๆ ยกเว้นชิ้น ส่วนที่แตกหักชิ้นที่แปด ที่จารึกเรื่องราวทางการแพทย์เป็น ภาษาสันสกฤตด้วยตัวอักษรพราหมี นอกนั้น จารึกด้วย อักษราะโรษฐีของภาษาคันธารี ในขั้นต้น การศึกษาชิ้นส่วนที่แตกหักของจารึก ภาษาคันธารีน ซาโลมอนบอกว่าค่อนข้างน่าผิดหวัง เพราะ มันมีเพียงไม่กี่ชิ้นเท่านั้นที่เขาหาทางรู้ว่าข้อความตอนนี้คัด ลอกมาจากคัมภีร์เล่มไหน คือรู้ว่า น้อยกว่า ๑ ใน ๔ คัด ลอกมาจากคัมภีร์พระพุทธศาสนาที่เขียนเป็นภาษาสันสกฤต บาลี จีนและธิเบต แล้วถ่ายทอดมาเป็นภาษาคันธารีโดยตรง อันที่จริง การไม่รู้ที่มาไม่ใช่เรื่องที่น่าผิดหวังเพราะข้อความ ต่างหากที่สำคัญมากที่สุด สำหรับนักวิชาการต้องอาศัย ๗๒ | กัลยาณมิตร ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๔๓ แหล่งอ้างอิงเป็นหลัก แต่นักปฏิบัติ อาศัยประสบการณ์จริงเป็นหลักจึงจะ ถือว่าน่าเชื่อถือมากที่สุด ตำราเป็น เพียงเครื่องยืนยันเท่านั้น หากการที่ ไม่รู้ว่าข้อความในชิ้นส่วนที่แตกหักที เหลือนั้นมาจากคัมภีร์เล่มใด ก็ไม่น่าจะ เป็นปัญหาใหญ่ เพราะการปฏิบัติสม่ำเสมอด้วยวิธีการของ ชาวพุทธ จะทำให้ข้อความเหล่านั้นกระจ่างชัดออกมาเอง ในที่สุด ชิ้นไม้เบิร์ชแต่ละชิ้นที่แตกหักมีเนื้อหาแบ่งออกเป็น ๕ ส่วน ดังนี้ พระสูตรและอรรถกถา - เรื่องราวที่เป็นหลักวิชาและอรรถกถา - คาถา - อวทานและคัมภีร์ที่เกี่ยวข้อง - คำประพันธ์อื่นๆ และคัมภีร์ปกิณกะ พระสูตรและอรรถกถา เปลือกไม้แผ่นที่ ๑๕ มีพระสูตรที่คัดมาจากสังคีติ สูตรพร้อมด้วยอรรถกถาที่ไม่มีชื่อ สังคีติสูตรมีหลายสำนวน เช่น สุตตันตะที่เขียนเป็นบาลีในทีฆนิกาย เขียนเป็นภาษา สันสกฤตพบในเอเชียกลาง และฉบับที่แปลมาจากภาษาจีน ของทีรฆาคม เนื้อหาในเปลือกไม้ชิ้นที่ ๑๕ ที่พบที่แคว้น คันธาระนี้ มีการดำเนินเรื่องตามฉบับทีรฆาคมมากกว่า ฉบับบาลีและสันสกฤต เปลือกไม้ชิ้นที่ ๒๖ และ ๒๙ มีเนื้อหาเกี่ยวกับฌาน ๔ ซึ่งเป็นระดับของสมาธิ มีคำและวลีต่างๆ ที่เหมือนกับคำ และวลีภาษาบาลีในสัลเลขสุตตะ ซึ่งเป็นสุตตันตะ ๑.๘ ของ มัชฌิมนิกาย ในพระไตรปิฎก เปลือกไม้ชิ้นที่ ๑๒ และ ๑๔ มีความสำคัญมาก เพราะตรงกับอังคุตตรนิกายบาลี ๓ แห่ง คือคำสนทนา ระหว่างพระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับโทณพราหมณ์ซึ่ง เหมือนกับจตุกกนิบาต ข้อที่ ๓๖ ของอังคุตตรนิกาย ตาม ด้วยพระพุทธดำรัสสั้นๆ ซึ่งไม่มีในพระบาลี และส่วนที่สาม เป็นประธานทั้งสี่ที่เหมือนกับจตุกกนิบาต ข้อที่ ๑๔ ใน อังคุตตรนิกาย