ข้อความต้นฉบับในหน้า
กดิสทธิ์ที่ผ่านการปลุกเศก
ตามแต่พุทธศาสนิกชนกลุ่ม
นั้นๆ
แต่หากได้ย้อนไปดูในอดีต
แล้วจะพบว่า การสร้าง
พระพิมพ์ในอดีตนั้นเกิดจากความปรารถนาจะมีเครื่องรำลึกถึง
พระพุทธองค์และพระธรรมคำสั่งสอน ดังที่ท่านศาสตราจารย์ฟูเชได้กล่าว
ด้วยความคิดแยบคายว่า จุดเริ่มของการสร้างพระพิมพ์นั้นน่าจะเกิด
จากปัญญาของพวกสัตบุรุษที่เดินทางไปกราบไหว้ สังเวชนียสถาน ๔
ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในประเทศอินเดีย แล้วประสงค์จะได้ของที่
ระลึกถึงสังเวชนียสถานนั้น ซึ่งหมายถึงการรำลึกถึงพระสัมมาสัมพุทธ
เจ้าด้วยจึงได้ทำรูปเคารพขึ้นด้วยการพิมพ์บนแผ่นผ้าบ้าง ด้วยดิน ไม้
งา หรือด้วยแร่บ้าง
สิ่งที่พอจะสรุปได้ว่า ในสมัยโบราณสร้างพระพิมพ์เพื่อ
วัตถุประสงค์อันเป็นกุศลล้วนๆ ก็ด้วยเหตุที่ว่าพระพิมพ์โดยมาก มักมี
คำจารึกธรรมในทำนองเดียวกันว่า
เย ธมฺมา เหตุปปภวา
เดส จ โย นิโรโธ จ
เดส เหด ตถาคโด (อาห)
เอวํ วาที มหาสมโณดิ
.............หาใดเกิดแต่เหตุ พระตถาคตทรงแสดงเหตุของ
ธรรมเหล่านั้น และความดับของธรรมเหล่านั้น พระมหาสมณะมีวาทะ
อย่างนี้.......
พุทธศาสนิกชนที่ศึกษาพุทธประวัติมาแล้ว ย่อมทราบดีว่า ด้วย
ธรรมบทนี้นี่เอง ที่เป็นปฐมบทชักนำให้พระอัครสาวกทั้งสองคือพระสา
รีบุตรและพระโมคคัลลานะสมัยยังเป็นกุลบุตรก้าวเข้าสู่บวรพุทธศาสนา
ดังนั้นเมื่อพระพิมพ์ซึ่งเป็นวัตถุขนาดเล็กและเบา สามารถเคลื่อนย้าย
เปลี่ยนเจ้าของได้ง่าย เท่ากับเป็นอุปกรณ์ช่วยประกาศพุทธวจนะบทนี้
ให้แพร่หลายออกไป จึงเป็นเรื่องน่าคิดว่า นี้เป็นปัญญาของบุคคลใน
สมัยโบราณโดยแท้ที่ได้มองการณ์ไกลถึงการประกาศศาสนาในอนาคต
เพราะข้อธรรมะจะเป็นเครื่องกระตุ้นเตือนให้ผู้พบเห็นเกิดความ
เลื่อมใสศรัทธาและสนใจศึกษาธรรมแห่งองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธ
จุดเริ่มของการสร้าง
พระพิมพ์นั้นน่าจะเกิด
จากปัญญาของพวก
สัตบุรุษที่เดินทางไป
กราบไหว้ สังเวชนีย
สถาน ธ. ของพระ
สัมมาสัมพุทธเจ้าใน
ประเทศอินเดีย
เจ้านั่นเอง
กัลยาณมิตร ๓๙ กันยายน ๒๕๖:๑