ศีล สมาธิ ปัญญา : หน้า 104/134

อาศัยดวงธัมมานุปัส สนาสติปัฏฐาน น้อยเท่าใด ๔๒,๐๐๐ พระธรรมขันธ์ รวมเป็น ศีล สมาธิ ปัญญา แล้วเดิม สรุปเข้าในดวงปัญญานั้นดวงเดียว... ...นี่ตามศีล สมาธิ ปัญญา แล้วก็ เติมธัมมานุปัสสนาในเบื้องต้น และเบื้อง สัมมาญาณ ๔ สัมมาวิมุตติ เป็น ๔ นี่แหละผู้ใดมาตามพร้อมด้วย ธรรม ๕ ประการนี้แล้ว ผู้นั้นจะพบ ปลาย ดวงวิมุตติ วิมุตติญาณทัสสนะ หลักฐานของพระพุทธศาสนาอย่างแน่ นี่ ตาราเขามีอย่างนั้นจริงๆ ค่าในปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย สุตตนิบาตปิฎก ยกข้อ สําคัญขึ้นแสดงว่า ธรรมของพระพุทธเจ้ามี ๕ ประการ มี ๕ นั้นคืออะไร ? คือ ศีล อาศัยดวงธัมมานุปัสสนาสติปัฏฐาน ได้ เห็นดวงศีล ดวงสมาธิ ปัญญา วิมุตติ วิมุตติญาณทัสสนะ หลักนี้เป็นสําคัญนัก ต้องเข้าถึงหลักนี้ให้ได้ หญิงก็ดีชายก็ดี คฤหัสถ์บรรพชิตไม่ว่า ถ้าเข้าถึงหลักนี้ ได้เห็นดวงศีล ดวงสมาธิ ปัญญา วิมุตติ วิมุตติญาณทัสสนะ หลักนี้เป็นสําคัญนัก สมาธิ ปัญญา วิมุตติ วิมุตติญาณทัสสนะ ต้องเข้าถึงหลัก ให้ได้ ตามตำราท่านวางไว้ (อีก) ว่า ไม่ได้ จะไม่ถึงพระพุทธศาสนา...” หญิงก็ดีชายก็ดี คฤหัสถ์บรรพชิต ทสห์เคหิ สมนนาคโต อรหา วิมุจฺจตีดิ พระอรหันต์ องค์นั้นคืออะไร สัมมาทิฏฐิ ไม่ว่า ถ้าเข้าถึง หลักนี้ไม่ได้ จะไม่ถึงพระพุทธ ศาสนา... ผู้ใดมาพร้อมแล้วด้วยองค์ ๑๐ ผู้นั้นเป็น โกม้า - แกใจ การซีกคนให้เป็นคนดีได้อย่าง สัมมาสังกัปโป ๒ สัมมาวาจา ๓ แท้จริงนั้น ต้องซักที่ใจ การซักมา สัมมากัมมันโต ๔ สัมมาวายาโม ๕ อาชาไนยให้เป็นสิ่งคู่ควรพระราชาว่ายาก b สัมมาอาชีโว 5 สัมมาสติ ๗ สัมมาสมาธิ 4 มี 4 แล้ว สัมมาญาณ ๙ สัมมาวิมุตติ 90 มีองค์ ๑๔ อย่างนี้ องค์ ๘ นั้นย่นลงมาเป็นองค์ ๓ สัมมาทิฏฐิ สัมมาสังกัปโป ย่นเข้าเป็น ปัญญา, สัมมาวาจา สัมมากัมมันโต สัมมาอาชีโว ย่นลงเป็นศีล, สัมมาวายาโม สัมมาสติ สัมมาสมาธิ ย่นลงเป็นสมาธิ แล้ว การฝึกใจตนเองให้หยุดนิ่งคู่ควรกับ จิตตนนั้นยากยิ่งกว่า แต่เมื่อหยุดนิ่งได้แล้ว รางวัลแห่งชีวิตอันสูงสุด คือการเข้าถึง พระธรรมกายก็เป็นสิ่งควรคู่แก่เรา ใจหยุดนิ่ง เห็นธรรมกาย ใสสว่าง ใจหยุดนิ่ง เป็นทาง แห่งมรรคผล ใจหยุดนิ่ง ใจยิ่งใส ชื่นกมล ใจหยุดนิ่ง สูตร กคน สุขล้นเอย บรรณานุกรม ๑. พระสูตรและอรรถกถาแปล : มหา มกุฎราชวิทยาลัย, ภัททาลิสูตร มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก ๒. พระธรรมเทศนา พระมงคลเทพมุนี เรื่องการแสดงศีล (สีลุทเทส), พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๘๗ ๓ กัลยาญมิตร ๑๐๐ชันวาคม ๒๕๐๐