ข้อความต้นฉบับในหน้า
คงดึงดูดผู้คนไปดูความอัศจรรย์พันลึกที่แม้ปัจจุบันก็ยังหา
ข้อสรุปมิได้ ปราสาทนครวัดนครธมสิ่งก่อสร้างฝีมือมนุษย์
ที่สำแดงถึงการบ่มตัวจนได้ที่ของพุทธปรัชญากับวัฒนธรรม
ท้องถิ่น รวมทั้งอุทยานประวัติศาสตร์ที่สำคัญและงดงาม
ของไทย ณ ศรีสัชนาลัยและสุโขทัย ที่แม้เวลาจะดื่มเดิน
ล่วงผ่านมาประมาณถึงหนึ่งพันปี แต่กระแสของความงาม
ไออุ่นแห่งคุณความดียังคงส่งความหอมกรุ่นห่อหุ้มปกคลุม
ประวัติดินแดนอันเป็นบ้านเกิดเมืองนอนแห่งตน อย่าง
พร้อมที่จะรักษาความงดงามนั้นไว้ให้ยิ่งยืนนาน
ก็แล้วการจะรักษา จะเข้าถึงและเข้าใจความงาม
อันสุนทรียวิจิตรเช่นปรากฏอยู่ในโบราณสถาน ปูชนียสถาน
ได้นั้นย่อมหมายความว่าผู้คนในปัจจุบันจะต้องหันไปศึกษา
ว่าความงามทางจิตใจของคนโบราณนั้นเป็นกันปานไหน จึง
ได้รังสรรค์สลักเสลาสร้างความวิจิตรได้เช่นนี้ และเพื่อจะ
วันนั้นในอนาคต รอยนิ้วโป้งของเราจะกลายเป็นสัญลักษณ์แห่งความรุ่งโรจน์ทางใจ เป็น
สัญลักษณ์แสดงความยิ่งใหญ่ของความปรารถนาดีต่อมวลมนุษยชาติด้วยความปรารถนา
ที่จะอุ้มชูมนุษย์ทั้งหลายให้พ้นจากภัยอันยิ่งใหญ่คือภัยของการต้องเวียนมาเกิดแล้วกลับตาย
ดินแดนแห่งนั้นอยู่ไม่รู้เสื่อมคลายกระทบใจผู้เข้าไปเยือน ยั่งยืนความดีเพื่อเป็นศรีสมความภาคภูมิใจที่ชนยุคเก่าได้
อย่างสุดที่จะปฏิเสธได้
วางไว้ให้ ชนรุ่นใหม่ย่อมต้องประพฤติตน ประพฤติใจให้
ซากประวัติศาสตร์ ซากปรักหักพัง ปูชนียสถาน ละม้ายคล้ายชนยุคเดิมเพื่อต่อเติมความรุ่งเรืองของวัฒนธรรม
งดงามดังกล่าวเหล่านี้ คือ เหตุการณ์ที่เกิดขึ้น
จากแรงบันดาลใจที่มีต่อผู้คนในอดีต ที่ยัง
ความอัศจรรย์ ความภาคภูมิให้กับผู้มาทีหลัง
เป็นเครื่องยืนยันถึงพลังแห่งจิตใจที่ไหลหลาม
มาก่อกลายเป็นวัฒนธรรมและศิลปกรรมที่
แสดงถึงความเจริญรุ่งเรืองของใจ แสดงถึง
ความศิวิไลซ์ในอุปนิสัยของชนยุคเก่าเหล่านั้น
ที่บันดาลความอยู่ดีกินดีมากระทั่งปัจจุบัน
นี่แหละ ประวัติศาสตร์ที่กำลังทำ
หน้าที่วาดปัจจุบัน เป็นขวัญให้คนสมัยใหม่หัน
มาพิจารณาประวัติชีวิต ประวัติความคิดและ
๖๖ กัลยาณมิตร กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๓