ผลของความโกรธ : หน้า 73/108

ข้อบกพร่องหรือตำหนิของชีวิต มีแตกต่างกันออก ไป มากบ้าง น้อยบ้าง แต่ที่มีเหมือนกันอย่างหนึ่งก็คือ ความเป็นคนชอบโกรธ ความเป็นคนเจ้าอารมณ์ คำพูด แห่งผู้เป็นศัตรูกัน ภิกษุทั้งหลาย บุรุษบุคคลผู้มักโกรธนี้ ถูกความโกรธครอบงำแล้ว โกรธเต็มประดาแล้ว ย่อม ประพฤติชั่วด้วยกาย ประพฤติชั่วด้วยวาจา ประพฤติชั่วด้วยใจ เกี่ยวกับความเป็นคนเจ้าอารมณ์ที่เรามักได้ยินกันจนติดหูก็คือ เขาผู้ถูกความโกรธครอบงำ ครั้นประพฤติชั่วด้วยกายวาจา โกรธคือโง่ โมโหคือบ้า คำพูดนี้เป็นความจริงที่ต้องยอมรับว่า คนเราหากมีอารมณ์โกรธอารมณ์เจ้าโทสะขึ้นเมื่อใดก็จะมีการ กระทำคำพูดเหมือนคนโง่เกิดขึ้นเมื่อนั้น ดังจะเห็นได้ว่ามี การฆ่ากันตายเป็นประจำเพราะอารมณ์โกรธเพียงชั่ววูบ ความโกรธเกิดขึ้นเมื่อใด ย่อมเป็นเหมือนไฟที่เผาผู้โกรธ และเผาบุคคลรอบข้างไปด้วย และหากไม่ปรับปรุงย่อมเป็น สาเหตุแห่งการทำกรรมชั่วความไม่ดีทั้งหลายอีกมากมาย สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสโทษที่จะได้รับ จากความเป็นคนเจ้าโทสะเอาไว้ว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมที่ศัตรูปรารถนาให้มี แก่ผู้เป็นศัตรูกัน) ที่ศัตรูพึงทำ ให้แก่ผู้เป็นศัตรูกัน) ๗ ประการนี้ ย่อมมาถึงคนมักโกรธ จะเป็นสตรีหรือบุรุษก็ตาม ธรรม ๗ ประการ คืออะไรบ้าง ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ศัตรูในโลกนี้ ย่อมปรารถนา อย่างนี้ต่อผู้เป็นศัตรูกันว่า เออน่ะ ขอให้มันเป็นคนมี ผิวพรรณทรามเถิด ดังนี้ ข้อนั้นเป็นเพราะเหตุอะไร ภิกษุ ทั้งหลาย ศัตรูย่อมไม่ยินดีด้วยความมีผิวพรรณงามแห่งผู้ เป็นศัตรูกัน ภิกษุทั้งหลาย บุรุษบุคคลผู้มักโกรธนี้ ถูกความ โกรธครอบงำแล้ว โกรธเต็มประดาแล้ว ถึงเขาจะเป็นผู้อาบ น้ำแล้วอย่างดี ลูบไล้กายอย่างดี ตัดแต่งผมและหนวด นุ่งห่มผ้าขาวสะอาดก็ตามเถิด ถึงกระนั้นเขาผู้ถูกความ โกรธครอบงำ ก็เป็นคนมีผิวพรรณทรามอยู่นั่นเอง นี้ภิกษุ ทั้งหลาย ธรรมที่ศัตรูปรารถนาให้มีแก่ผู้เป็นศัตรูกัน) ที่ ศัตรูจึงทำให้แก่ผู้เป็นศัตรูกัน) ประการต้นย่อมมาถึงคนมัก โกรธ จะเป็นสตรีหรือบุรุษก็ตาม อีกข้อหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ศัตรูย่อมปรารถนา อย่างนี้ต่อผู้เป็นศัตรูกันว่า เออน่ะ ขอให้มันนอนเป็นทุกข์เถิด ฯลฯ ขอให้มันเป็นคนอัตคัดเถิด ฯลฯ ขอให้มันเป็นคนไม่มี โภคะเถิด ฯลฯ ขอให้มันเป็นคนไม่มียศเถิด ฯลฯ ขอให้มัน เป็นคนไม่มีมิตรเถิด ฯลฯ เพราะกายแตกตายไป ขอให้มัน อย่าได้เข้าถึงสุคติโลกสวรรค์เลย ดังนี้ ข้อนั้นเป็นเพราะเหตุ อะไร ภิกษุทั้งหลาย ศัตรูย่อมไม่ยินดีด้วยความไปสู่สุคติ ใจแล้ว เพราะกายแตกตายไป ย่อมเข้าถึงอบายทุคติ วินิบาตนรก ชาติหน้า สรุปผลอันจะต้องได้รับเนื่องจากเป็นคนเจ้าโทสะก็คือ จะเป็นคนมีผิวพรรณไม่ผ่องใสทั้งในชาตินี้และ 9). ๒. นอนเป็นทุกข์ คือ จะนอนก็นอนหลับยาก นอนหลับแล้วก็ฝันร้าย หรือหลับแล้วก็หลับไม่สนิท ๓. เป็นคนอัตคัด คือเป็นคนที่ไม่สะดวกในการใช้ สมบัติตามฐานะตนเอง ๔. เป็นคนไม่มีโภคะ ๕. เป็นคนไม่มีเกียรติ ไม่มีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ให้คนอื่นยอมรับ ๖. เป็นคนไม่มีมิตร ๗. เมื่อแตกกายทำลายขันธ์ ก็ไปเสวยวิบากกรรม ของความเป็นคนเจ้าโทสะอยู่ในนรก เนื่องจากผู้โกรธก่อนเปรียบเสมือนไฟที่ลุกไหม้ขึ้น ถือได้ว่าเป็นอันตรายต่อบุคคลที่อยู่ใกล้ ฉะนั้น ใครที่โกรธ ตอบผู้ที่โกรธก่อน จึงเหมือนเชื้อเพลิงอย่างดีนี่เอง ซึ่งถ้ามี ผู้โกรธตอบความหายนะความไม่ดีทั้งหลายก็จะเกิดตามมา อีกมากมายเช่นกัน องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรง เห็นความสำคัญข้อนี้จึงทรงตรัสเตือนว่า ผู้ใดโกรธตอบผู้ที่โกรธก่อนเพราะเหตุที่โกรธตอบนั้น ผู้นั้นย่อมกลับเลวกว่าผู้ที่โกรธก่อนนั้นเสียอีก ผู้ไม่โกรธ กัลยาณมิตร สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๔๓ ๗๑