การสนทนาเกี่ยวกับขันธ์ 5 และทุกข์ : หน้า 96/108

สนทนาธรรมยามว่าง ดวงธรรม Dukkha or Suffering as Created by Conditioned States ทุกข์เกิดจากปัจจัยปรุงแต่ง Sam : What would you like to talk about today, John? John : Last time you said if we understood the concept of the Five Aggregates well, we would understand the third form of Dukkha or suffering. Sam : OK, so, the Five Aggregates it is. Do you remember the third form of Dukkha? John : I think so, it's Dukkha as suffering created by conditioned states. It has something to do with attachment and the Five Aggregates. Sam : That's right, now let's discuss the Five Aggregates. In Buddhism, a being' or 'I' is a combination of ever - changing psychophysical constituents or aggregates which are: 1) form, 2) feelings, 3) perceptions, 4) mental formations, 5) consciousness. John : Could you say, the Five Aggregates are the conditioned elements of existence creating a 'being' or '1'?" Sam : Yes, that's a good definition. These forms of attachments are known as the Aggregates of Clinging. John : And attachment means suffering. Sam : Right, attachment means suffering, Let's talk about the first aggregate--the Aggregate of Form. It is our physical form which consists of the Four Great Elements : earth, water, fire or heat, and wind. Our physical form has five inner sense spheres made up of eyes, ears, nose, tongue and body surface. And five outer sense spheres comprised of sight, sound, smell, taste and touch. John : Are you saying that our senses get attached to the things we see, smell, and taste? I know about that one, sometimes, I get a taste for ice cream and I'll think about it for a long time until I satisfy that craving and have a big dish of ice cream! Sam : A delicious example, these faculties are stimulated by objects in the external world. John : Sure, the eyes correspond with visible objects, ๙๔ | กัลยาณมิตร สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๔๓ แซม : วันนี้คุณอยากคุยเรื่องอะไรครับ? จอห์น จอห์น : เมื่อคราวที่แล้วคุณพูดว่า ถ้าเราเข้าใจเรื่องขันธ์ ๕ ดี เราก็จะเข้าใจเรื่องทุกข์ประการที่ ๓ แซม : ตกลง m 3 งั้นก็คุยเรื่องขันธ์ ๕ คุณยังจำเรื่องทุกข์ประการที่ n ได้ไหมครับ? จอห์น : คิดว่าได้นะครับ ทุกข์ประการที่ ๓ คือ ทุกข์อันเกิดจาก ปัจจัยปรุงแต่ง เป็นเรื่องของการยึดมั่นถือมั่นในขันธ์ ๕ แชม : ถูกแล้วครับ งั้นก็พูดเรื่องขันธ์ ๕ กันเลย ในพระพุทธ ศาสนา “สัตว์” หรือ “ฉัน” นั้นคือองค์ประกอบของกายและ ใจ(นามรูป) ที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา ซึ่งประกอบด้วย ๑) รูป ๒) เวทนา ๓) สัญญา ๔) สังขาร ๕) วิญญาณ จอห์น : หมายความว่า “ขันธ์ ๕ คือ ธาตุแห่งชีวิต ที่ปรุงแต่งให้ เกิด “สัตว์” หรือ “ฉัน” ใช่ไหมครับ?” แซม : ครับ เป็นคำจำกัดความที่ดี รูปแบบของการยึดมั่นถือ มั่นนี้ ก็คือ อุปาทานขันธ์นั่นเอง จอห์น : และการยึดมั่นถือมั่นนี้ก็หมายถึงทุกข์ แซม : ถูกต้องครับ การยึดมั่นถือมั่นย่อมหมายถึงทุกข์ ขอพูด ถึงขันธ์ประการแรกนะครับ คือ รูปขันธ์ รูปขันธ์ก็คือร่างกาย ของเราซึ่งประกอบด้วยมหาภูตรูป ๔ คือ ดิน น้ำ ไฟ หรือความร้อน และลม ร่างกายของเรามีอายตนะภายใน ๕ อย่าง คือ ตา หู จมูก ลิ้น และผิวกาย และมีอายตนะ ภายนอก ๕ อย่าง คือ สิ่งที่เห็น(รูป) เสียง กลิ่น รส และสัมผัส จอห์น : คุณกำลังพูดว่าอายตนะของเรายึดติดอยู่กับสิ่งที่เราเห็นได้ กลิ่น ได้ลิ้มรส ใช่ไหมครับ? ผมก็มีอยู่เรื่องหนึ่ง บางทีผม อยากกินไอศกรีม ผมก็เฝ้าคิดถึงมันอยู่ตลอดเวลา จนกระทั่งได้สนองความอยากด้วยไอศกรีมถ้วยใหญ่ แซม : นั่นเป็นตัวอย่างของการติดรสอร่อย อายตนะภายในเหล่า นี้จะถูกเร้าด้วยวัตถุภายนอก จอห์น : ใช่ครับ ตาก็ถูกเร้าด้วยรูป หูด้วยเสียง จมูกด้วยกลิ่น ลิ้น