คัมภีร์มิลินทปัญหา: ปริศนาเรื่องกำเนิดและพัฒนาการ : หน้า 3/42

ธรรมะธาร วาสนาวิชาเภาพทางพระพุทธศาสนา ปีที่ 5 ฉบับที่ 2 (ฉบับรวมเล่มที่ 9) ปี 2562 คัมภีร์มิลินทปัญหา: ปริศนาเรื่องกำเนิดและพัฒนาการ เนาวรัตน์ พันธิวาโล บทคัดย่อ คัมภีร์มิลินทปัญหาเป็นคัมภีร์ที่รวบรวมการถามและตอบปัญหา สำคัญในพระพุทธศาสนาเอาไว้เป็นจำนวนมาก แต่ประเด็นที่มาของ คัมภีร์มิลินทปัญหายังคงเป็นปริศนาให้กถกเถียงกันว่า เกิดขึ้นในยุคไหน และใครเป็นผู้แต่ง วัตถุประสงค์การศึกษาในบทความนี้คือ ศึกษาที่มาของคัมภีร์มิลินทปัญหา ผลการศึกษาพบว่าแนวคิดการกำเนิดคัมภีร์มิลินทปัญหา ถูกแบ่งออกเป็น 2 ช่วงใหญ่ๆ คือ ช่วงที่ 1 เรียกว่ามิลินทปัญหาก่อนต้น (กัณฑ์ที่ 1-3) เชื่อว่าเกิดจาก 2 แนวคิดหลักคือ 1) แนวคิดที่สนับสนุนว่า คัมภีร์นี้เกิดมาจากวัฒนธรรมทิกิและจรณาด้วยภาษากรีก และ 2) กลุ่มที่สนับสนุนว่ามาจากวัฒนธรรมอินเดีย และเชื่อว่าคัมภีร์กฐินา ด้วยภาษาท้องถิ่นคือ ภาษาปรากฏุหรือสัมสกฤตในภูมิภาคตะวันตก ดิษญเหนือของอินเดีย ผู้เขียนสนับสนุนว่า การที่รูปแบบและโครงสร้าง ของคัมภีร์มิลินทปัญหามีความคล้ายคลึงกับรูปแบบพิธีกรรมการสนทนาของอินเดียในราวนั้น ได้เกิดขึ้นจากการผสมผสานระหว่างวัฒนธรรม