ความเข้าใจในวิชา 8 และพระพุทธคุณ 9 : หน้า 52/62

อภิวิจิษฐาณ พิพฺโชติญาณ ปจฺโจติญาณ บุพเพนิวาสา-นุสติญาณ ทิพยจักฺขุญาณ และอาสวักขยญาณ เป็นเครื่องประดับวิชา 8 ทั้งหลายเหล่านี้ ความมงดงามอันวิษิษแห่งกายธรรมของพระมหามุนีเข้า ถึงแล้วในท่ามกลางแห่งคุณเหล่านี้ ซึ่ง ประโยคสุดท้าย คือ "มุนิมมุทเทวสิสา คุณฺชญเปฑา (ความงามอันวิษิษแห่งกายธรรมของพระมหามุนีเข้า ถึงแล้วในท่ามกลางแห่งคุณเหล่านี้) เป็นความเห็นเฉพาะ เพราะเป็นประโยคที่แสดงให้เห็นชัดเจนว่า ผู้แต่งคัมภีร์ตรารักขาอรรถกถาเข้าใจว่า วิชชา 8 ซึ่งเป็นองค์ประกอบ ส่วนหนึ่งของพระพุทธเจ้า 9 ประกอบเป็นคุณของพระธรรมกายของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า หรืออื่นกันหนึ่งก็ คือ พระพุทธคุณทั้ง 9 ประการ เป็นคุณของพระธรรมกายของพระสัมมาสัมพุทธเจ้านั้นเอง แม้ว่ามีความเช่นนี้ไม่ได้บันทึกในพระไตรปิฎกและอรรถกถาโดยตรง แต่จากการศึกษา ถึงความเชื่อมโยงของหลักธรรมแสดงให้เห็นชัดเจนว่า ความเข้าใจของพระอรรถาจารย์ถูกต้องตรงตามที่มีบันทึกไว้ในอรรถกถามีวิจารณ์ปรากฏ ตัวอย่างอธิบายที่เห็นได้ชัดเจนที่แสดงว่า พระพุทธคุณ 9 ประกอบเป็นคุณของพระธรรมกาย คือคำว่า "ความ" คัมภีร์สมณปาสาทิกา อรรถกถาพระวินัย แสดงความหมายดังนี้ ภาคควาโค ภควโตโล ภควโคโล อนาสาโ ภควาสุษ ปาปกา ธมามา ภาวา เตน วุตจิตติ ฯ ภาคคุถายตาย จสุตฺ สตปญฺญู.อญฺญาเรสุ รูปายสมุปฺปติ ธิทตา โทติ ภควโทสตาย ธมมกายสมุปฺปติ ฯ พระองค์ตรงค์หากจะได้แล้ว ทรงหักไหล่แล้วแล้ว ทรงหักโมะได้แล้ว หอสาระมีได้ ธรรมอั้นเป็นนับทั้งหลาย