ความสำรวมในชีวิต : หน้า 16/132

จะให้ตรงต่อมรรคผลนิพหานทีเดียว ถ้าแม้ว่าปราศจาก ความสำรวมระวังแล้ว จะไปสู่มรรคยลนิพพานไม่ได้ ต้อง เวียนว่ายตายเกิดอยู่ในกามภพ รูปภพ อรูปภพ ไม่รู้จักจบ ซักแล้ว ต้องเวียนว่ายช้องชัดอยู่ในวัฏฏะทั้งสาม คือ วีปากวัฏฏ กรรมวัฏฏ กิเลสวัฏฏ ต้นจากวัฏฏะไปไม่ใต้ เป็นอุบาสกดีอุบาสิกาก็เป็นอุบาสิกา ดี เพราะความสำรวมเสียได้ ผู้สำรวมได้ ไม่ได้เป็นไฉน ผู้ เห็นตามอารมณ์ที่งามอยู่ รูปก็น่า จะชอบใจน่าปลื้มใจน่าปิติน่าเลื่อม ใส่ไปเพลินในรูปเสียแล้ว เสียงเป็น ที่ชอบใจ ก็ชอบใจในเสียง เสียงอัน น่าปลื้มอกปลื้มใจเบิกบานสำราญใจ ร่าเริงบันเทิงใจ ไปเพลินในเสียง เสียแล้วกลิ่นหอมเป็นที่นิยมชมชอบ ประกอบด้วยความเอิบอาบปลื้มปีติ ปลาบปลื้มในใจด้วยกันทั้งนั้นเข้าไป อยู่แล้ว ไปกระทบลมเข้าจากทิศทั้ง ชิวหาย สิวโว สำรวมลิ้นได้ ยัง ประโยชน์ให้สำเร็จ กาเยน สิวโร สาธุ สำรวมกายได้ ยังประโยชน์ให้ สำเร็จ สาธุ วาจาย สิวโร สำรวม วาจาได้ ยังประโยชน์ให้สำเร็จ มน สา สิวโร สาธุ สำรวมใจได้ ยัง ประโยชน์ให้สำเร็จ สาธุ สพฺพตฺถ สี่พิศแต่อย่างใดอย่างหนึ่ง ก็โค่นล้ม ลงไปง่าย ๆ เพราะมันใกล้จะล้มอยู่ แล้วนั้น อันนั้นเหมือนกัน อสุภา นุปสฺสิ วิหรนฺต์ อินทุริเยสุ สุสวุฒิ โภชนมุทิ มตฺตสทฺธ์อารทฺธวีริย์ ต๋ เว นปฺปสหสิ มาโร วาโต เส ปพพ มารย่อมรังควานบุคคลนั้น สิวโร สำรวมในทวารทั้งหกนั้นได้ ยังประโยชน์ให้สำเร็จ สพฺพทุกขา ไม่ได้เพราะสำรวม เพราะเห็นตาม อารมณ์อันไม่งามอยู่ อสุภานุปสฺส ปมุจจติย่อมหลุดพ้นจากทุกข์ทั้งปวง เห็นตามอารมณ์อันไม่งามอยู่สำรวม ได้ด้วยประการดังนี้ นี้เนื้อคว นี้เนื้อความของ แล้วในอินทรีย์ทั้งหลายรู้จักประมาณ พระบาลีคลี่ความเป็นสยามภาษาได้ ในโภชนะเครื่องใช้สอยกินอยู่บริโภค ความเพียงเท่านี้ มีศรัทธา ปรารภความเพียรไม่คลาด ต่อจากนี้จะได้อรรถาธิบาย เพลินในกลิ่นเสียแล้ว รสเป็นที่ชอบ ใจ ปลื้มปีติในรสนั้น ชอบเพลิดเพลิน ในรสนั้นๆ เข้าไปเพลินในรสนั้นๆ เสียแล้ว สัมผัสเป็นที่ชอบใจ ร่าเริง บันเทิงใจ ไม่อยากทิ้งไม่อยากขข้าง ไม่อยากห่างไป เหมือนนกกระเรียน ตกเชือกตม เพลินอยู่ในสัมผัส นั้น ทิ้งสัมผัสไม่ได้ เพลิดเพลินในสัมผัส เสียแล้ว รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส นี่เรียกว่า โผฏฐัพพะ อารมณ์ที่เกิด กับใจ นอนครึ่งคืนค่อนคืนไม่หลับ เพลิดเพลินอารมณ์ที่ล่วงไปเสียแล้ว คราวนั้นๆ เพลิดเพลินนึกถึงอารมณ์ ก็เพลินไปในเรื่องอารมณ์นั้นๆ อา เคลื่อน นั้นแหละมารรังควานไม่ได้ ขยายความในสังวรคาถาเป็นลำดับๆ รมณ์ในปัจจุบันและก็เพลิดเพลิน เหมือนลมนั้นแหละ มารรังควาน ไป เพราะว่าเป็นภิกษุก็ดี สามเณร ไม่ได้ เหมือนลมซึ่งจะพัดภูเขาอัน ก็ดี อุบาสกก็ดี อุบาสิกาก็ดี เมื่อไม่ ล้วนแล้วด้วยหินให้สะเทือนไม่ได้ สาธุ ฉันนั้นนั้นแหละ จกฺขุนา | สิวโร สำรวมนัยน์ตาได้ ยังประโยชน์ให้ สำเร็จ สาธุ โสเตน สํวโร สำรวม หูใต้ เป็นประโยชน์ ยังประโยชน์ให้ สำเร็จ มาเนน สิวโร สาธุ สํารวม จมูกได้ ยังประโยชน์ให้สำเร็จ สาธุ มีความสำรวมแล้ว จะเป็นภิกษุที่ดี ไม่ได้ หรือจะเป็นสามเณรที่ดีก็ไม่ได้ หรือจะเป็นอุบาสกที่ดีก็ไม่ได้ เป็น อุบาสิกาที่ดีก็ไม่ได้ เพราะปราศจาก ความสำรวม ถ้าว่าสำรวมไม่ได้เสีย แล้ว ก็เป็นคนดี ภิกษุก็เป็นภิกษุดี สามเณรก็เป็นสามเณรดี อุบาสกก็ กัลยาณมิตร ๑๔ ตุลาคม ๒๕๔๐ เหมือนกัน จะพบอารมณ์ต่อไปช้าง หน้า เรี่ยมทีเดียว จะพบอารมณ์ต่อ ไปข้างหน้าเพลิดเพลินอีกเหมือนกัน ถ้าไปเพลิดเพลินอารมณ์ดังนั้นได้ชื่อ ว่าสำรวมไม่ได้ เมื่อสำรวมไม่ได้เช่นนี้ เรียกว่าเพลิดเพลินยินดีในอารมณ์ ที่ชอบใจหลงใหลในอารมณ์ที่ชอบใจ คลั่งไคล้ในอารมณ์ที่ชอบใจ รำเริง บันเทิงใจในอารมณ์ที่ชอบใจ เมื่อ