ความหมายของคำว่า 'คุณ' : หน้า 22/132

ตู้มีความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา จักแสดาคาม ลำดับพระบาลีที่ยกไว้ล้างต้นเริ่มแต่ว่าอิดโลกควา ไปจนจบ แต่การแสดงจะหนักไปในทางปฏิบัติ เพื่อ มุ่งประโยชน์แก่ผู้ปฏิบัติเป็นล้วนใหญ่ คำว่า “ปสาทะ” ในความหมายแรก แปลว่า ความ เลื่อมใส คือ ใจมันเลื่อมไม่ขรุขระ แล้วก็เสื่อมมากจนใจมันใส “ปสาทะ” ในความหมายที่สอง แปลว่า ความผ่องใส ความเบิกบาน ใส คือ แสงสว่างทะลุได้ ถ้ามันทึบแสงก็ ทะลุไม่ได้ วิเคราะห์ตามต้อยคำ ในพระบาลีนี้แล้ว หมายความว่า ความดี ความงาม ที่ควรทอดทน เคารหบูชา คำว่า "คุณ" หลวงพ่อท่านบอกชัดว่า หมายความว่า ความดี ความงาม ที่ควรเทอดทูน ควรเคารพบูชา แต่ว่า ในปัจจุบัน เราใช้คำว่า คุณ กันใน ๒ ความหมายคือ ๑. หมายถึง ความดี ความงาม อย่างที่หลวงพ่อ ท่านว่ามา ๒. หมายถึงคุณประโยชน์ เพราะฉะนั้นถ้าเราเรียก คุณ ก ก็หมายความว่า นาย พูดง่ายๆ อย่างภาษาชาวบ้านก็คือ เมื่อฟังเทศน์แล้ว ก เป็นผู้ที่มีความดี ความงาม และเป็นผู้มีคุณประโยชน์ จะทำให้ใจมันหายขรุขระ เลื่อมแล้วก็ใส ไม่ขุ่นมัว เท่ากับ ต่อตัวเอง แล้วก็เป็นประโยชน์ต่อสังคม ไม่ใช่คนเลวร้ายที่ ท่านได้บอกว่า ขอให้ได้ตั้งใจฟังพระพุทธคุณ พระธรรมคุณ ไหนแต่ว่าถ้าใครที่เราไม่แน่ใจว่าเขาจะเป็นคนดีหรือคนเลว พระสังฆคุณ รับรองใจของเราจะทั้งเลื่อมทั้งใสทีเดียว ใจ มีคุณความดีหรือไม่ เราไม่รู้ เราไม่มั่นใจ ก็จะเรียกแต่ชื่อ ทั้งเลื่อมทั้งใสหมายความว่าอย่างไร ก็ต้องบอกว่า ของเขาโดยตรง หรือถ้าจะมีค่าน่าหน้าก็เพียงแสดงเพศ เช่น ธรรมดาใจของคนเรามันเป็นดวงกลมๆ เหมือนอย่างกับ นาย ก นาง ข แต่ว่าถ้าแน่ใจว่าคนๆ นั้นเป็นคนเลวล่ะก็ ดวงแก้ว ดวงจันทร์ หรือดวงดาว แต่ใจของคนบางคน มันขรุขระ แล้วก็ขุ่นมัว ด้วยอำนาจความโลภ ความโกรธ ความหลง เหมือนกับลูกฟุตบอลจมโคลนหรือเหมือนกับ ดวงแก้วตกโคลน มันเพื่อนๆ มันขรุขระ ขุ่นมัว แต่ เพราะได้ยินคุณของพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ที่มี มากมายมหาศาล มีฤทธิ์ถึงกับทำให้ใจที่ขรุขระ หายขรุขระ เปลี่ยนเป็นเลื่อมได้เลย เหมือนกับลูกบอลหรือลูกแก้วที่ ล้างจนสะอาด นอกจากเลื่อมเป็นมันแล้ว ยังใสอีกด้วย ใสเหมือนแก้ว เหมือนเพชรที่เจียระไนแล้ว แสดงว่าใจมีคุณ ภาพขึ้นมาทันที เท่ากับหลวงพ่อวัดปากน้ำได้บอกอานิสงส์ คือ ผลดีของการฟังธรรมไว้ตั้งแต่ต้นเลยว่า ถ้าใครฟังจน รู้เรื่องราว คุณของพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ สติ ปัญญาจะรุ่งเรือง ใจจะทั้งผ่อง ทั้งใส ทั้งเลื่อมทั้งใส ใส เหมือนแก้วเหมือนเพชร มีประสิทธิภาพที่จะคิดในทาง สร้างสรรค์ คิดในสิ่งที่ดีงาม มีความสามารถที่จะเข้าใจ ธรรมะที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น และสามารถที่จะคิดสร้างสรรค์สิ่งที่ดี งามยิ่งๆ ขึ้นไปอีก ซึ่งจะเป็นผลให้เกิดคำพูดที่ดีและการ กระทำที่ดีต่อไป "คำว่า "คุณ" ในที่นี้หมายความว่ากระไร เมื่อ วารสารกัลยาณมิตร ๒๐ กุมภาพนธ์ ๒๕๔๑ แน่นอนเลย คำว่า คุณ เขาก็ไม่ใช้แล้ว แค่คำบอกเพศ เป็นหญิงเป็นชายก็ยังสูงเกินไปเสียแล้วสำหรับคนพรรค์นั้น เขาก็อาจจะเรียก ไอ้ กข หรือ นักโทษชาย ก นัก โทษหญิง ข ก็ได้ หลวงพ่อวัดปากน้ำท่านบอกว่าคุณ หรือ "ความตีความงามของพระพุทธเจ้า ๓ ประการ ของ หระสรรม 5 ประการ ของอริยสงฆ์ ๙ ประการ ดาม ที่ปรากฏในพระบาลีนี้ วักได้แสดงแต่ละประการเป็น ลำดับไปเริ่มต้นหระพุทธคุณก่อน ซึ่งตั้งต้นด้วย อรห ดลอดฯนฯบล้งมคุณ แล้วก็ได้อรรถาธิบายต่อไปว่า "สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าของเราที่พระเกียรติคุณ เพื่องพีฯนเป็นที่คารพดักการะของมวลเทวดา อินทร์ พรหม และมนุษย์มาจนตราบเท่าทุกวันนี้มให้เพราะ เหตุที่พระองค์เป็นกษัตริย์ แดเป็นเพราะเหตุลื่น เหตุ ลื่นลืออะไร ก็ติอเหตุที่พระองค์สละราชสมบัติออก บรรพชา ประกอบพระมหาวิริยะความเพียรดันแรงกล้า านได้บรรลุพระโพสิญาณ ณ ควงได้พระศรีมหาโพธิ์