คุณสมบัติและจุดมุ่งหมายของศีล : หน้า 19/139

ศีล มาจาก คำว่า สิระ แปลว่า ยอด ศีล มาจาก คำว่า สีละ แปลว่า ปกติ ศีล มาจาก คำว่า สีตะละ แปลว่า เย็น ศีล มาจาก คำว่า สิวะ แปลว่า ปลอดโปร่ง โดยคำแปลของ ศีล แล้ว จะเห็นว่า ทั้งหมดนี้ คือ คุณสมบัติของ ศีล ใครก็ตามที่รักษาศีลได้ดีแล้ว เขาย่อมมี คุณสมบัติเหล่านี้เกิดขึ้นในตัว คือ G). ได้ชื่อว่ายอดคน เพราะความเป็นยอดคน หาขึ้นอยู่กับการมีทรัพย์สิน อำนาจ ความรู้และความ สามารถที่โดดเด่นกว่าผู้อื่นไม่ แต่อยู่ที่ ๒. จุดมุ่งหมายในการรักษาศีล พระเดชพระคุณหลวงพ่อวัดปากน้ำได้อธิบายใน ขั้นต้นว่า ใครก็ตามถ้าสามารถควบคุมตนเอง ด้วยการ ทำความบริสุทธิ์กาย บริสุทธิ์วาจาให้เกิดขึ้นได้เมื่อไร ศีลจะเกิดขึ้นมาในตัวของบุคคลนั้นทันที ไม่ว่าเขาจะ เห็นหรือไม่เห็นก็ตาม และยิ่งไปกว่านั้น ถ้าใครทำความ บริสุทธิ์เจตนา คือ ทำหรือควบคุมความคิดความอ่าน ทางใจให้บริสุทธิ์ผ่องแผ้วไม่มีราศีให้เกิดขึ้นได้ เขาย่อม มี “กัลยาณศีล” เกิดขึ้นในตัว ซึ่งกัลยาณศีลนั้น เป็นศีล ที่พระอริยเจ้าชอบใจ เป็นศีลอันพระอริยเจ้าทั้งหลาย ความสามารถในการควบคุมตัวเองได้ ศีลเป็นเรื่องลึกซึ้ง เรา 44 จนกระทั่งมี างมศล ๒. ได้ชื่อว่ามีปกติของคน เพราะปกติของคนย่อมรักชีวิตของตน และเห็นคุณค่าของชีวิตคนอื่น ไม่ สรรเสริญแล้ว และเป็นทางไปพระ นิพพานของเหล่าพระพุทธเจ้า รู้จักเพียงระดับตื้นเผิน ทั้งหลายและพระอรหันต์สาวกทั้งปวง เกินไป คือมักจะรู้เพียงว่า ศีล เป็นจุดเริ่มต้นของ ปรารถนาจะเบียดเบียนต่อกัน เมื่อมี ความสะอาดกาย วาจา ใจ ความคิดเช่นนี้ จึงยินดีในการรักษาศีล ของมนุษย์ทุกคนเท่านั้น อันเป็นหนทางไปสู่ความเป็นปกติของ คนที่สมบูรณ์ ๓. ได้ชื่อว่า มีชีวิตที่ร่มเย็น เพราะเมื่อไม่ ปรารถนาจะเบียดเบียนทั้งตนเองและใครแล้ว ย่อมมี ความอยู่เย็นเป็นสุขทั้งกายทั้งใจ ผู้ที่อยู่ใกล้ก็เกิดความ ปลอดภัยและรู้สึกร่มเย็นไปด้วย ๔. ได้ชื่อว่า มีจิตใจที่ปลอดโปร่ง เพราะจิตใจ ไม่ว่าจะนึกถึงการกระทำของตนเรื่องใด ก็ว่างเปล่าจาก สิ่งมีโทษ ว่างเปล่าจากสิ่งที่เดือดร้อนกังวลใจ ปราศจาก การผูกเวรภัยกับใครทั้งหลาย ชีวิตจึงได้รับความ ปลอดโปร่งปลอดภัย เพราะฉะนั้น โดยสรุป ศีลในภาคปริยัติ คือ ธรรมที่ทำให้เป็นยอดคน เป็นบ่อเกิดแห่งความเป็น มนุษย์ที่สมบูรณ์ มีชีวิตที่สงบร่มเย็น และมีจิตใจที่ ปลอดโปร่งไร้กังวลตลอดไป เพราะฉะนั้น จุดมุ่งหมาย สําคัญของการรักษาศีลหรือศีลในภาค ปริยัติ คือ การทําความบริสุทธิ์ให้เกิด ขึ้นทั้งกาย วาจา ใจ ด้วยการควบคุม การกระทำทางกาย คำพูด และความ คิดให้ดี ไม่เป็นไปเพื่อการเบียดเบียน กัลยาณมิตร ๑๗ กรกฎาคม ๒๕๔๒