อานุภาพของพุทธภาษิต : หน้า 55/139

ปัญญาเกิดก็สามารถแยกแยะถูกผิด ดีชั่ว บุญบาป โอกาสที่จะพลั้งพลาดไปทำชั่ว ทำบาป ที่ร้ายแรง จนกระทั่งปิดสวรรค์ ปิดหนทางพระนิพพานก็น้อยลงไป ประการที่ ๒ การบังเกิดของพุทธภาษิตของ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าไม่ใช่ของง่าย เพราะทุกๆ ตัว อักษรในถ้อยคำของพระสัมมาสัมพุทธเจ้านั้น พระ พุทธองค์ต้องทรงเอาชีวิตเข้าแลกกับการพิสูจน์ค้นคว้า เพื่อให้ได้มาซึ่งความจริงอันบริสุทธิ์ถูกต้องตามธรรมชาติ ซึ่งใช้ระยะเวลายาวนานนับอสงไขยภพนับอสงไขยชาติ ไม่ถ้วน จนกระทั่งพระพุทธองค์ทรงตรัสรู้อนุตรสัมมา นั่นหมายความว่า ทุกตัวอักษร ขี่ช้างจับตั๊กแตน สัมโพธิญาณ พุทธสุภาษิตของพระองค์จึงได้ถือกำเนิด พาลภายนอก ส่วนอีกระดับหนึ่ง คือ ไม่คบพาลภายใน ขึ้นมาในโลกใบนี้ ตนเอง ซึ่งหมายถึงการไม่คบกับความโลภ ความโกรธ ความหลงที่มีในใจ ซึ่งทำได้ แห่งพระสัทธรรม คือ ถ้อยคำที่แลกมาด้วย ความทรงคุณค่าที่ สมบูรณ์เมื่อไร ก็ไปนิพพานเมื่อนั้น ชีวิตของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เปล่งประกายเหนือ เพราะฉะนั้น ทุกถ้อยคำของพระพุทธ ดังนั้น หากใครก็ตามที่ได้ยินได้ฟัง พุทธภาษิตที่มีที่มาดังกล่าวนี้ แล้วศึกษา ความหมายในพุทธภาษิตให้ซาบซึ้ง ให้ ความทรงคุณค่าใดๆ ทั้งมวลก็คือ พุทธ องค์จึงไม่ใช่คำพูดเพ้อเจ้อไม่ว่าจะสั้นหรือยาว จะมากหรือน้อย ล้วนแต่มีผลต่อการปราบ กิเลสในใจให้สิ้นเชื้อไม่เหลือเศษจนหมด ถ่องแท้ อีกทั้งนำไปปฏิบัติตามได้อย่างถูก ภาษิตที่รวมอยู่ใน กิเลสไปนิพพาน สุภาษิตไทย คติสอนใจของผู้ฟัง ไม่ให้ตกเป็นทาสอยู่ใน อำนาจของกิเลสทั้งน้อยใหญ่ แต่ให้ใจของผู้ ฟังตกอยู่ในกุศลธรรมอันดีงามอยู่เสมอ เหตุผลที่แสดงให้เห็นถึงอานุภาพของพุทธ ต้องตามพุทธประสงค์แล้ว ก็จะเป็นการ สุภาษิตไทย จนบาง ด้วยเหตุนี้ถ้อยคำของพระพุทธองค์จึง ช่วยย่นระยะเวลา ช่วยย่นระยะทางให้เข้า ท่านคิดว่านั่นคือ เป็น วาจาสุภาษิต หมายถึง ถ้อยคำที่เป็น ใกล้การหลุดพ้นจากการเวียนว่ายตายเกิด ในวัฏสงสาร และการไปถึงที่สุดแห่งธรรม ได้เร็วขึ้นอย่างหลายภพหลายชาติเลยทีเดียว ประการที่ ๓ คำพูดทุกๆ คำ ของพระพุทธองค์ ไม่ว่าสั้นหรือยาว มากหรือน้อย ล้วนแล้วแต่มีผลต่อการ หลุดพ้นจากทุกข์ของการเวียนว่ายตายเกิด มีผลต่อการ หลุดล่อนหมดสิ้นกิเลสไปจากใจของผู้ฟัง ตลอด จนกระทั่งก้าวล่วงสู่ฝั่งพระนิพพาน เช่น พุทธภาษิตสั้นๆ ว่า “ อเสวนา จ พาลาห์” แปลว่า ไม่คบคนพาล ไม่คบคนพาลแล้วหมดกิเลสไปนิพพานได้ อย่างไร? การไม่คบคนพาลมีสองระดับ คือภายนอกกับ ภาษิตอย่างน้อยทั้ง ๓ ประการนี้ คือเนื้อแท้และความ สำคัญของสุภาษิตไทยที่มีรากฐานมาจากคำสอนของ พระสัมมาสัมพุทธเจ้ามายาวนานแล้วนั่นเอง สุภาษิตโคลงโลกนิติ หนึ่งในมรดกทาง ภูมิปัญญาของคนไทย “สุภาษิตโคลงโลกนิติ” อันทรงคุณค่าที่นักปราชญ์ ภายใน การไม่คบกับโจรผู้ร้ายที่ปล้นฆ่าสร้างความ ในสมัยกรุงศรีอยุธยาได้นำเอาคำสอนภาษาบาลีใน เดือดร้อนให้ชาวบ้านชาวเมือง อย่างนี้เรียกว่า ไม่คบ พระพุทธศาสนามาตั้ง และแต่งแปลเป็นโคลงสี่สุภาพให้ กัลยาณมิตร ๕๐ กรกฎาคม ๒๕๕๒