ข้อความต้นฉบับในหน้า
หนึ่งพาลหนึ่งอุดม
นักปราชญ์
สองสิ่งนี้จงให้
เลือกรู้สมาคม ฯ
5571
หุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว
ในเมื่อเราได้เกิดเป็นคนแล้ว ก็ควรที่จะรอบรู้การ
เลือกคบคน ซึ่งประเภทของคนเท่าที่นิยมกล่าวกันในโลกนี้
ก็มีอยู่สองประเภทคือ คนพาลพวกหนึ่ง คนดีหรือ
บัณฑิตพวกหนึ่ง เราจึงต้องรู้จักการเลือกคบหาคนให้ดี
เนื้อแท้ของคำเป็นธรรมะในพระพุทธศาสนา หากจะว่าไปแล้ว
ซึ่งตกทอดเรื่อยมาจนถึงในสมัยพระบาท โคลงโลกนิติก
สมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงทรงโปรด
ให้สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยา
เดชาดิศรรวบรวมชำระแก้ไขให้เรียบร้อย
เปรียบเสมือน
ห ลั ก ฐ า น ท า ง
ประณีต โคลงโลกนิติจึงเริ่มแพร่หลายนับ สติปัญญา ของ
บรรพชนไทย ที่
ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา
ดังนั้นหากจะว่าไปแล้ว โคลงโลก ยืนยันให้ลูกหลาน
นิติก็เปรียบเสมือนหลักฐานทางสติปัญญา
ของบรรพชนไทย ที่ยืนยันให้ลูกหลานไทย
ในปัจจุบันได้ยอมรับในฝีมือ เพราะถ้อยคำ
ไทยในปัจจุบันได้
ยอมรับในฝีมือ
ที่เลือกใช้ในการประพันธ์นั้น ล้วนเปี่ยมล้น เพราะถ้อยคำที่
ด้วยสัจธรรมความดีงาม ความไพเราะ เลือกใช้ในการ
โย ชโย พาลสมาคโม
สุขปฺปตฺโต น สงฺสิยา
ปณฺฑิตา จ สทา สุขา
พาลาทุกขสมาคมา
คนใดไปเสพด้วย คนพาล
จักทุกข์ทนเนานาน เนิ่นแท้
ใครเสพห่วยทรงญาณ เปรมปราชญ์
เสวยสุขล้ำเลิศแท้
เพราะได้สดับดี ฯ
หากผู้ใดไปคบหาสมาคมกับคนชั่ว
และคนพาลเข้าแล้ว เขาย่อมจะพบแต่
ความทุกข์ ความเดือดร้อนไปตลอดกาล
ส่วนผู้ใดก็ตามที่ใกล้ชิดสมาคมกับคนดีหรือ
เหล่านักปราชญ์ เขาย่อมพบแต่ความสุข
ความประเสริฐและความดีงาม เพราะเหตุ
อ่อนหวาน ก่อให้เกิดสิริมงคลต่อผู้อ่าน ประพันธ์นั้น ล้วน ได้ยินได้ฟังถ้อยคำตักเตือนที่มีประโยชน์
และเป็นสิ่งที่ขับเน้นภูมิปัญญาอันอัจฉริยะ เปี่ยมล้นด้วย
ของบรรพชนได้อย่างโดดเด่นชัดเจน ดังเช่น
สงฺคโห ทุวิโธ เญยฺโย
พาโล จ ปณฺฑิโตปี จ
เย ชนา ธิรสมาคมม
ทุกฺขปปตฺตา น สงฺสิยุง
เป็นคนควรรอบรู้ สมาคม
กล่าวไว้
สองประการนิยม
สัจธรรมความดีงาม
และคำสอนที่ถูกต้องดีงาม
จช ทุชฺชนสงฺสคฺคา รช สาธุสมาคมง
กร ปุญญมโหรตตง สร นิจจมนิจฺจดง
จงนับสัปบุรุษ บุญกรรม
จงละหลีกพาลอัน ชั่วร้าย
จงสร้างสืบบุญธรรม ทุกเมื่อ
จงนึกนิตย์ชีพคล้าย
ดุจด้วยฟองชล ฯ
กัลยาณมิตร
๕๑ กรกฎาคม ๒๕๕๒