สมถวิปัสสนา : หน้า 16/140

ฝ่ายสมถวิปัสสนาทั้ง ๒ อย่างนี้ ทางพระพุทธศาสนามีวิชชา ๒ อย่างนี้เป็นข้อสำคัญนัก บัดนี้ ท่านทั้งหลายที่เสียสละเวลามา ก็ ภูมิ ๔๐ เพื่อมาเรียนสมถวิปัสสนาทั้งสอง อย่างนี้ สมถะ เป็นวิชชาเบื้องต้น พุทธศาสนิกชนต้องเอาใจใส่ คือแปล ความว่า สงบระงับใจ เรียกว่าสมถะ วิปัสสนา เป็นขั้นสูงกว่าสมถะ ซึ่ง แปลว่า เห็นแจ้ง เป็นธรรมเบื้องสูง เรียกว่า วิปัสสนา สมถวิปัสสนา ๒ อย่างนี้ เป็นธรรมอันสุขุมลุ่มลึก ในทางพระพุทธศาสนา ผู้พูดนี้ได้ ศึกษามาตั้งแต่บวช พอบวชออก จากโบสถ์แล้วได้วันหนึ่ง รุ่งขึ้นอีก วันหนึ่งก็เรียนทีเดียว เรียนสมถะที่ เดียวไม่ได้หยุดเลยจนกระทั้งถึงบัดนี้ สมถะมีภูมิแค่ไหน สมถะมี กสิโน ๑๐ อสุภะ ๑๐ อนุสติ ๑๐ พรหมวิหาร ธ อาหาเรปฏิกูล สัญญา ๑ จตุธาตุววัตถาน ๑ อรูป ฌาน ธ: ทง ธ:0 นี้เป็นภูมิของสมถะ วิปัสสนามีภูมิ ๖ ให้หยุดจึงจะเข้าภูมิของสมถะได้ ถ้า ทำใจให้หยุดไม่ได้ ก็เช้าภูมิสมถะ ไม่ได้ สมถะเขาแปลว่าสงบ แปล ด ว่าระงับ แปลว่าหยุด แปลว่านั่ง ต้องทำใจให้หยุด ใจของเรา อะไร ที่เรียกว่า “ใจ” เห็นอย่าง จ๋า อย่าง ๑ คิดอย่าง ๑ รู้อย่าง ๑ สี่ อย่างนี้รวมเข้าเป็นจุดเดียวกัน นั่น แหละเรียกว่า ใจ อยู่ที่ไหน? อยู่ในเบาะน้ำ เลี้ยงหัวใจ คือความเห็นอยู่ที่ท่าม กลางกาย ความว่าอยู่ที่ท่ามกลาง เนื้อหัวใจ ความคิดอยู่ท่ามกลาง ขันธ์ ๕ อายตนะ ๑๒ ธาตุ ๑ อินทรีย์ ๒๒ อริยสัจ ธ: ปฏิจจฯ สมุปบาทธรรม ๑๒ (ธรรมอาศัยซึ่ง กันและกันเกิดขึ้น) นี้เป็นภูมิของ วิปัสสนา ภูมิสมถวิปัสสนาทั้ง ๒ นี้ เป็นตำรับตำราในทางพระพุทธศาส- ดวงจิต ความรู้อยู่ท่ามกลางดวง นาได้ใช้กันลีบมา แต่ ภูมิของสมถะ ที่เราจะ วิญญาณ ธ: ประการ บัดนี้ทั้งเรียนด้วย ทั้งสอนด้วย ใน จึงเรียนต่อไปนี้ เริ่มต้น ต้องทำใจ เห็น จ่า คิด รู้ นี้หมดทั้งร่างกาย ส่วนเห็นเป็นต้น กัลยาณมิตร...า เมษายน ๒๕๓๙