บทบาทของวัดในสังคมไทย : หน้า 32/172

๔๐,๐๐๐ แห่ง ชาวไทยนับตั้งแต่ครั้งอดีต มีวิถีชีวิตผูกพันกับพุทธศาสนาอย่างใกล้ชิด แสดงออกมาเป็นขนบธรรมเนียมประเพณี ศิลปวัฒนธรรมที่ได้รับแรงบันดาล ใจมาจากพระพุทธศาสนา จนถึงกับมีคำกล่าวว่า ด้วย” “ถ้าอยากรู้จักขนบธรรมเนียม ประเพณีของชาวไทย ต้องศึกษาพุทธศาสนา บทบาทของวัดในสังคมไทย “วัด” ในทรรศนะของบรรพบุรุษแต่ครั้งโบราณกาล มีบทบาทสำคัญในสังคม ไทยมาช้านาน ในฐานะที่เป็นศูนย์กลางการอบรมปลูกฝังศีลธรรม เพื่อให้ พุทธศาสนิกชนได้มีหลักธรรมในการดำรงชีวิต สาระสำคัญที่แท้จริงของวัด จึง มิได้อยู่ที่อาคารสิ่งปลูกสร้างหรือถาวรวัตถุใดๆ ภายในวัด แต่อยู่ที่การเป็นแหล่ง สร้างคนดีให้กับสังคม อีกทั้งเป็นที่พึ่งพิงและที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของพุทธศาสนิกชน เป็นสำคัญ คนไทยรุ่นปู่ย่าตายายเชื่อว่า ผู้ที่มีคุณสมบัติเหมาะสมที่จะเป็นครูบา อาจารย์สั่งสอนเยาวชนให้เป็นคนดี มีความรู้ควบคู่คุณธรรมได้อย่างดีที่สุด ก็คือ “พระสงฆ์” และบทบาทของวัด ก็คือ “โรงเรียนสอนศีลธรรมของมหาชน” ที่ให้ความ รู้ทั้งศิลปวิทยา และความรู้ทางศีลธรรมในการดำรงชีวิต ดังที่เมื่อครั้งพระบาท สมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ ทรงจัดระเบียบการคณะสงฆ์ เรียบร้อยแล้ว ผู้ใหญ่ในบ้านเมืองยุคนั้นถึงกับกล่าวว่า ประเทศไทยมีโรงเรียนทั่ว ประเทศโดยไม่ต้องสร้าง จากในอดีตที่ประชาชนคนไทยใกล้ชิดกับพระศาสนา ได้เรียนรู้หลักธรรม จากพระภิกษุสงฆ์ จนสามารถนำมาใช้ในชีวิตประจำวันเพื่อแก้ปัญหาชีวิตตนเอง และสังคมได้อย่างกลมกลืน แต่ในวันนี้เมื่อประเทศไทยก้าวเข้าสู่ยุคอุตสาหกรรม เทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามามีบทบาทแทนแรงงานคน และแรงงานสัตว์ การคมนาคม การสื่อสารดีขึ้น สังคมเริ่มแยกตัวออกไปจากศาสนา กลายเป็นความห่างเหิน ต่างคนต่างอยู่ สังคมเริ่มขาดแคลนศีลธรรม พระสงฆ์ส่วนใหญ่ไม่สามารถปรับตัว ให้ทันกับเหตุการณ์ ศาสนาจึงเริ่มถูกมองข้าม เยาวชนไม่สนใจเข้าวัด กลับนิยม ไปสถานเริงรมย์มากกว่า ซึ่งได้กลายเป็นแหล่งมอมเมาเยาวชนขนาดใหญ่ ทั้งยา เสพติด การพนัน ฯลฯ กลายเป็นปัญหาสังคมหมักหมม จนยากแก่การแก้ไข วัดจากเดิมที่เป็นโรงเรียนสอนศีลธรรม ก็กลายสภาพเป็นเพียงศาสนสถาน สำหรับประกอบพิธีกรรมเป็นหลัก หรือยิ่งกว่านั้นหากไม่ได้ยึดมั่นในหลักการ ดั้งเดิมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว ในที่สุดก็จะกลายสภาพไปเป็นเพียงสถาน ฝึกอาชีพ หรือสถานสังคมสงเคราะห์ ฯลฯ อย่างน่าเสียดาย ผลงาน ๒ มูลนิธิธรรมกาย