ข้อความต้นฉบับในหน้า
เพราะคนไทยเชื่อมั่นว่าบุคคลผู้มีความรู้ เมืองกาฐมาณฑุ เมืองปาดันหรือเมืองลา
ที่จะสามารถสอนบุตรหลานของตนให้
เป็นคนดีได้นั้น คือ พระภิกษุ แหล่ง
ความรู้ของคนไทยคือ วัด โอกาสที่จะ
ศึกษาพระพุทธศาสนาจึงมีมากกว่า
ในประเทศเนปาลนั้น เรา
ได้พบว่าศาสนาพุทธกับ
ลิเปอ และเมืองแบคทาเพื่อ จะปรากฏ
หลักฐานที่แสดงถึงความเจริญรุ่งเรือง
ของพระพุทธศาสนาในอดีตเป็นจำนวน
มาก ได้แก่ วัดวาอาราม, เจดีย์, วิหาร
แต่ละแห่งมีอายุกว่าพันปีขึ้นไป มหา
เจดีย์ที่เชื่อกันว่าเก่าแก่ที่สุดในเนปาลคือ
ทำให้ใจของเราสงบ เย็น
66
เสียงเพลงดังกังวานแต่
อย่างไม่น่าเชื่อ แม้จะฟัง
ภาษาเนปาลีไม่รู้เรื่อง
แต่ด้วยท่วงทำนองของ
ดนตรี ลีลาการร้อง และ
บรรยากาศในขณะนั้น
เมื่อหลับตาลง ทำให้ใจ
ของเราจินตนาการย้อน
ศาสนาอย่างจริงจังแล้ว แม้
นับถือศาสนาพุทธก็เข้าวัด
ฮินดูด้วย ยิ่งไปกว่านั้น ตาม
วัดต่าง ๆ บางแห่งที่ไม่มี
ศาสนาฮินดูแทบจะแยกกันไม่
เจดีย์สยมภูวนาถ (Svayambhu
ออก สำหรับประชาชนทั่วไปที่
Mahachaitya) อยู่บนยอดเขาแห่งหนึ่ง
มิใช่ชาวพุทธผู้ศึกษาพุทธ
ชาวเนปาลเชื่อว่ามีอายุอยู่ในสมัยหลัง
พุทธปรินิพพานได้ ๓๐๐ ปี มีตำนานเก่า
แก่เล่าขานถึงเจดีย์แห่งนี้ว่า
พระพุทธเจ้าเสด็จมาที่เมืองนี้ขณะที่ข้าง
ล่างเป็นแอ่งน้ำทั้งหมด ทรงใช้พุทธานุ
พระสงฆ์อยู่ ก็มีเทวาลัยของ
ภาพทำให้น้ำแห้งไป แล้วทรงปลูก
ฮินดูตั้งอยู่ด้วย สมาคม YMBA
ดอกบัวไว้ในแอ่งน้ำเล็ก ๆ บนยอดเขา
ต้องใช้ความพยายามอย่าง
ดอกบัวนั้นเป็นดอกบัวที่มีแสงสว่าง ซึ่ง
มากที่จะแก้เงื่อนที่ชาวฮินดูผูก ต่อมาชาวบ้านได้สร้างพระเจดีย์ล้อมรอบไว้
เอาไว้ว่า พระสัมมาสัมพุทธ
จนถึงปัจจุบันชาวบ้านยังเชื่อว่าภายใต้
เจ้าเป็นพระนารายณ์อวตาร
เจดีย์มีดอกบัวที่มีแสงสว่างอยู่ เจดีย์ที่
รอยอดีตกลับไปสู่
สมัยพุทธกาล
ปางที่ ๙ ของฮินดู
เห็นในปัจจุบัน เป็นเจดีย์องค์ใหม่ที่สร้าง
แทบจะทุกตารางเมตรใน
ครอบเจดีย์องค์เก่าเรื่อยๆ มาจนไม่รู้ว่า
หุบเขากาฐมาณฑุ
ซึ่ง
ชั้นแล้ว ความเก่าแก่ของสถานที่แห่งนี้
ประกอบด้วย ๓ เมืองคือ
รวมทั้งคุณค่าทางวัฒนธรรม โบราณสถาน
โบราณวัตถุ โบราณคดี ทำให้ได้รับการ
สถาปนาให้เป็นหนึ่งในมรดกโลก ไม่มี
ใครทราบว่าตำนานที่เล่าสืบทอดกันมา
เป็นความจริงเพียงใด แต่หลักฐานของ
นักธรณีวิทยาต่างเชื่อว่าหุบเขากาฐมาณฑุ
เคยเป็นทะเลสาบมาก่อน และยอดเขาที่
ทะเลสาบนั้น จากหลักศิลาจารึกระบุว่า
เป็นที่ตั้งของมหาเจดีย์ คือเกาะที่อยู่ใน
กษัตริย์มานะเทวะเป็นผู้สร้างเจดีย์แห่งนี้
เมื่อ
เมื่อ พ.ศ. ๑๐๐๓
10 20
กัลยาณมิตร ๘๔ มกราคม ๒๕๕๒