ประวัติการสร้างพระพุทธรูป : หน้า 60/132

พระพุทธรูป เป็นพุทธเจดีย์ประเภทหนึ่ง ซึ่งเรียกว่า อุทเทสิกเจดีย์ ประชาชนสร้างพระพุทธรูปไว้ เพื่ออุทิศแด่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า และเป็นเครื่องระลึกถึงพระองค์ พระพุทธรูปคืออะไร พระพุทธรูป เป็นพุทธเจดีย์ประเภทหนึ่ง ซึ่งเรียกว่า อุทเทสิกเจดีย์ ประชาชนสร้างพระพุทธรูปไว้ เพื่ออุทิศ แด่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า และเป็นเครื่องระลึกถึงพระองค์ จากสมัยพุทธกาล จวบจนถึงยุคสมัยของพระเจ้าอโศกมหาราช ไม่ปรากฏมีหลักฐานแน่ชัดว่าได้มีการ สร้างพระพุทธรูปขึ้น ทั้งนี้อาจเป็นเพราะเพิ่งเป็นระยะต้นของการเสด็จดับขันธปรินิพพาน มีพระอรหันต์สาวก พร้อมทั้งลูกศิษย์สืบทอดพระธรรมคำสั่งสอนจำนวนมาก ประกอบกับมีพระบรมสารีริกธาตุ และสังเวชนียสถานทั้ง ๔ ตำบล เป็นเครื่องสักการะแทนพระวรกายของพระองค์อยู่แล้ว จึงยังมองไม่เห็นความสำคัญของการสร้าง พระพุทธรูป ความสนใจจึงได้มุ่งเน้นไปที่ความพยายามในการรักษาหลักฐานคำสั่งสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เป็นพระไตรปิฎก เพื่อป้องกันการลืมเลือน สูญหาย ในสมัยของพระเจ้าอโศกมหาราช เมื่อจะต้องสร้างสิ่งที่แทนองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ประดิษฐานไว้ ณ ที่ต่างๆ เช่นเพื่อเป็นพระประธานของพระสถูปเจดีย์ เป็นต้น ก็จะทำเป็นสัญลักษณ์อื่นๆ แทน เช่น พระพุทธอาสน์บ้าง โพธิบัลลังก์บ้าง พระธรรมจักรบ้าง ทั้งนี้น่าจะเป็นเพราะไม่กล้าหรือไม่แน่ใจว่าจะเป็นการลบหลู่หรือไม่ และไม่ แน่ใจว่าจะสามารถใช้ฝีมือมนุษย์ธรรมดาถ่ายทอดความงามอันหาที่ติมิได้ของพระพุทธองค์ออกมาได้เหมือนหรือไม่ จึงยังไม่มีผู้ใดกล้าสร้าง ทำไมจึงมีการสร้างพระพุทธรูปขึ้น พระพุทธรูปในยุคแรก เชื่อกันว่าเป็นฝีมือช่างชาวกรีก ตามประวัติศาสตร์กล่าวว่า นับตั้งแต่ราวปีพ.ศ. ๒๑๗ ชาวกรีกนำโดยพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช ได้แผ่ขยายดินแดนของตนจากทวีปยุโรป ข้ามมาทางทิศตะวันออก ไปจนถึงอินเดียทางด้านทิศตะวันตกเฉียงเหนือ พระองค์ได้แต่งตั้งให้แม่ทัพนายกองชาวกรีกดำรงตำแหน่งพระราชา ของแว่นแคว้นต่างๆ ที่รบได้ชัยชนะมา พร้อมทั้งอพยพประชาชนชาวกรีกเข้ามาตั้งรกรากอยู่ในดินแดนที่เรียกว่า คันธารราฐ (ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของประเทศปากีสถาน) ต่อมาในสมัยของพระเจ้าอโศกมหาราชทรงเป็นเอกอัครพุทธศาสนูปถัมภกผู้ยิ่งใหญ่ยากจะหาใครเทียบเทียมได้ พระพุทธศาสนาได้แพร่หลายออกไปจากดินแดนของพระองค์ไปจรดคันธารราฐทางตอนเหนือ ซึ่งปกครองโดย ชาวกรีก ไปจนตลอดถึงนานา อารยประเทศอื่นๆ เมื่อสิ้นราชวงศ์โมริยะของพระเจ้าอโศกมหาราช ราชวงศ์ต่อมาคือ ราชวงศ์ซุงคะ(SUNGA) ซึ่งต่อมามี อานุภาพน้อย ได้ถูกชาวกรีกเข้ามาปกครอง และแผ่ขยายอาณาเขตเข้ามาภายในประเทศอินเดียจนถึงลุ่มแม่น้ำสินธุ นับแต่นั้นมาประชาชนของทั้งสองประเทศก็ได้ไปมาหาสู่สมาคมกัน และเชื่อกันว่าครั้งนั้น ได้มีชาวกรีกหันมา นับถือพระพุทธศาสนาเป็นจํานวนมาก และเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างพระพุทธรูปครั้งแรกขึ้น ในสมัยซุงคะ โดยพบพระพุทธรูปที่แคว้นมถุรา และแคว้นสวัส ประมาณ พ.ศ. ๔๐๐+ พระพุทธรูปตามแบบศิลปะโบราณของชาวกรีกนั้น อนุโลมตามคัมภีร์มหาปุริสสลักษณะหลายข้อ ทำ กัลยาณมิตร ๕๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๒