ลักษณะและปางของพระพุทธรูป : หน้า 63/132

เชื่อกันว่าครั้งนั้น ได้มีชาวกรีกหันมานับถือพระพุทธศาสนาเป็นจำนวนมาก และเป็นจุดเริ่มต้น ของการสร้างพระพุทธรูปครั้งแรกขึ้น ในสมัยซุงคะ ๓. ปางปฐมเทศนา ทำเป็นพระพุทธรูปนั่งขัดสมาธิก็มี นั่งห้อยพระบาท (เช่น นั่งเก้าอี้) ก็มี เครื่องหมายเป็นสำคัญอยู่ที่พระหัตถ์เบื้องขวาทำนิ้วพระหัตถ์กรีด เป็นวงกลม เป็นเครื่องหมายว่าพระธรรมจักร ส่วนพระหัตถ์เบื้องซ้ายนั้นทำ ประคองพระหัตถ์เบื้องขวาบ้าง วางบนพระเพลาบ้าง ถือชายจีวรบ้าง ไม่ยุติ เครื่องประกอบมักทำรูปวงล้อ (ธรรมจักร) กับรูปกวางในมฤคทายวันไว้ตรงพุทธ บัลลังก์และบางทีมีพระเบญจวัคคีกับรูปเทวดาด้วย พระพุทธรูปปางทรงเทศนาที่ อื่นก็ทำพระหัตถ์เช่นว่ามาเหมือนกัน เปลี่ยนแต่เครื่องประกอบไปตามเรื่อง (พระพุทธรูปปางนี้ที่ไทยเราเอามาสมมติเรียกว่า พระคันธารราฐสำหรับขอฝน) ๔. ปางอุ้มบาตร ทำนั่งขัดสมาธิอย่างปางสมาธิ แต่พระหัตถ์ทั้งสองประคอง ถือบาตร ๕. ปางประทานอภัย (น่าจะเรียกว่าโปรดสัตว์) ยกพระหัตถ์เบื้องขวาตั้งหันฝ่า พระหัตถ์ไปข้างหน้า (อย่างที่เรามักเรียกว่าพระห้ามญาติ) ส่วนพระองค์ทำเป็น พระยืนก็มี เดินก็มี นั่งขัดสมาธิก็มี 5. ปางประทานพร ทำห้อยพระหัตถ์เบื้องขวา หันฝ่าพระหัตถ์ไปข้างหน้าเป็น เครื่องหมาย แต่ส่วนพระองค์พระพุทธรูปนั้นทำนั่งขัดสมาธิก็มี ยืนก็มี เดินก็มี ไม่ยุติ กัลยาณมิตร ๖๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๒