การสร้างพระพุทธรูปในสมัยพระเจ้ากนิษกะ : หน้า 64/132

พระเจ้ากนิษกะซึ่งเป็นเชื้อสายบรรพบุรุษมาจากปลายแดนประเทศจีนต่อกับอินเดีย ได้เข้ามา เป็นใหญ่ในคันธารราฐ มถุรา สวัส และตักศิลา พระองค์ได้ฟื้นฟูพระพุทธศาสนา ตลอดจน สร้างพระพุทธรูปให้สวยงามยิ่งขึ้นกว่าเดิม ๗. ปางมหาปาฏิหาริย์ (คือยมกปาฏิหาริย์) ทำดอกบัวรองพระพุทธรูปเป็น เครื่องหมาย (๑) ส่วนพระพุทธรูปนั้น ทำนั่งก็มี พระหัตถ์มักทำเช่นเดียวกับปาง ปฐมเทศนา ๔. ปางลีลา ทำเป็นพระพุทธรูปอาการกำลังก้าวพระบาททรงพระดำเนิน ๔. ปางปรินิพพาน ทำเป็นรูปพระพุทธรูปบรรทม ตะแคงเบื้องขวา ช่างชาวอินเดียข้างฝ่ายใต้มาคิดทำพระพุทธรูปขึ้น อีกปาง คือ ปางนาคปรก เดิมทำพระยานาคเป็นมนุษย์ มีรูปงู ๗ หัวเป็นพังพานขึ้นจากไหล่ไปปรกศีรษะ กิริยาพระยานาคนั้นนมัสการพระพุทธเจ้า ชั้นหลังมาทำพระยา นาคเป็นรูปงูขดตัวเป็นฐานตั้งพระพุทธรูปสมาธิบนนั้น ส่วนตอนหัวพระยานาคชะเง้อขึ้นทางข้างหลังพระ ไปแผ่ พังพานปรกอยู่ข้างบนพระพุทธรูปต่อมามีการสร้างพระพุทธรูปปางต่างๆ ตามพุทธประวัติตอนต่างๆ อีกเป็น จำนวนหลายๆ อิริยาบถ ปัจจุบันในประเทศไทยมีพระพุทธรูปปางต่างๆ รวมแล้วประมาณไม่น้อยกว่า ๕๐ ปาง กัลยาณมิตร ๖๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๔๒