ลักษณะจีวรพระพุทธรูปในประเทศไทย : หน้า 66/132

ลักษณะจีวรพระพุทธรูปในประเทศไทย นิยมสร้างทั้งแบบห่มคลุม และห่มดอง และขึ้นอยู่กับ ยุคสมัยในการสร้างด้วย อย่างไรก็ตาม ทั้งสองแบบ มักจะนิยมทำจีวรให้บางแนบพระองค์ เพื่อ เน้นลักษณะขององค์พระพุทธรูปให้เด่นชัด มากกว่าจะเน้นลักษณะของจีวร พระพุทธรูปศิลา ปางสมาธิ พระพุทธรูปศิลา ปางประทานปฐม พระพุทธรูปพระธยานิพุทธไวโรจนะ ๒. พระพุทธรูปศิลา ปางประทานปฐมเทศนา ขณะนี้ประดิษฐานที่พิพิธภัณฑสถาน เมืองสารนาถ ประเทศ อินเดีย เป็นศิลปอินเดียแบบคุปตะ ในพุทธศตวรรษที่ ๑๐ ลักษณะพระพุทธรูปประทับนั่งขัดสมาธิ พระหัตถ์ซ้าย จีบเป็นวงกลม พระหัตถ์ขวายกขึ้นสูงกว่าพระหัตถ์ซ้ายเล็กน้อย ตั้งข้อพระหัตถ์ขึ้น พระศอ และข้อพระหัตถ์ทั้ง สองมีรอยหยักแสดงขอบผ้า ๓. พระพุทธรูปพระธยานิพุทธไวโรจนะ เป็นพระพุทธรูปที่ทำด้วยศิลา ประดิษฐานอยู่บนลานชั้นบนของ พระสถูปบรมพุทโธ ในประเทศอินโดนีเซีย พุทธศตวรรษที่ ๑๓ ลักษณะพระพุทธรูปประทับนั่ง ส่วนพระองค์ไม่มี รอยผ้า สามารถมองเห็นส่วนพระอุระ และพระนาภี (สะดือ) ได้อย่างชัดเจน มีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อเน้น ลักษณะมหาบุรุษโดยเฉพาะ รอบพระศอมีรอยขอบจีวร ที่ข้อพระหัตถ์ทั้งสองมีรอยขอบผ้าจีวร พระพุทธรูปศิลา ปางนาคปรก ๑๓ ๔. พระพุทธรูปศิลา ปางนาคปรก ศิลปเขมรแบบบายน พุทธศตวรรษที่ เป็นพระพุทธรูปประทับนั่งพระหัตถ์ขวาทับพระหัตถ์ซ้ายครองผ้าแบบแนบพระองค์ มีรอยขอบผ้าบริเวณรอบพระศอ และข้อพระหัตถ์ทั้ง ๒ ข้าง ด้านหลังพระพุทธ รูปเป็นรูปพญานาค พระพุทธรูปที่พัฒนามาจากศิลปะแบบคุปตะนั้น จะมีลักษณะจีวรแนบ พระวรกาย และไม่มีจีบ บางครั้งทำจีวรบางโปร่งใส จนเห็นรอยขอบอุตราสงค์ และอันตรวาสก ซึ่งหากมิได้เข้าใจในพุทธศิลป์อย่างดีพอแล้ว ก็อาจคิดไปว่า เหมือนกับพระพุทธรูป ทรงสวมเสื้อคอกลม มากกว่าจะครองจีวร เช่น กัลยาณมิตร ๖๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๒