คุณสมบัติและหน้าที่ของผู้ปกครอง : หน้า 43/108

๓. การเลือกคนที่เท่าเทียมกัน เสมอกัน เหมือน กันขึ้นมาปกครองกันเอง ไม่เลือกคนที่ไม่เสมอกัน ตัวอย่าง เช่น การเลือกผู้บัญชาการทหาร ก็ต้องเลือกคนที่เหมือน กันคือทหารขึ้นมาปกครองกันเอง เพราะมีความรู้ความ เข้าใจในธรรมชาติของทหารด้วยกัน หากให้พ่อค้านักธุรกิจ ไปเป็นผู้ปกครองทหารไปเป็นผู้บัญชาการเหล่าทัพ กองทัพ คงต้องเปลี่ยนเป็นตลาดอย่างแน่นอน หรือการปกครองใน ส่วนท้องถิ่นก็ให้คนในท้องถิ่นเลือกคนในท้องถิ่นนั้นขึ้น มาปกครองเพราะจะเข้าใจถึงปัญหาและธรรมชาติของ ท้องถิ่นได้เป็นอย่างดี ตำาแหน่งและหน้าที่สำคัญอื่นๆ ที่มีกล่าวไว้ ในพระไตรปิฎก ตำแหน่งตุลาการ ในธัมมัฏฐวรรควรรณนา อรรถกถาขุททกนิกาย คาถาธรรมบท พระสุตตันตปิฎก กล่าวถึงหน้าที่ของ ตุลาการผู้ทำหน้าที่พิพากษาคดีไว้ ๔ ประการ คือ ๑. ทำผู้เป็นเจ้าของให้เป็นเจ้าของ ๒. ทำผู้ไม่ได้เป็นเจ้าของให้ไม่เป็นเจ้าของ ๓. ท่าคนถูกให้เป็นคนถูก ๔. ทำคนผิดให้เป็นคนผิด ผู้ที่จะดำรงตำแหน่งตุลาการนอกจากจะต้อง มั่นคงในความยุติธรรมไม่มีอคติในการพิจารณาคดีแล้ว จะ ต้องมีคุณสมบัติ ๑๐ ประการ ดังนี้ 9). ดำรงตนอยู่ในศีลธรรม ๒. เป็นพหูสูตร ๓. ฉลาดชี้แจงให้เกิดความเข้าใจ ๔. มีความซื่อสัตย์สุจริตทั้งกาย วาจา ใจ ๕. เข้าใจคดีความต่างๆ 5. รู้หลักอ้างอิง ๗. รู้บทบัญญัติ ๔. รู้หลักการสังเคราะห์ ๔. รู้หลักการวิเคราะห์ ๑๐. รู้ว่าอะไรเป็นไปได้ อะไรเป็นไปไม่ได้ ตำแหน่งเสนาบดี (รัฐมนตรีว่าการ ในมหาหังสชาดก อสีตินิบาต ขุททกนิกาย ชาดก พระสุตตันตปิฎก ได้กล่าวถึงคุณสมบัติของเสนาบดีไว้ ประการ คือ ฉับพลัน ๑. มีความรู้ลึกซึ้งและกว้างขวาง ๓ ๒. มีความสามารถปราบปรามข้าศึกได้อย่าง ๓. มีความจงรักภักดีอย่างจริงใจ ถวายชีวิตเพื่อ ประเทศชาติบ้านเมืองได้ ไม่เสียดายชีวิต ตำแหน่งทหารหาญ ในโยธาชีวรรค ตึกและจตุกกนิบาต อังคุตตรนิกาย พระสุตตันตปิฎก ได้กล่าวถึงผู้ที่มีอาชีพเป็นทหาร ต้องมี คุณสมบัติ ดังนี้ ๑. ฐานกุสโล ฉลาดรู้จักสถานที่ สมรภูมิ เขตแดนต่างๆ อย่างดี ๒. ทูเรปาตี รบได้ไกล รุกได้ไกล ๓. อักขณเวธี รบได้เร็ว ยิ่งได้เร็ว ๔. มหโต กายัสสะ ปทาเลตา ทำลายกองทัพใหญ่ ของข้าศึกได้ราบคาบ ตำแหน่งข้าราชการ ในวิธูรชาดก มหานิบาต ขุททกนิกาย ชาดก พระ สุตตันตปิฎก ได้แสดงหลักปฏิบัติสำหรับข้าราชการไว้ถึง ๒๐ ประการด้วยกัน ดังนี้ กัลยาณมิตร กรกฎาคม ๒๕๕๓ | ๔๑